Nawigacja

Видання IPN укр

Aktualności

Uroczystości pogrzebowe żołnierzy Września '39 poległych pod Iłżą – Grabowiec, 8 września 2018

W Grabowcu odbył się pochówek żołnierzy 12. Dywizji Piechoty Wojska Polskiego, którzy zginęli w bitwie pod Iłżą

  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin
  • Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin Fot. Dawid Florczak/IPN Lublin

8 września 2018 roku w Grabowcu (gm. Rzeczniów, pow. lipski) odbyły się uroczystości pogrzebowe żołnierzy 12. Dywizji Piechoty Wojska Polskiego poległych 9 września 1939 roku pod Iłżą oraz poświęcenie pomnika Poległych.  Pogrzeb został zorganizowan przez Instytytut Pamięci Narodowej wraz z wójtem gminy Rzeczniów Karolem Burkiem i proboszczem parafii pw. Świętego Mikołaja w Grabowcu księdzem kanonikiem Zbigniewem Wypchłą. 

W lipcu i wrześniu br. Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa prowadziło prace na terenach Lasu Aleksandrowskiego/Rzechowskiego, gmin Brody, Iłża i Rzeczniów, w wyniku których ekshumowało szczątki około 150 żołnierzy Wojska Polskiego, poległych w bitwie pod Iłżą. Odnaleziono również wiele rzeczy należących do żołnierzy, m.in. buty, medaliki, manierki, maskę gazową czy nieśmiertelniki, dzięki czemu można było ustalić  tożsamość wielu poległych. Artefakty można dziś obejrzeć w Muzeum Regionalnym w Iłży.

Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w kościele pw. Świętego Mikołaja w Grabowcu odprawioną przez bp Piotra Turzyńskiego, a zakończyły złożeniem kwiatów przy pomniku Poległych. Wzięli w nich udział przedstawiciele środowisk kresowych, związanych m.in. z Brzeżanami, gdzie stacjonował 51. Pułk Strzelców Kresowych pod dowództwem płk. Emila Fieldorfa. Żołnierze tego pułku również zginęli w bitwie pod Iłżą.

Na uroczystym pogrzebie Instytut Pamięci Narodowej reprezentowali Renata Soszyńska (zastępca dyrektora Biura Upamięniania Walk i Męczeństwa) oraz Marcin Krzysztofik (dyrektor Oddziału IPN w Lublinie). Został również odczytany list od prezesa IPN, w którym dr Jarosław Szarek przypomniał, że obowiązkiem naszego państwa jest organizowanie pogrzebów żołnierzy, którzy walczyli o nasz kraj, a jeszcze nie doczekali się godnego pochówku.

Honorowy patronat nad uroczystościami sprawował wojewoda mazowiecki Zdzisław Sipiera.

***

  1. Pierwszy etap prac w Lesie Aleksandrowskim Starym Rzechowie (gm. Rzeczniów, pow. lipski, woj. mazowieckie) prowadzonych przez Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN rozpoczął się 2 lipca 2018 r. Pracami kierował Piotr Kędziora-Babiński. Miały one na celu ekshumacje szczątków 139 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w bitwie pod Iłżą 9 września 1939 roku w walce z niemieckim agresorem.
  2. Trzeciego dnia podczas prac ekshumacyjnych ujawniono kolejne szczątki żołnierzy Wojska Polskiego z września 1939 roku. Odnaleziono ostrogi, guziki, maszynkę do golenia, dużą ilość butów żołnierskich oraz kolejne nieśmiertelniki.
  3. Dzień czwarty prac ekshumacyjnych w starym Rzechowie upłynął na porządkowaniu terenu po zakończonych pracach w Lesie Aleksandrowskim/Rzechowskim. Wtedy również rozpoczęto prace ekshumacyjne w kwaterze żołnierzy Wojska Polskiego z września 1939 r. na cmentarzu parafii św. Mikołaja w Grabowcu. Prace mają na celu sprawdzenie liczby żołnierzy, przeniesionych z Lasu Aleksandrowskiego/Rzechowskiego przy okazji poprzednich ekshumacji oraz przygotowanie miejsca na pochowanie odnalezionych szczątków.
    W czasie prac, wywołujących coraz większe zainteresowanie, ujawniono znaczną ilość butów, hełmów, fragmenty mundurów, ładownic oraz maskę przeciwgazową.
  4. 6 lipca 2018 r., zostały zakończone prace na cmentarzu parafialnym w Grabowcu oraz w Lesie Aleksandrowskim/Rzechowskim. W czasie ich trwania odnaleziono szczątki około 139 żołnierzy Wojska Polskiego, poległych 9 września 1939 r.
    Przy pracach byli stale obecni Wójt Gminy Rzeczniów Karol Burek oraz proboszcz parafii rzym.- kat. Św. Mikołaja w Grabowcu ks. Zbigniew Wypchło, bez których życzliwości prace nie mogłyby się odbyć.
    Znalezione w czasie prac artefakty będzie można oglądać w Muzeum Regionalnym w Iłży.  W czasie prac udało się odnaleźć nieśmiertelniki należące do następujących żołnierzy:
    • Marcin Barylski, ur. 1917 r.,
    • Józef Moroziński ur. 1901 r.,
    • Józef Kosiński, ur. 1917 r.
    • Leon Szymków, grekokatolik z Brzezna,
    • Józef Kozłowski,
    • Józef Galiski,
    • Kierniew (?), imię nieczytelne.

      Otrzymaliśmy również informacje o nieśmiertelnikach znalezionych wcześniej w mogile, a należących do poniższych żołnierzy:
    • Tadeusz Barylski
    • Leon Szwec. ur. 1917 r.,
    • Leon Żornak, ur. 1917 r.,
    • Michał Buczyński,
    • Jan Chruszcz ur. 1907 r., 54 PP,
    • Jan Dus,
    • Józef Krupa ur. 1910 r., 54 PP,
    • Michał Diakowicz.

      Pozostałe nieśmiertelniki były mocno skorodowane i nieczytelne.
  5. Drugi etap prac ekshumacyjnych związanych z bitwą pod Iłżą 8-9 września 1939 roku, prowadzonych przez Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN trwał w dn. 20-21 lipca 2018 r.  Prace przyniosły efekty w postaci odnalezionego nieśmiertelnika z nazwiskiem Piotr Rygiel (ur. 1912 r.) z RKU Tarnopol, służący w 54 Pułku Piechoty lub 12 Pułku Artylerii Lekkiej.

Zapraszamy również do odsłuchania rozmowy z Piotrem Kędziorą-Babińskim, inspektorem BUWiM IPN i archeologiem, kierującym pracami ekshumacyjnymi. Rozmowę przeprowadził Władysław Bajkowski, redaktor naczelny Twojego Radia Lipsko.

do góry