English version
W dniach 24-26 marca 2025 r. zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN pod nadzorem prokuratora, w ramach postępowania prowadzonego przez OKŚZpNP w Lublinie, przeprowadził kolejny etap prac poszukiwawczych na Cmentarzu Rzymskokatolickim przy ul. Unickiej w Lublinie. Ich celem było odnalezienie miejsc pochówku osób straconych w więzieniu na Zamku w Lublinie na mocy wyroków orzeczonych przez komunistyczne sądy wojskowe.
W trakcie prac przebadano trzy mogiły. W pierwszej z nich nie odnaleziono szczątków ludzkich. W drugiej lokalizacji, pod współczesną komorą grobową, ujawniono plastikowy worek kryjący szczątki należące do trzech mężczyzn. Szkielety uległy częściowej destrukcji prawdopodobnie w czasie pogłębiania grobu pod wtórny pochówek. Zachowały się kości długie, miednice, pojedyncze żebra, częściowo kręgi oraz fragmenty czaszek. Według wstępnych oględzin co najmniej dwie osoby nie przekroczyły 30 roku życia. Z uwagi na zły stan zachowania szkieletów, na tym etapie badań nie stwierdzono charakterystycznych urazów dla ofiar egzekucji. Jednakże kontekst archeologiczny i wstępna ocena antropologiczna (lokalizacja pochówku, liczba odnalezionych osób, wiek) wskazują, że ujawnione szczątki mogą należeć do poszukiwanych ofiar więzienia na Zamku w Lublinie.
W kolejnej mogile, pod warstwą późniejszych pochówków, ujawniono niekompletny szkielet w układzie anatomicznym, który był ułożony przednimi powierzchniami ciała ku dołowi. Zachowały się m.in. kości obręczy biodrowej, kończyn dolnych oraz przedramienia prawego. Ponadto ujawniono powtarzającą się lewą kość biodrową oraz prawą i lewą kość strzałkową, co wskazuje, że podjęte szczątki należały do co najmniej dwóch osób. Przypuszczalnie szkielety zostały częściowo podjęte podczas pogłębiania grobu pod wtórny pochówek, a następnie przeniesione w inne, nieoznaczone miejsce na cmentarzu.
Szczątki kostne przewieziono do Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej UM w Lublinie, gdzie zostaną poddane szczegółowym badaniom medycznym oraz próbie identyfikacji genetycznej.
Artur Piekarz, OBPiI IPN w Lublinie
Fot. Łukasz Pasztaleniec, Artur Piekarz, OBPiI IPN w Lublinie