English version9 maja zapraszamy na kolejny Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik na Stadionie Narodowym w Warszawie. Tegorocznym hasłem jest „Światło”. Instytut Pamięci Narodowej będzie w dwóch miejscach: na pierścieniu Stadionu – stoisko A41 oraz w strefie zaciemnionej – stoisko F23. Hasło przewodnie – „Światło” – zostało przez nas zinterpretowane jako „Wydobyć na światło dzienne”.
IPN przygotował dla zwiedzających szereg atrakcji. Będzie można m.in. własnoręcznie wydrukować czasopismo podziemne na powielaczu, zdjąć klauzulę ze ściśle tajnych dokumentów, rozpoznać ingerencje cenzury w powojennych wydaniach „Koziołka Matołka”, dowiedzieć się, jakie lektury były w czasie PRL zakazane. Każdy będzie mógł zobaczyć, jak działa videokomparator – tajemnicza maszyna używana w naszym Archiwum do odczytywania zamazanych danych. Na najmłodszych czekają kolorowanki z symbolami z gry „ZnajZnak”.
Na stoisku w strefie zaciemnionej będzie można obejrzeć wystawę Oddziału IPN w Białymstoku „Obława Augustowska – lipiec 1945”, poświęconą losom około sześciuset mieszkańców Polski północno-wschodniej, zamordowanych przez Sowietów po zakończeniu wojny w nieznanym dotąd miejscu. Zwiedzający będą mogli zapoznać się z pracami nad poszukiwaniem ofiar tej zbrodni. Na stoisku zobaczą m.in. zdjęcia lotnicze, mapy, będą mogli porozmawiać z historykami i archeologami. Stoisko przeznaczone jest dla zwiedzających, którzy ukończyli 14 lat.
Obława Augustowska to największa zbrodnia dokonana na Polakach przez Sowietów po zakończeniu II wojny światowej. 12 lipca 1945 roku Armia Czerwona i NKWD, wspomagane przez Urząd Bezpieczeństwa oraz „ludowe” Wojsko Polskie, przeprowadziły akcję pacyfikacyjną na terenie Puszczy Augustowskiej i jej okolic. Komuniści aresztowali wtedy 2 tysiące osób, 600 nigdy nie wróciło do domu. Zostali wywiezieni w nieznanym kierunku i zamordowani. Wielokrotne prośby o pomoc prawną, skierowane do strony rosyjskiej, pozostały bez odpowiedzi. Dzięki rosyjskiemu historykowi Nikicie Pietrowowi ze Stowarzyszenia „Memoriał” znamy natomiast tajny szyfrogram dowódcy kontrwywiadu wojskowego do marszałka Ławrentija Berii, szefa NKWD, zawierający m.in. plany dotyczące dalszych losów zatrzymanych wówczas osób. Znajduje się tam m.in. opis planowanej likwidacji prawie 600 więźniów złapanych podczas obławy w okolicach Augustowa. Wynika z niego, że egzekucja miała przebieg podobny do tej z 1940 roku w Katyniu. Do dzisiaj zagadką pozostaje miejsce jej wykonania.
Polecamy
stronę internetową na temat Obławy Augustowskiej:
http://oblawaaugustowska.pl/