EnglishPrzed konferencją prasową, o godz. 11.00 czasu ukraińskiego na miejscu prowadzonych prac ekshumacyjnych zostanie odprawiona Msza św. w intencji ofiar Zbrodni Wołyńskiej na cmentarzu w Ostrówkach.
- Informacja dla mediów: Instytut Pamięci Narodowej nie prowadzi akredytacji dla mediów.
- Lokalizacja: konferencja prasowa odbędzie się w pobliżu prac ekshumacyjnych – Cmentarz Ofiar UPA
***
13 lipca 2026 roku rozpoczęły się prace ekshumacyjne na terenie dawnych miejscowości Ostrówki i Wola Ostrowiecka w byłym powiecie lubomelskim na Wołyniu.
Prace ekshumacyjne obejmują trzy miejsca, w których w kwietniu br. ujawniono szczątki ofiar. Pierwszym z nich jest zbiorowa mogiła w Woli Ostrowieckiej na terenie dawnego gospodarstwa Aleksandra Strażyca, gdzie podczas wcześniejszych badań sondażowych odsłonięto zarysy jamy grobowej, co potwierdziło masowy charakter pochówku. Kolejne prace prowadzone są w miejscu odkrycia zbiorowej mogiły, przy fundamentach dawnej szkoły w Ostrówkach, a także w miejscu odkrycia pojedynczego grobu, zlokalizowanego naprzeciwko tamtejszego cmentarza.
Prace ekshumacyjne będą prowadzone do 7 sierpnia 2026 r. O przebiegu badań Instytut Pamięci Narodowej informuje na bieżąco w swoich kanałach informacyjnych.
***
Zbrodnia Wołyńska to jedna z najtragiczniejszych kart polskiej historii XX wieku. W latach 1943–1945 ukraińscy nacjonaliści z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) dokonali zaplanowanego ludobójstwa na ludności polskiej na Wołyniu i Małopolsce Wschodniej. Ataki rozpoczęły się na większą skalę wiosną 1943 r., osiągając apogeum 11 lipca 1943 r. (tzw. Krwawa Niedziela), gdy zaatakowano jednocześnie kilkadziesiąt polskich miejscowości. W sumie zamordowano od 80 do 120 tysięcy Polaków – mężczyzn, kobiet i dzieci – stosując niewyobrażalnie okrutne metody: siekiery, kosy, widły, palenie żywcem i tortury. Kilkaset tysięcy osób musiało uciekać, ratując życie.
Jednym z najbardziej tragicznych epizodów tej zbrodni była zagłada Ostrówek i Woli Ostrowieckiej dokonana 30 sierpnia 1943 r. O świcie kureń (ukraiński pododdział) UPA Iwana Kłymczaka „Łysego” oraz sotnia Iwana Zareczniuka „Worona”, wsparci przez ukraińskich mieszkańców okolicznych wsi, otoczyli obie polskie wsie szczelnym kordonem. Mieszkańców podstępnie zgromadzono na placach szkolnych pod pretekstem zebrania. W Ostrówkach mężczyzn zapędzono do szkoły i zabudowań, gdzie grupami po dziesięciu mordowano uderzeniami siekier, drewnianymi maczugami i strzałami w tył głowy. Kobiety z dziećmi i starców zamknięto w kościele. W Woli Ostrowieckiej podobny los spotkał mieszkańców – mężczyzn zabijano za stodołą Strażyca, a później podpalono budynek ze zgromadzonymi kobietami i dziećmi, wrzucając granaty przez okna.
W ciągu zaledwie kilku godzin Ukraińcy wymordowali w obu wsiach ok. 1050 osób – w tym setki dzieci i kobiet. Ocalałych uratowało niespodziewane pojawienie się niemieckiego patrolu, który wywołał panikę wśród napastników. Po rzezi wsie splądrowano i spalono, a ciała pomordowanych wrzucano do masowych dołów, studni i rowów. Dziś na miejscu dawnych polskich osad rozciągają się pola i łąki.
Pamięć o tych wydarzeniach powracała powoli. Dopiero ekshumacje w latach 1992, 2011 i 2015 pozwoliły godnie pochować setki ofiar. Uroczystości na cmentarzu w Ostrówkach stały się symbolem prawdy o ludobójstwie ukraińskich nacjonalistów.
„Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary” – te słowa przypominają o konieczności odnalezienia, ekshumacji i godnego pochówku ofiar Zbrodni Wołyńskiej, w tym w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej.
Zobacz:
- Trwa drugi tydzień prac ekshumacyjnych w Woli Ostrowieckiej na Wołyniu
- Jutro zakończy się pierwszy tydzień prac ekshumacyjnych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej
- Rozpoczęcie prac ekshumacyjnych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej
- Zgoda władz Ukrainy na przeprowadzenie ekshumacji w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej na Wołyniu
- Uroczystości w Ostrówkach
- 11 lipca – Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej
Kontakt dla mediów:
Biuro Rzecznika Prasowego IPN
Karol Starowicz
Naczelnik Wydział Analiz i Opracowań
tel. 22 581 58 29
tel. kom. +48 538 188 384
Karol.Starowicz@ipn.gov.pl
Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN
ks. Tomasz Trzaska
tel. 504 535 111
Tomasz.Trzaska@ipn.gov.pl
Audio: ks. Tomasz Trzaska o pierwszym tygodniu prac ekshumacyjnych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej