English version
Na ekspozycji, która jest dostępna dla zwiedzających już od 2 czerwca, można zobaczyć wyjątkowe dokumenty i ocalałe z wojennej tułaczki artefakty, ilustrujące ponadstuletnią historię rodziny Moszoro – polskich emigrantów w Argentynie, wywodzących się z Kresów II Rzeczypospolitej. Ekspozycja jest dostępna dla zwiedzających do 31 sierpnia 2025 r.
Głównymi bohaterami ekspozycji są: Kazimierz Moszoro, absolwent Politechniki Lwowskiej, działacz Młodzieży Wszechpolskiej, żołnierz Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, i jego żona, Ludmiła z Dąbrowskich, harcerka, studentka Uniwersytetu Jana Kazimierza, zaangażowana w konspiracyjną działalność w podziemiu związanym z ruchem narodowym, więźniarka KL Auschwitz i KL Ravensbrück.
Kazimierz i Ludmiła, obydwoje pochodzący z rodzin o silnych tradycjach patriotycznych i religijnych, w obliczu sowieckiej okupacji Polski po 1944 r. podjęli trudną decyzję o emigracji. Na swoją drugą ojczyznę wybrali Argentynę. Pozostając na obczyźnie aktywnie działali w środowisku polonijnym w Rosario, pielęgnując polski język i tradycje, a wartości patriotyczne przekazali swoim dzieciom: córce Julii Barbarze oraz synom – Antoniemu Romanowi, Bartłomiejowi Stanisławowi i Stefanowi Aleksandrowi.
Wystawa składa się z dwujęzycznych (polsko-hiszpańskich) plansz tematycznych. Można zobaczyć na niej także cenne artefakty, m.in. nieśmiertelniki i manierkę Kazimierza Moszoro z okresu służby w PSZ oraz modlitewnik Ludmiły Dąbrowskiej, który towarzyszył jej od czasu, gdy była osadzona w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie, wraz z futeralikiem wykonanym przez nią z obozowego koca w KL Auschwitz. Ważnym uzupełnieniem ekspozycji są nieprezentowane dotychczas amatorskie filmy dokumentujące szlak bojowy 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, nakręcone przez żołnierza tej formacji, wieloletniego przyjaciela rodziny Moszoro – Eugeniusza Siedleckiego.
Wernisaż wystawy - fotorelacja, 16 czerwca 2025 r.
W historii rodziny Moszoro odbijają się losy całego pokolenia Polaków, których plany i marzenia zburzyły II wojna światowa i komunistyczne rządy w kraju.
Wystawa nie tylko przypomina dramatyczne losy Kazimierza, Ludmiły i ich bliskich, ale prezentuje także życie i działalność środowiska polskich emigrantów w Argentynie oraz ich silne związki z Ojczyzną.
Do przygotowania ekspozycji wykorzystano kolekcję pamiątek rodzinnych i dokumentów przekazaną w latach 2023 i 2024 do Archiwum IPN w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci przez Bartłomieja Stanisława Moszoro, syna Kazimierza i Ludmiły, konsula honorowego RP w Rosario w Argentynie.
► Polecamy:
- Niezwykłe pamiątki z Argentyny trafiły do Archiwum IPN
- Spotkanie z braćmi – Bartłomiejem Moszoro i ks. Stefanem Moszoro-Dąbrowskim – Warszawa, 30 września 2024
- W Archiwum Historii Mówionej IPN na portalu opowiedziane.ipn.gov.pl znajdują się wspomnienia Bartłomieja Moszoro
- Archiwum Pełne Pamięci
Kontakt dla mediów:
Oddział IPN w Katowicach
Krzysztof Łojko
tel. 502 300 224; (32) 207 01 34
Krzysztof.Lojko@ipn.gov.pl
Rzecznik Prasowy IPN – Dyrektor Biura:
dr Rafał Leśkiewicz
tel. 602 322 362
media@ipn.gov.pl
