English version
Sprawa zbrodni katyńskiej – mordu dokonanego przez Sowietów na polskich oficerach – przez dziesięciolecia pozostawała jednym z najbardziej strzeżonych tematów w powojennej Polsce. W latach 1944–1989 była to kwestia szczególnie drażliwa, a w okresie stalinizmu nawet samo wspomnienie o Katyniu mogło prowadzić do represji, w tym kary więzienia. Na polecenie władz komunistycznych cenzura skrupulatnie eliminowała wszelkie informacje na ten temat z przestrzeni publicznej.
W Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono jednak liczne przypadki tzw. „zwykłych obywateli”, którzy mimo ryzyka podejmowali próby upamiętnienia ofiar tej zbrodni. Materiały te pokazują skalę inwigilacji oraz represji wobec osób, które nie godziły się na narzucone milczenie.
Gościem red. Rafała Dudkiewicza jest dr Krzysztof Łagojda z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu.
Emisja 18 kwietnia 2026 r., godz. 15.00 na kanale IPNtv.
* * *
Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo jesteśmy zakorzenieni w historii; nie dostrzegamy, że to, co wydarzyło się w niedawnej przeszłości, wciąż ma wpływ na nas i nasze otoczenie. Dla zrozumienia własnej tożsamości musimy wiedzieć – jako jednostki i wspólnota – skąd przychodzimy i jak jest nasza historia.
W ramach cyklu „Kulisy historii” szukamy odpowiedzi na pytanie, jak dzisiaj rzutuje na nas to, co stało się już przeszłością. Zajrzymy za kulisy wydarzeń, spróbujemy zrozumieć, jak działa machina historii i na ile decyzje jednostek zaważyły nad naszymi losami – pojedynczymi i zbiorowymi.