Instytut Pamięci Narodowej

Początek rządów komunistów w Polsce po 1944 roku wiązał się z narzuceniem nowej doktryny dotyczącej sojuszników i wrogów. Zyskała ona szczególne znaczenie wraz z początkiem zimnej wojny między Stanami Zjednoczonymi i ich sojusznikami a Związkiem Sowieckim i podporządkowanymi mu państwami.

Powstający w PRL aparat kontrwywiadu koncentrował się przede wszystkim na tropieniu amerykańskich szpiegów. Ambasada USA w Warszawie była jedną z najpilniej inwigilowanych placówek dyplomatycznych w Polsce. Kontrolowano jej korespondencję, prowadzono stałą obserwację, a dyplomatów poddawano skrupulatnej kontroli.

Kim byli ludzie werbowani przez Amerykanów w PRL? W jaki sposób bezpieka trafiała na ich trop? Kiedy pozyskano ostatniego współpracownika amerykańskiego wywiadu? Dlaczego wymieniano agentów właśnie w Berlinie?

Gościem red. Rafała Dudkiewicza jest dr Paweł Skubisz z Biura Badań Historycznych IPN.

Emisja 12 września 2026 r., godz. 15.00 na kanale IPNtv.

* * *

Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo jesteśmy zakorzenieni w historii; nie dostrzegamy, że to, co wydarzyło się w niedawnej przeszłości, wciąż ma wpływ na nas i nasze otoczenie. Dla zrozumienia własnej tożsamości musimy wiedzieć – jako jednostki i wspólnota – skąd przychodzimy i jak jest nasza historia.

W ramach cyklu „Kulisy historii” szukamy odpowiedzi na pytanie, jak dzisiaj rzutuje na nas to, co stało się już przeszłością. Zajrzymy za kulisy wydarzeń, spróbujemy zrozumieć, jak działa machina historii i na ile decyzje jednostek zaważyły nad naszymi losami – pojedynczymi i zbiorowymi.