English
18. Międzynarodowy Festiwal Filmowy NNW odbywa się w dniach 1–4 października 2026 roku w Gdyni – Gdyńskim Centrum Filmowym oraz na placu Grunwaldzkim. Partnerem instytucjonalnym Festiwalu już od wielu lat jest Instytut Pamięci Narodowej.
Festiwal jest organizowany od 2008 roku. To największe w Europie wydarzenie związane z kinem historycznym i wolnościowym. Podczas czterech dni mogą spotkać się twórcy filmów opowiadających o historii najnowszej, świadkowie historii oraz widzowie. Przez lata Festiwal poszerzył formułę o opowiadanie o drogach do wolności narodów całego świata oraz jednostek.
W pierwszym dniu festiwalu zaprezentowano między innymi „Przestępczość i bezkarność” w reżyserii Tamása Nováka i Fruzsiny Skrabski. Film opowiada o Béli Biszku, jednej z najczarniejszych postaci powojennych Węgier. Biszku, jako minister spraw wewnętrznych, odpowiedzialny był za krwawe represje przeprowadzone po upadku Rewolucji Węgierskiej w 1956 roku.
Po pokazie widzowie spotkali się z wiceprzewodniczącym węgierskiego Komitetu Pamięci Narodowej dr. Áronem Máthé.
– Narody polski i węgierski szczególnie ukochały wolność. To narody, które – mimo że nie zawsze były po tej samej stronie różnych konfliktów – są sobie naprawdę bliskie. Węgierski Komitet Pamięci Narodowej jest bardzo otwarty na współpracę z Instytutem Pamięci Narodowej, za co chciałem bardzo podziękować. Nie ma drugiej takiej instytucji w Europie, jak ta węgierska, z którą mielibyśmy tak bliską współpracę
– powiedział zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma, kierując słowa do dr. Árona Máthé. Pierwszy dzień imprezy uświetnił koncert Józefa Skrzeka.
***
Jednym z najważniejszych punktów tegorocznej edycji Festiwalu będzie premierowy pokaz filmu fabularnego „Apolonia” w reżyserii Arkadiusza Gołębiewskiego, który odbędzie się 2 października. Film opowiada o losach kilku pokoleń polskiej rodziny, naznaczonych powojenną historią i represjami stalinowskimi. Ukrywane przez dziesięciolecia tajemnice prowadzą bohaterów do konfrontacji z przeszłością i rodzinną pamięcią. W filmie wystąpił prof. Krzysztof Szwagrzyk, zastępca prezesa IPN.
Inspiracją dla powstania „Apolonii” była m.in. historia Marii Leśnikowskiej-Pietrasik i jej matki Apolonii. Ojciec Marii, por. Tadeusz Leśnikowski ps. Desant, żołnierz Armii Krajowej, został skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy na karę śmierci i zamordowany 5 maja 1950 r. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Jego ciało ukryto w bezimiennej mogile na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Szczątki Tadeusza Leśnikowskiego zostały odnalezione podczas prac prowadzonych przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN na „Łączce”, a w 2018 r. jego córka odebrała notę identyfikacyjną ojca.
Historia ta łączy premierę filmu z kolejnym wydarzeniem Festiwalu. 3 października zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk weźmie udział w debacie „Trzy »Łączki«: poszukiwanie bohaterów”, poświęconej poszukiwaniom ofiar reżimów komunistycznych w Polsce, Czechach i na Węgrzech. W dyskusji uczestniczyć będą również dr Petr Blažek, dr Áron Máthé oraz dr Ladislav Kudrna, a poprowadzi ją red. Marcin Wikło.
Wcześniej, 2 października, zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma będzie uczestnikiem debaty „Pamięć. Od małej izby do muzeum”. Wraz z Arturem Lisem, dr. Marcinem Musiałem i Jackiem Pawłowiczem będzie rozmawiał o zachowywaniu pamięci oraz roli instytucji i lokalnych inicjatyw w jej dokumentowaniu i upowszechnianiu. Debatę poprowadzi dr Andrzej Jerie z Centrum Historii Zajezdnia.
***
W głównych festiwalowych konkursach będzie można zobaczyć niemal 50 filmów dokumentalnych m.in. o Krzysztofie Komedzie, artyście Andrzeju Strumiłło, losach więźniarek orkiestry obozowej Auschwitz-Birkenau, Igrzyskach w Berlinie w 1936 roku, niezależnych fotoreporterach i operatorach dokumentujących w latach 80-tych brutalność komunistycznego reżimu czy historię jedynych znanych fotografii z wnętrza warszawskiego getta, które nie powstały z inicjatywy Niemców. Nie zabraknie, jak zwykle, filmów czeskich czy węgierskich. Zwłaszcza, że w tym roku przypada 70. rocznica rewolucji węgierskiej 1956 roku.
Festiwal NNW to również przestrzeń, w której filmowcy, dyplomaci i świadkowie historii z całego świata spotykają się, by wymieniać doświadczenia. Tradycyjnie dopełnieniem festiwalu jest strefa nowych technologii z grami komputerowymi i filmami wykorzystującymi technologię VR, dedykowana głównie młodym filmowcom.
Patronat Honorowy nad 18. Międzynarodowym Festiwalem Filmowym NNW objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki.
Program festiwalu na stronie: festiwalnnw.pl