EnglishW dniu 5 listopada 2026 roku podczas nadzoru archeologicznego nad pracami ziemnymi przy placówce „Fort” na Westerplatte archeolodzy Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku ujawnili ludzkie szczątki oraz przedmioty mogące należeć do poległego polskiego obrońcy Westerplatte – legionisty Mieczysława Krzaka.
Na terenie Westerplatte prace archeologiczne prowadzone są od 2016 r. W toku prac z udziałem prokuratora IPN w okresie wrzesień – listopad 2019 r. ekshumowano szczątki 9 polskich żołnierzy. 5 listopada 2026 r. ujawniono szkielet, który znajdował się na głębokości około 2,5 m od współczesnego poziomu gruntu, w odległości około 0,5 m od północnej ściany żelbetowego schronu wzniesionego w 1911 r. We wrześniu 1939 r. schron ten, obsadzony przez polskich żołnierzy, stanowił jedno z istotnych stanowisk obronnych Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte.
Przy szczątkach znaleziono polski bagnet wz. 1929 wraz z pochwą oraz pozostałościami skórzanej żabki służącej do zawieszania bagnetu na pasie wojskowym. Ujawniono także dwa polskie guziki wojskowe, używane przez szeregowych żołnierzy Wojska Polskiego w latach 20. XX wieku.
Zarówno lokalizacja odkrycia, jak i charakter znalezionych przedmiotów, wskazują, że po wieloletnich poszukiwaniach możliwe jest zlokalizowanie miejsca pochówku legionisty Mieczysława Krzaka, który najprawdopodobniej zginął w nocy 2 września 1939 r. w okolicy placówki „Fort”.
Obecna identyfikacja ma charakter hipotezy. Jej potwierdzenie lub wykluczenie będzie możliwe wyłącznie po przeprowadzeniu badań genetycznych. Mieczysław Krzak był żołnierzem 4. Pułku Piechoty Legionów, a na Westerplatte służył m.in. przy obsłudze moździerzy oraz w placówce „Fort”. Po zakończeniu walk uznano go za zaginionego, a miejsce jego pochówku pozostawało nieznane.
Dalsze prace na miejscu odkrycia są prowadzone pod nadzorem prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku.
Osoby posiadające informacje o rodzinie Mieczysława Krzaka lub mogące pomóc w ustaleniu jego krewnych proszone są o kontakt z Oddziałem IPN w Gdańsku.
Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku prowadzi śledztwo w sprawie zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości, polegającej na dokonaniu przez żołnierzy oddziałów niemieckich, w pierwszych dniach września 1939 roku, zabójstw żołnierzy Wojska Polskiego na terenie Wojskowej Składnicy Tranzytowej Westerplatte.
Przeprowadzone w tej sprawie czynności procesowe doprowadziły dotąd do identyfikacji siedmiu żołnierzy, których szczątki odkryto w 2019 w czasie prac archeologicznych prowadzonych na terenie Westerplatte przez pracowników Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, a następnie ekshumowano w śledztwie i poddano porównawczym badaniom genetycznym.
Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu
w Gdańsku