Instytut Pamięci Narodowej

W dniu 11 marca 2026 roku Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we Wrocławiu skierowała do Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu akt oskarżenia przeciwko byłemu sędziemu Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu Stanisławowi Ż., któremu zarzucono bezprawne pozbawienie wolności dwóch osób – członków NSZZ „Solidarność” za nie stanowiącą przestępstwa działalność strajkową w dniach 13 i 14 grudnia 1981 roku w Kopalni Węgla Kamiennego „Thorez” w Wałbrzychu.

Przedmiotem śledztwa Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we Wrocławiu było działanie podjęte w dniu 19 grudnia 1981 roku we Wrocławiu przez oskarżonego – wówczas sędziego Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego, które polegało na utrzymaniu w mocy postanowień o tymczasowych aresztowaniach dwóch członków NSZZ „Solidarność”, którym – w prowadzonym postępowaniu karnym, na podstawie unormowań przyjętych w dekrecie z dnia 13 grudnia 1981 roku o stanie wojennym – zarzucono niezaprzestanie działalności związkowej i zorganizowanie strajku w dniach 13 i 14 grudnia 1981 roku w Kopalni Węgla Kamiennego „Thorez” w Wałbrzychu.

W akcie oskarżenia podniesiono, że czyny zarzucone pokrzywdzonym nie stanowiły przestępstw, bowiem gdy doszło do strajku w KWK „Thores” w Wałbrzychu dekret z dnia 13 grudnia 1981 roku o stanie wojennym jeszcze nie obowiązywał, gdyż w tych dniach nie doszło do publikacji tegoż aktu prawnego w Dzienniku Ustaw. Bezprawiem było zatem zarówno pozbawienie wolności pokrzywdzonych na mocy postanowień o ich tymczasowych aresztowaniach, jak też utrzymanie takich decyzji w mocy przez Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego.

Utrzymanie w mocy przez Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu, w składzie którego zasiadał oskarżony, postanowień o tymczasowych aresztowaniach pokrzywdzonych, było zatem działaniem bezprawnym i stanowiło akt represji za prowadzenie działalności opozycyjnej wobec ówczesnych władz partyjnych i państwowych oraz podjęcie protestu przeciwko bezprawnemu wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego.

Naczelnik
Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu we Wrocławiu
prok. Konrad Bieroń