Instytut Pamięci Narodowej

W dniach 29–30 maja br. po raz piąty odbył się organizowany przez OBEP IPN w Katowicach rajd turystyczno-historyczny dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych województwa śląskiego, pod tradycyjną już nazwą „Szlakami miejsc pamięci – Śląsk i Żywiecczyzna 1939–1945”. Tematem przewodnim były tym razem wysiedlenia ludności polskiej z Żywiecczyzny w latach 1940–1941, przeprowadzane w ramach tzw. Saybusch-Aktion.

W tym roku w rajdzie wzięło udział osiem trzyosobowych reprezentacji szkół, każda pod opieką nauczyciela. Program przewidywał dojazd do stacji PKP Rajcza, skąd podstawionym dzięki uprzejmości wójta gminy Rajcza autokarem podjechaliśmy do Soblówki, do miejscowej szkoły. Stamtąd ruszyliśmy w góry.

Celem było schronisko turystyczne PTTK na przełęczy Przegibek. By do niego dojść, pokonać trzeba było w majowym upale dwugodzinne, strome miejscami podejście na Halę Rycerzową, gdzie chwilę odpoczęliśmy przy urokliwej bacówce. Następnie szlakiem przez Wielką Rycerzową doszliśmy do celu naszej wędrówki. Po obiedzie i krótkim odpoczynku odbyły się przewidziane w programie rajdu konkurencje: strzelanie z broni pneumatycznej, rzut granatem, bieg na orientację oraz konkurs wiedzy historycznej. Tak jak i poprzednio, ogromną pomocą w przygotowaniu wszystkiego służyli nam zaprzyjaźnieni harcerze z Niezależnej Drużyny Harcerzy Starszych z Rybnika-Boguszowic.

Wzajemna rywalizacja trwała niemal do wieczora, po czym uczestnicy rajdu zgromadzili się w jadalni schroniska, by wysłuchać ilustrowanego wyświetlanymi na ekranie archiwalnymi zdjęciami wykładu pracownika katowickiego OBEP Mirosława Sikory na temat roli Żywiecczyzny w niemieckich planach osiedleńczych podczas II wojny światowej. Obejrzeliśmy również film „Zbrodnia w leśnym uroczysku” o likwidacji przez UB grupy kpt. Henryka Flamego „Bartka”. Po tradycyjnym ognisku odbyła się dodatkowa konkurencja-niespodzianka, również wliczana do ogólnej punktacji.

W następnym dniu szlakiem przez Bendoszkę Wielką i Łysicę ruszyliśmy do Soli –  miejsca zakończenia rajdu. W Soli, przy dworcu kolejowym, będącym w roku 1940 r. jednym z punktów zbiorczych wysiedlanych z ojcowizny Polaków, odbyło się zakończenie rajdu i rozdanie nagród. W imieniu posła na Sejm RP Stanisława Pięty, którego pomoc w dużym stopniu przyczyniła się do powodzenia naszej imprezy, wziął w nim również udział asystent posła Maurycy Rodak. Fundatorami nagród byli także starosta żywiecki Andrzej Zieliński oraz wójt gminy Rajcza Adam Iwanek. Wszyscy uczestnicy otrzymali ponadto publikacje IPN.

W ogólnej klasyfikacji pierwsze miejsce, jak i w poprzednim roku, zajął zespół I LO im J. Słowackiego z Częstochowy. Na drugim uplasował się Zespół Szkół nr 1 z Jastrzębia-Zdroju, natomiast na trzecim – Zespół Szkół nr 2 z Będzina. Kolejne miejsca zdobyli: Zespół Szkół Ponadpodstawowych z Rybnika, Zespół Szkół Budowlano-Drzewnych z Żywca, LO z Wojkowic, III LO im. Stefana Batorego z Chorzowa oraz Zespół Szkół Gastronomicznych im. G. Morcinka z Katowic.