Instytut Pamięci Narodowej

Zapraszamy do udziału w konferencji naukowej pt.  Katolickie elity wobec systemów totalitarnych (1939–1989). W 80. rocznicę męczeńskiej śmierci błogosławionego biskupa Władysława Gorala organizowanej przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie oraz Instytut Historii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Konferencja odbędzie się 23 kwietnia 2025 r. w sali konferencyjnej IPN w Lublinie przy ul. Wodopojnej 2, a rozpoczęcie konferencji nastąpi o godz. 9.00. O godz. 8.00 sprawowana będzie Msza św. w Archikatedrze Lubelskiej.

Celem konferencji jest podsumowanie stanu badań na temat martyrologii polskiej inteligencji katolickiej (hierarchii Kościoła rzymskokatolickiego, przedstawicieli duchowieństwa diecezjalnego oraz zakonnego, osób świeckich), jaka miała miejsce w dwóch systemach totalitarnych – niemieckim narodowym socjalizmie i komunizmie. Przyczynkiem do tego będzie 80. rocznica męczeńskiej śmierci błogosławionego biskupa Władysława Gorala, więźnia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, zamordowanego przez Niemców w ostatnich dniach wojny prawdopodobnie w KL Ravensbrück.

Szczegółowy program konferencji:

8.00 Msza św. w Archikatedrze Lubelskiej

9.00-9.20 Otwarcie konferencji

I Panel: Katolicy wobec systemów totalitarnych w okresie II wojny światowej – postawy i refleksje

09.20-09.40 – prof. dr hab. Olga Płaszczewska (UJ Kraków), Inteligent w podziemiu. Przypadek Alfreda Jesionowskiego (1902-1945) i jego środowiska

09.40-10.00–Natalia Tułasiewicz-Wala (Fundacja im. bł. Natalii Tułasiewicz, Poznań), Bł. Natalia Tułasiewicz – nauczyciel, świecki apostoł w służbie Ojczyźnie

10.00-10.20 – dr Danuta Drywa (Muzeum Stutthof), Pomiędzy śmiercią a wolnością. Postawy duchowieństwa pomorskiego wobec niemieckiego okupanta

10.20-10.40 – przerwa na kawę

10.40-11.00 – dr Ewa Kowalska (IPN Warszawa), Katyń – w drodze do prawdy o sowieckiej zagładzie polskich elit katolickich

11.00-11.20 –Arkadiusz Maślach (ZSE im. A. i J. Vetterów, Lublin), Totalitaryzmy w komunikowaniu politycznym Karola Stojanowskiego (1895–1947)

11.20-11.40 – dr hab. Dariusz Miszewski, prof. ASW (ASW Warszawa), Postawa katolika w czasie wojny w publicystyce katolickich ugrupowań konspiracyjnych w Polsce w czasie II wojny światowej

11.40-12.00 – przerwa na kawę

II Panel: Błogosławiony Władysław Goral – biskup, duszpasterz, męczennik

12.00-12.20 –ks. mgr lic. Józef Maciąg (Kuria Metropolitalna, Lublin), Kardynał Hlond i biskup Goral na międzynarodowym kongresie Chrystusa Króla w Lublanie (lipiec 1939 r.)

12.20-12.40 – ks. dr Robert Ogrodnik (Klub Ocalonych KL Ravensbrück, Warszawa), Nieznany epizod z życia. Bp Władysław Goral opiekunem harcerzy

12.40-13.00 – dr hab. Cezary Taracha, prof. KUL (KUL), Listy z nieludzkiego świata. Obozowa korespondencja biskupa Władysława Gorala (1939–1945)

13.00-13.20 – ks. dr hab. Jarosław Marczewski (KUL), Zabić dwa razy. Zacieranie śladów zbrodni a odzyskiwanie pamięci historycznej na przykładzie pośmiertnych losów bł. biskupa Władysława Gorala

13.20.-14.00 – przerwa na obiad

III Panel: Elity katolickie wobec ideologii komunistycznej po 1945 r.

14.00-14.20 – dr Mariola Błasińska („Gaudium”, Lublin), Represje wobec uczestników wydarzeń związanych z cudem lubelskim

14.20-14.40 – dr Robert Derewenda (IPN O/Lublin), Ks. Franciszek Blachnicki wobec systemu komunistycznego w Polsce po II wojnie światowej

14.40-15.00 – dr Renata Knyspel-Kopeć (CBW Warszawa), Procesy pokazowe przedstawicieli Kościoła katolickiego w 1953 r. w świetle doniesień prasy codziennej

15.00-15.20 – przerwa na kawę

15.20-15.40 – dr hab. Łucja Marek (IPN O/Kraków), „Świadectwa ludzi świeckich nie potrzeba przy ołtarzu”. O znaczeniu inteligencji katolickiej skupionej wokół abp./kard. Karola Wojtyły

15.40-16.00 – dr Monika Litwińska (IPN O/Kraków), „Głosić Ewangelię życia...” w systemie totalitarnej opresji, czyli Karol Wojtyła i Koło Prelegentów przy Kurii Metropolitalnej w Krakowie w latach 1956–1960

16.00-16.20 – Adam Hlebowicz (IPN Warszawa), Rola polskiej inteligencji w podtrzymaniu tożsamości religijnej i narodowej w ZSRS 1945–1991

16.20-16.40 – dyskusja