English versionPrezentowane materiały w całości pochodzą ze zbiorów Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Białymstoku.
Pod koniec lipca 1944 roku oddziały Armii Czerwonej dotarły pod Białystok, a do stycznia 1945 r. opanowały teren ówczesnego województwa białostockiego. Na tereny zajmowane przez radzieckie wojska natychmiast wkraczały jednostki wewnętrzne NKWD – NKGB i kontrwywiadu Smiersz. Według określenia miejscowej ludności rozpoczął się „okres za drugich sowietów”. Dzięki działalności sowieckich partyzantów, spadochroniarzy zrzucanych tu wiosną i latem 1944 r., a także agentury pozostałej po wycofaniu się radzieckich władz w 1941 r., sowieckie oddziały miały doskonałe rozeznanie w strukturach podziemia i niezwłocznie rozpoczęły akcje przeciwko organizacjom niepodległościowym.
Naprzeciw oddziałom NKWD wyszli zwykli ludzie, którzy zostali wychowani w duchu głębokiego patriotyzmu, szacunku do władzy i drugiego człowieka. Byli to ludzie działający w konspiracji, nierzadko od 1939 r., którzy po raz drugi przeżywali sowiecką okupację, oglądali bezlitosne deportacje ludności cywilnej, znali zbrodnie popełniane przez NKWD i poznawali zbrodnie, których dopuszczali się funkcjonariusze rodzimego aparatu bezpieczeństwa.
Wystawa ukazuje, jak trudnego wyboru dokonywał człowiek porzucając bliskich i wstępując w szeregi konspiracji, gdzie musiał cały czas poświęcić na działalność w organizacji, że spotkanie z ukochaną, dzieckiem, kolegą trwało przez moment i mogło być ostatnim, a broń zastępowało niezwykle ostre pióro.
Zapraszamy do zwiedzania wystawy codziennie (oprócz dni wolnych od pracy) w godz. 9.00 – 15.00 w siedzibie IPN Białystok ul. Warsztatowa 1a (osiedle Starosielce).