
W niedzielny wieczór z Warszawy na Wschód dwoma autokarami wyruszyli laureaci trzeciej edycji konkursu „Sprzączki i guziki z orzełkiem ze rdzy”. Konkurs zorganizowany został przez Instytut Pamięci Narodowej oraz Fundację „Wspólnota pokoleń”. Zadaniem uczestników było stworzenie karty do albumu, poświęconej jednej konkretnej osobie zamordowanej wiosną 1940 r. na rozkaz władz sowieckich. Wyjazd edukacyjny to nagroda dla laureatów, której współfundatorem jest Fundacja PKO Banku Polskiego.
Konkurs cieszył się dużym zainteresowaniem. Wzięli w nim udział uczniowie ze 147 szkół – przede wszystkim gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych (zarówno z Polski, jak i spoza niej). Do IPN wpłynęło 409 prac konkursowych (indywidualnych i zespołowych). Nagrodzonych zostało 39.
Uczestnicy naukowego konwersatorium terenowego – taką formę ma wyjazd – zwiedzą Mińsk, będą też w pobliskich Kuropatach – miejscu pochówku ofiar stalinowskiego terroru, w tym też prawdopodobnie polskich ofiar z tzw. białoruskiej listy katyńskiej. Młodzież odwiedzi również Polskie Cmentarze Wojenne w Katyniu i Miednoje. W Smoleńsku – po zwiedzeniu miasta – odbędzie się uroczyste zakończenie konkursu. Wyjazd będzie też okazją do odwiedzenia miejsc związanych z terrorem stalinowskim w stolicy Rosji – Moskwie. Uczestnicy wyjazdu złożą kwiaty pod symbolicznym pomnikiem ofiar totalitaryzmu na Łubiance oraz odwiedzą dawny poligon strzelecki w Butowie – miejsce kaźni tysięcy osób.
Tygodniowy objazd ma charakter edukacyjny, pracownicy IPN wygłoszą w drodze wiele prelekcji. Będą one dotyczyć m.in. Zbrodni Katyńskiej, Polskich Cmentarzy Wojennych na Wschodzie, najnowszej historii Rosji, polityki totalitaryzmu sowieckiego. W trakcie długich godzin spędzanych w autokarze uczestnicy konwersatorium będą oglądać fabularne i dokumentalne filmy, tematycznie związane z wyjazdem.
Objazd edukacyjny nie jest jedynym wyróżnieniem w konkursie. Nagrodzone prace zostaną zamieszczone w pokonkursowej publikacji, którą wyda IPN. Warto przypomnieć, że prace z dwóch pierwszych edycji konkursu ukazały się w tym roku formie albumu pt. „Sprzączki i guziki z orzełkiem ze rdzy… Obraz ofiar Zbrodni Katyńskiej w pracach plastycznych młodego pokolenia”. Wydawnictwo było promowane 17 września w stołecznym Centrum Edukacyjnym IPN.
Nagrodami dla laureatów poprzednich edycji konkursu również były wyjazdy edukacyjne do Charkowa, Kijowa i Katynia – na tamtejsze cmentarze katyńskie.