Instytut Pamięci Narodowej

Celem konferencji, realizowanej w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN pt. Władze komunistyczne wobec Kościołów i związków wyznaniowych 1944–1989, jest przedstawienie sytuacji zakonów żeńskich w pierwszej dekadzie Polski „ludowej”. Referenci skoncentrują się na omówieniu działań represyjnych podejmowanych przez władze komunistyczne, których celem było zmarginalizowanie znaczenia żeńskich zgromadzeń zakonnych w polskim społeczeństwie.

Konferencja jest częścią 53. Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Historyków Zakonnych, organizowanej przez Komisję Historyczną Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych, Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL, Instytut Pamięci Narodowej oraz Centrum Relacji Katolicko-Żydowskich im. Abrahama J. Heschela KUL.

Konferencja odbędzie się 23 października 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie.

Szczegóły dotyczące wydarzenia.

Program konferencji

godz. 10.00–10.20 – Otwarcie konferencji

Panel I: 10.20–11.50

Prowadzenie obrad: dr hab. Rafał Łatka prof. UKSW (BBH IPN)

• godz. 10.20–10.40 – m. dr Ewa Kaczmarek (KWPŻZZwP), Polityka represyjna państwa wobec zgromadzeń żeńskich w Polsce
• godz. 10.40–11.00 – ks. prof. dr hab. Józef Marecki (BBH IPN), Polskie siostry zakonne w więzieniach komunistycznych - portret zbiorowy
• godz. 11.00-11.20 – ks. dr hab. Dominik Zamiatała prof. UKSW, Współpraca zakonów męskich i żeńskich w odpowiedzi na represje komunistyczne
• Dyskusja – 11.20–11.50

Panel II: 12.10–14.00

Prowadzenie obrad: ks. dr hab. Jarosław Wąsowicz, prof. UKSW

• godz. 12.10–12.30 – dk. prof. dr hab. Waldemar Rozynkowski (UMK), Obóz pracy dla sióstr zakonnych w Dębowej Łące (1954–1956)
• 12.30–12.50 – dr Izabella Bożyk (IPN Kielce), Działania aparatu bezpieczeństwa wobec zakonów żeńskich w województwie kieleckim w latach 1959-1972 na przykładzie spraw obiektowych „Siostry” i „Służki”
• 12.50–13.10  – Magdalena Wąż (IPN Kraków), Represyjna polityka komunistycznej władzy  w aspekcie wychowania dzieci i młodzieży wobec czynnych zakonów żeńskich w powiecie krakowskim ze szczególnym uwzględnieniem Zgromadzenia Sióstr św. Feliksa z Kantalicjo oraz Zgromadzenia Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego
• 13.10–13.30 – dr Zbigniew Stanuch (IPN Szczecin), Aresztowana za „wrogą propagandę antypaństwową”. Historia s. Marii Krystyny Rynkowskiej
• Dyskusja 13.30–14.00

Panel III: 14.40–15.40

Prowadzenie obrad: ks. dr hab. Dominik Zamiatała prof. UKSW

• 14.40–15.00 – Mikołaj Wełnic (UAM), Zgromadzenie Sióstr Serafitek w prowincji poznańskiej wobec polityki władz komunistycznych w Polsce Ludowej (1945-1982)
• 15.00–15.20 – Piotr Pietryga (IPN, SGMK), Domy zakonne Zgromadzenia Sióstr świętego Dominika w archidiecezji gnieźnieńskiej w świetle materiałów archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej
• 15.20–15.40 – Władysław Rożkow (IPN Lublin, KUL), Polityka władz komunistycznych wobec greckokatolickich zakonów żeńskich na Stanisławowszczyźnie w latach 1944-1950

Dyskusja, zamknięcie i podsumowanie konferencji: godz. 15.40–16.00