Instytut Pamięci Narodowej

3 czerwca 2009 r. w siedzibie Zarządu NSZZ „Solidarność” Regionu Wielkopolska w Poznaniu przy ul. Zamkowej 1 odbyła się promocja albumu fotograficznego „Poznań w drodze do wolności” Jana Kołodziejskiego, pracownika OBUiAD poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Autor poprzez 200 czarno-białych fotografii (wybranych spośród 4 tys.) przypomina lata 80. i poznańską drogę do wolności.

Spotkanie promocyjne otworzył przewodniczący Zarządu Regionu NSZZ „S” Jarosław Lange, który o autorze albumu i jego dokonaniach dokumentacyjnych powiedział wiele ciepłych słów. Kołodziejski – drukarz, fotograf i kolporter podziemnej Solidarności, zebrał w albumie swoje amatorskie zdjęcia z lat 1981–1989, które powstały dzięki jego zaangażowaniu w ruch sprzeciwu społeczeństwa obywatelskiego i często odwadze obecności tam, gdzie „działa się historia”. Dzięki niemu oglądamy dzisiaj m.in. zrobione z ukrycia zdjęcia konwojowania Janusza Pałubickiego przez SB i MO z aresztu do sądu, demonstracje i walki uliczne z ZOMO, pogrzeb dominikanina o. Honoriusza, budowę pomnika Czerwca 1956, protesty pod krzyżami tegoż pomnika w latach stanu wojennego czy happeningi „Pomarańczowej Alternatywy”. Autorowi albumu „Poznań w drodze do wolności” udało się zidentyfikować wielu bohaterów z fotografii. Album kończą zdjęcia z wyborów 1989 r., ale także z manifestacji znaczących w Poznaniu  ugrupowań opozycji (np. Solidarność Walcząca, NZS), nie zgadzających się z „okrągłym stołem”, a mimo to popierających wybory 4 czerwca 1989 dla dobra niepodległej Polski. Jest to już drugi autorski album poznańskiego fotografika dokumentalisty, po wydanym przez IPN albumie „Solidarni z Rumunią”, którego promocja odbyła się 20 stycznia br. w Bukareszcie w kontekście dużej wystawy przygotowanej na podstawie fotografii Kołodziejskiego także przez IPN.

„Dorobek reporterski Jana Kołodziejskiego można porównać z fotografiami Gregera, który uwiecznił pierwsze chwile niepodległości w 1918 r.” – powiedział w swoim wystąpieniu Ireneusz Adamski, dyrektor poznańskiego oddziału IPN, w stanie wojennym redaktor i wydawca kilku podziemnych inicjatyw. Adamski podkreślił, że fotografie zawarte w albumie oddają sprawiedliwość tysiącom, często bezimiennym, uczestnikom zmagań o Polskę wolna i niepodległą. Dodał również, że autor fotografii wielokrotnie udostępniał swoje zdjęcia na potrzeby m.in. wystaw i wydawnictw IPN. Album Kołodziejskiego wydawca dopełnił szczególnym świadectwem tamtego czasu, wierszami Tadeusza Żukowskiego (podziemny pseudonim Jerzy Jastrząb), pisanymi w stanie wojennym, a publikowanymi m.in. w „Bez debitu”, „Obecności” i w tomiku „Z ostatniej chwili pokoju, z pierwszych miesięcy wojny” (1984).

Na spotkaniu autorów i wydawców albumu byli obecni kombatanci i uczestnicy zmagań wolnościowych lat 1968–1989 oraz przedstawiciele mediów poznańskich; prasy, radia i telewizji. Zgodnie z wolą wydawcy, autorów i sponsorów egzemplarze tego obszernego albumu zostaną przekazane również do bibliotek placówek IPN w całym kraju.