W związku z przypadającą w tym roku 30. rocznicą wprowadzenia w Polsce stanu wojennego Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi zaangażował się w organizację sesji popularnonaukowej rozpoczynającej w dniu 13 grudnia 2011 r. łódzkie obchody. Obok Urzędu Miasta Łodzi i Urzędu Marszałkowskiego, Instytut jest partnerem Zarządu Regionu Ziemi Łódzkiej NSZZ „Solidarność”, głównego organizatora miejskich obchodów rocznicowych.
Program:
godz. 10.00 wystąpienia zaproszonych gości
godz. 10.30 referaty pracowników Oddziału IPN w Łodzi:
- Leszek Próchniak – Stan wojenny w Polsce i regionie
- Milena Przybysz – Ośrodki internowania
- Andrzej Czyżewski – Akcja weryfikacji dziennikarzy, jako przykład represji stanu wojennego
- Paweł Spodenkiewicz – Stan wojenny w kontekście międzynarodowym
godz. 11.50 prezentacjapublikacji IPN pt. Pospolite ruszenie. Relacje działaczy i współpracowników „Solidarności” w Łodzi 1980-1981 (oprac. L. Próchniak, M. Przybysz, S. M. Nowinowski, M. Zapolska-Downar, A. Czyżewski, Łódź 2011)
godz. 12.00 otwarcie wystawy IPN pt. „586 dni stanu wojennego”
godz. 12.30 wystąpienia:
- Andrzej Słowik – Walka o status więźnia politycznego w okresie stanu wojennego i w latach następnych
- Rafał Kasprzyk – Represje aparatu bezpieczeństwa PRL w świetle ówczesnego prawa
- Marek Markiewicz – Pomoc osobom pozbawionym pracy w stanie wojennym
Sesja odbyła się w Instytucie Europejskim przy ul. Piotrkowskiej 260. Po jej zakończeniu inscenizacja – rekonstrukcja wydarzeń z 13 grudnia 1981 r.
***
586 dni stanu wojennego
Wystawę „586 dni stanu wojennego” Instytut Pamięci Narodowej przygotował w ramach obchodów 30. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego. Ekspozycja, zaprojektowana w formie kalendarza, ukazuje najważniejsze wydarzenia jednego z najdramatyczniejszych okresów najnowszej historii Polski – od ogłoszenia dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. do jego zniesienia 22 lipca 1983 r. Na wystawie można będzie zobaczyć – oprócz zdjęć powszechnie znanych (m. in. autorstwa Chrisa Niedenthala) – także te, które dotychczas były rzadko prezentowane.
W Łodzi wystawa po raz pierwszy zostanie otwarta 13 grudnia 2011 r. Jej wersję plenerową można obejrzeć też na Rynku Starego Miasta w Łowiczu (otwarcie 11 grudnia) oraz w Parku Jana Pawła II w Piotrkowie Trybunalskim (otwarcie 18 grudnia).
***
Pospolite ruszenie. Relacje działaczy i współpracowników „Solidarności” w Łodzi 1980-1981, oprac. L. Próchniak, M. Przybysz, S. M. Nowinowski, M. Zapolska-Downar, A. Czyżewski, Łódź 2011
Publikacja jest zbiorem relacji uczestników posierpniowej opozycji demokratycznej w Łodzi. Zamiarem redaktorów tomu było ukazanie pierwszego etapu dziejów „Solidarności” w Łodzi z punktu widzenia jej liderów oraz przedstawicieli najsilniej w niej występujących nurtów ideowo-politycznych. Uzyskane relacje dopełniają się i krzyżują. Czytelnicy mogą z pierwszej ręki poznać indywidualne lub środowiskowe racje czy kalkulacje, a nie tylko ich wypadkową wyciągniętą przez badaczy.
Zebrane opowieści naocznych świadków dostarczają nie tylko ważnych informacji o okolicznościach powstania i przejawach aktywności łódzkiej „Solidarności”. Obnażają one również skrywane wtedy przez władze Polski Ludowej oblicze „miasta fabryk i kominów” pogrążającego się w zapaści cywilizacyjnej i kulturalnej. W tomie odnaleźć również można szkice do indywidualnych portretów związkowych przywódców lub outsiderów. Takich, jakich znali i zapamiętali zarówno ich przyjaciele, jak i adwersarze.