Instytut Pamięci Narodowej

Narodziny NSZZ „Solidarność” poprzedziło strajkowe lato 1980 r. Rozpoczęły je protesty w zakładach pracy w różnych regionach kraju, które wybuchły po ogłoszeniu 1 lipca podwyżki cen mięsa i wędlin. Apogeum miały w drugiej połowie miesiąca na Lubelszczyźnie, a w samym Lublinie przybrały charakteru strajku generalnego. Pojedyncze protesty miały miejsce także w następnych tygodniach, co trwało aż do wybuchu strajku w Stoczni Gdańskiej, który przekształcił się w ogólnopolski bunt. Aby przypomnieć tamte wydarzenia, Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Lublinie 27 maja 2025 r. organizuje konferencję naukową „U źródeł wielkiego buntu. Strajki latem w 1980 r. i ich przyczyny”.

Celem jest dokonanie podsumowania dotychczasowych badań dotyczących strajków w lipcu i w pierwszej połowie sierpnia, przeanalizowanie ich genezy, przebiegu i skutków, wyłaniającego się z wcześniejszych oraz nowych ustaleń. Chcemy odpowiedzieć na pytania dotyczące procesów gospodarczych, politycznych, społecznych i kulturowych zachodzących w drugiej połowie lat siedemdziesiątych. Chodzi przede wszystkim o wskazanie, w jak sposób wymienione czynniki wpłynęły na postawy i zachowania społeczeństwa, w tym narastanie sprzeciwu i gotowości do buntu wobec władz komunistycznych, które ujawniły się w lipcu, a ich kulminacja nastąpiła w drugiej połowie sierpnia 1980 r. (Strajk w Stoczni Gdańskiej pozostanie poza bezpośrednim zainteresowaniem konferencji.) 

Propozycje tematów, w ramach których mogą być zaprezentowane węższe zagadnienia:

• Polacy pod koniec dekady lat 70.: rozbudzone aspiracje, niezrealizowane oczekiwania, postawy wobec systemu.
• Sytuacja gospodarcza w drugiej połowie lat 70. i jej oddziaływanie na codzienność Polaków.
• Sytuacja polityczna w drugiej połowie lat 70. (m.in. próba scentralizowania i ujednolicenia systemu, ideologizacja organizacji społecznych; strategie władzy radzenia sobie z kryzysem).
• Działalność opozycji i jej wpływ na społeczeństwo.
• Formowanie przestrzeni niezależnej myśli i nowych sposobów komunikowania społecznego (środowiska, osoby, instytucje, inicjatywy).
• Lato 1980 r.: nastroje społeczne; protesty i strajki w lipcu i na początku sierpnia w różnych ośrodkach w Polsce (przyczyny, przebieg i znaczenie dla ogólnopolskiej fali strajków w drugiej połowie sierpnia).

Miejsce konferencji: Lublin, Sala Konferencyjno-Wystawiennicza, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie, ul. Wodopojna 2

Wystąpienia: 20 minut (do dyspozycji referentów będzie laptop, rzutnik multimedialny), prosimy o wcześniejsze przesłanie prezentacji oraz tekstu referatu dla tłumaczy.

Zgłoszenia referatów na konferencję wraz z abstraktem (około 500 znaków ze spacjami) proszę przesłać do 26 kwietnia 2025 r.

Efektem konferencji będzie recenzowana publikacja w formie tomu studiów, opartych na  wygłoszonych referatach. Termin przesyłania tekstów: 30 września 2025 r.

Organizatorzy nie pobierają opłaty konferencyjnej. Uczestnicy konferencji samodzielnie pokrywają koszty podróży i noclegów.

Zgłoszenia prosimy kierować na adres: bbhlu.sekretariat@ipn.gov.pl

Pytania związane z konferencją należy kierować ma adres: malgorzata.jusinska@ipn.gov.pl
 

DO POBRANIA