Instytut Pamięci Narodowej

Organizowana przez Biuro Badań Historycznych IPN konferencja poświęcona jest analizie protestów społecznych, jakie wybuchły w Polsce 25 czerwca 1976 r. po ogłoszeniu przez władze komunistyczne niekonsultowanych ze społeczeństwem podwyżek cen podstawowych artykułów spożywczych. Celem wydarzeń jest ukazanie genezy, przebiegu i konsekwencji tych wydarzeń, jak również ich międzynarodowego i krajowego tła. Uczestnicy konferencji w swoich wystąpieniach przedstawią reakcje społeczne na decyzję władz, a także metody stłumienia buntu społeczeństwa przez aparat represji państwa komunistycznego. Szczególne miejsce zajmą tematy związane z przebiegiem protestów w najważniejszych pod tym względem trzech miastach Polski: Radomiu, Ursusie i Płocku, w ich różnych aspektach. Pozostałe ukażą tło tych wydarzeń oraz ich bezpośrednie następstwa w postaci represji sądowych wobec uczestników zajść, jak również pojawienia się różnych inicjatyw mających na celu pomoc prześladowanym robotnikom. To zaś doprowadziło do uformowania się opozycji demokratycznej w PRL. W czasie konferencji będzie przewijał się też wątek pamięci o tych wydarzeniach w czasie minionych 50 lat.

Program

11.00–11.15 – otwarcie konferencji

11.15–11.35 – Pierwsze lata epoki Edwarda Gierka, prof. dr hab. Mirosław Szumiło (Biuro Badań Historycznych IPN)

11.35–11.55 – Władze partyjno-państwowe Radomia i regionu w przededniu wydarzeń czerwcowych, dr hab. Sebastian Piątkowski (Delegatura IPN w Radomiu) 

11.55–12.15 – Kobiety wobec kryzysu społecznego: Radom 25 czerwca 1976 roku, Karolina Słowińska (Delegatura IPN w Radomiu)

12.15–12.35 – Robotniczy pociąg do protestu. Czerwiec ’76 w Ursusie z perspektywy półwiecza, dr Tadeusz Ruzikowski (Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Warszawie)

12.35–13.15 – Czerwiec 1976 w Płocku i województwie płockim, Jacek Pawłowicz (Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Warszawie/Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL)

13.15–13.45 – przerwa

13.45–14.05 – Działania Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej wobec uczestników protestu radomskiego, Marcin Krzysztofik (Oddziałowe Archiwum IPN w Lublinie)

14.05–14.15 – Czerwcowy wymiar nie-sprawiedliwości. Jak Partia robotników sądziła, dr Arkadiusz Kutkowski (były pracownik Delegatury IPN w Radomiu)

14.15–14.35 – Potrzeba łączy, sukces dzieli. Komitet Obrony Robotników 1976–1977, dr Justyna Błażejowska (Biuro Badań Historycznych IPN)

14.35–14.55 – Między buntem robotniczym a organizacją oporu – znaczenie Czerwca ’76 dla kształtowania opozycji demokratycznej w PRL, dr hab. Cecylia Kuta (Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Krakowie/ Uniwersytet Papieski Jana Pawła II)

14-55–15.10 – prezentacja książki Cities of Revolt in the Soviet Empire. Contexts of the June 1976 Protests in Radom, prof. dr hab. Marek Wierzbicki (Delegatura IPN w Radomiu)

15.10–16.30 – dyskusja, wypowiedzi uczestników protestu

16.30–16.45 – podsumowanie konferencji