English versionOd dzisiaj w Bibliotece Cyfrowej IPN dostępne są nieodpłatnie 4 nowe publikacje na temat Zbrodni Katyńskiej sprzed 75 lat oraz osób, które zginęły w katastrofie prezydenckiego Tu-154 pod Smoleńskiem, 10 kwietnia 2010 roku, w drodze na obchody ówczesnej 70. rocznicy Katynia.
- „Zbrodnia Katyńska. W kręgu prawdy i kłamstwa” pod red. Sławomira Kalbarczyka, IPN 2010
- „Rzeczpospolita wolnych ludzi. Janusz Kurtyka w mediach. Wybór wywiadów, artykułów, oświadczeń z lat 2000–2010”, wybór i opracowanie Andrzej Arseniuk i Filip Musiał, IPN 2015
- „Anna Walentynowicz 1929–2010”, IPN 2015
- „Ryszard Kaczorowski 1919–2010”, IPN 2015
Książka „Zbrodnia Katyńska. W kręgu prawdy i kłamstwa” to praca zbiorowa pod redakcją Sławomira Kalbarczyka. Została wydana w 70. rocznicę mordu NKWD na obywatelach polskich, więźniach i żołnierzach Wojska Polskiego, wziętych do niewoli we wrześniu 1939 roku. Jej premiera odbyła się 6 kwietnia 2010 roku, a prezentował ją osobiście prezes IPN Janusz Kurtyka, który 4 dni później zginął w katastrofie prezydenckiego Tu-154 pod Smoleńskiem, podczas lotu na uroczystości upamiętniające ofiary sowieckiej zbrodni.
Książka zawiera 10 artykułów autorstwa historyków i prawników, poprzedzonych krótkim wstępem prezesa Janusza Kurtyki i wprowadzeniem redaktora naukowego. Na końcu znajdują się aneks zawierający relacje i dokumenty oraz wykaz skrótów, indeks osobowy i bibliografia. Całość jest próbą syntezy stanu wiedzy o Zbrodni Katyńskiej polskich historyków i prokuratorów.
W ciągu kolejnych pięciu lat przesłuchano nowych świadków, krewnych zamordowanych, którzy w śledztwie uzyskali status pokrzywdzonych. Materiał, nad którym pracują prokuratorzy i badacze wzbogacił się m.in. o odtajnione w całości dokumenty związane z pracami tzw. komisji Maddena, którą Kongres Stanów Zjednoczonych powołał w 1951 roku do zbadania Zbrodni Katyńskiej. Prokuratura Generalna Federacji Rosyjskiej przekazała polskim prokuratorom kopie kolejnych, dotąd nieznanych 81 tomów akt śledztwa Naczelnej Prokuratury Wojskowej FR nr 159 w sprawie Zbrodni Katyńskiej. Oznacza to, że dotąd wpłynęło 149 kopii tomów z tego śledztwa (wg doniesień medialnych akta sprawy liczą łącznie 183 tomy). Z tego ostatnia partia 11 tomów została przekazana stronie polskiej 7 kwietnia 2011 roku. Od tego momentu, mimo zapowiedzi, nie doszło do przekazania żadnych nowych dokumentów.
Wszystko to powoduje, że nadal jesteśmy daleko od wyjaśnienia pełnych okoliczności zbrodni i ustalenia wszystkich za nią odpowiedzialnych. Brakuje m.in. dokumentów zawierających personalia 3870 obywateli polskich – więźniów osadzonych w więzieniach tzw. Zachodniej Białorusi, które nazywa się potocznie Białoruską Lista Katyńską. Po 75 latach nie mamy żadnych danych o tych osobach, ani o miejscu ich pochówku.
W piąta rocznicę katastrofy pod Smoleńskiem ukazuje się także książka „Rzeczpospolita wolnych ludzi. Janusz Kurtyka w mediach. Wybór wywiadów, artykułów, oświadczeń z lat 2000–2010”, do której wyborem i opracowaniem tekstów zajęli się Andrzej Arseniuk i Filip Musiał. Prezes IPN Janusz Kurtyka, który zginął na pokładzie prezydenckiego TU-154, lecąc na obchody 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej, był jedną z najważniejszych osób współtworzących polską politykę historyczną. Treść jego publicznych wystąpień to ważny głos w debacie publicznej, która toczyła się i nadal toczy, na temat naszej historii i tożsamości.
9 kwietnia (czwartek) o godz. 17:00 w Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki, ul. Marszałkowska 21/25 odbędzie się prezentacja książki oraz dyskusja, w której udział wezmą: dr Łukasz Kamiński – prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Andrzej Grajewski – redaktor tygodnika „Gość Niedzielny” i dr hab. Filip Musiał z krakowskiego oddziału IPN. Dzień później, 10 kwietnia (piątek), o godz. 16:00, podobne spotkanie odbędzie się także w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, Rynek Główny 35. W spotkaniu krakowskim udział wezmą: dr Łukasz Kamiński, Michał Niezabitowski – dyrektor MHMK oraz dr hab. Filip Musiał.
W serii IPN „Patroni naszych ulic” ukazały się dwa nowe zeszyty przedstawiające sylwetki Anny Walentynowicz oraz prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego. Oboje zginęli w katastrofie smoleńskiej. Broszury dostępne są na stronie: http://pamiec.pl/pa/edukacja/projekty-edukacyjne/ogolnopolskie/patroni-naszych-ulic-1/12930,Patroni-naszych-ulic-projekt-edukacyjny.html
„Patroni naszych ulic” to ogólnopolski projekt edukacyjny IPN. W krótkich opracowaniach prezentowane są sylwetki patronów ulic i placów, którzy trwale zapisali się w dziejach Polski XX wieku. Celem jest spopularyzowanie wiedzy o nich. W projekcie biorą udział samorządy lokalne, instytucje kulturalne i oświatowe oraz organizacje harcerskie.
Polecamy tekę edukacyjną IPN „Zbrodnia Katyńska”. Pierwsze
wydanie teki zostało przygotowane w kwietniu 2010 roku. Obecne, trzecie, uzupełnione wydanie pochodzi z 2014 roku:
http://pamiec.pl/pa/edukacja/materialy-edukacyjne-i/teki/9630,Teka-edukacyjna-IPN-ZBRODNIA-KATYNSKAquot.html
Zapraszamy także na portal edukacyjny: www.katyn.ipn.gov.pl