English version
Wystawa stanowi najnowszą odsłonę projektu we Włoszech. Była już wielokrotnie prezentowana w Rzymie, Bolonii, Ankonie i oczywiście w klasztorze benedyktynów na Monte Cassino, a 29 kwietnia 2026 zaplanowano jej otwarcie w San Marino.
Projekt IPN „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” to międzynarodowa inicjatywa edukacyjno-wystawiennicza mająca na celu upamiętnienie losów Polaków – żołnierzy i cywilów – którzy wraz z Armią Andersa podjęli dramatyczną podróż z „ziemi nieludzkiej” przez Bliski Wschód aż do Włoch, niosąc nadzieję na odzyskanie wolności. Projekt został zainicjowany w 2021 roku przez ówczesnego prezesa Instytutu – obecnego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – dr. Karola Nawrockiego.
List do uczestników wydarzenia skierował zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. Zaznaczył w nim, że wystawa podkreśla nie tylko wysiłek wojskowy, ale także doświadczenia tysięcy cywilów – w tym kobiet i dzieci – dla których ta odyseja była drogą do ocalenia. Jest to opowieść o determinacji, solidarności i niezachwianej wierze w wolną ojczyznę. List odczytał Piotr Pastuszak z Biura Współpracy Międzynarodowej IPN.
Wykład na temat roli Sił Zbrojnych RP w wyzwoleniu Włoch wygłosił Sławomir Bardski z Biura Współpracy Międzynarodowej IPN. Podkreślił, że polska „Odyseja Wolności” była nie tylko częścią historii, ale także żywym świadectwem naszej tożsamości i dialogu między narodami. Rola II Korpusu Polskiego w wyzwoleniu Włoch była znacząca nie tylko pod względem militarnym, ale także głęboko moralnym i duchowym.
W wydarzeniu wzięli również udział Toni Mattarelli, przewodniczący Rady Regionalnej), przedstawiciele Instytutu Badań nad Antyfaszyzmem i Współczesnymi Włochami w Apulii: profesor Vito Antonio Leuzzi – prezes i Anna Gervasio – dyrektor, oraz Uniwersytetu w Bari: Raffaelle Pellegrino i Rosario Milano oraz dr Aneta Banasik – Włosko-Polskie Stowarzyszenie w Apulii.