English version
Rok 2026 upływa pod znakiem 125. rocznicy urodzin wybitnego przywódcy ruchu ludowego, premiera Rządu RP na uchodźstwie oraz jednego z najważniejszych polityków polskich XX wieku – Stanisława Mikołajczyka. Z tej okazji w Poznaniu odbyła się Regionalna Konferencja Naukowa pt. „Wielkopolski ruch ludowy w walce o wolną Polskę”, która została zorganizowana przez Centrum „Instytut Wielkopolski” Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu we współpracy z Towarzystwem im. Stanisława Mikołajczyka, Towarzystwem Pamięci Batalionów Chłopskich, Instytutem Wincentego Witosa oraz Instytutem Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu.
W konferencji wziął udział zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma, który opowiedział o ruchu ludowym w badaniach i publikacjach Instytutu Pamięci Narodowej:
Ruch ludowy zawsze był ważnym polem do badań dla Instytutu Pamięci Narodowej. Pokazują to liczne publikacje Wydawnictwa IPN. Tomy o Stanisławie Mikołajczyku w dokumentach aparatu bezpieczeństwa, będące publikacją tylko części zachowanych archiwaliów, pokazują znaczenie ludowców jako przeciwników systemu komunistycznego.
Program konferencji objął dwie sesje naukowe prezentujące najnowsze badania nad historią ruchu ludowego w Wielkopolsce, jego zapleczem społecznym i politycznym oraz miejscem Stanisława Mikołajczyka w polskiej pamięci historycznej i edukacji.
Wydarzeniu towarzyszyła wystawa poświęcona Stanisławowi Mikołajczykowi oraz kiermasze publikacji historycznych dotyczących dziejów ruchu ludowego w Polsce.
Program konferencji:
9:30–10:00 Rejestracja uczestników
10:00 Powitanie
- prof. Danuta Konieczka-Śliwińska (Kierownik Centrum „Instytut Wielkopolski” UAM)
- prof. Przemysław Matusik (dziekan Wydziału Historii UAM)
- Wojciech Jankowiak (Prezes Towarzystwa im. Stanisława Mikołajczyka)
- dr Mateusz Szpytma (Zastępca Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej)
- Marek Baumgart (Towarzystwo Pamięci Batalionów Chłopskich)
- prof. Piotr Kosiak (Instytut Wincentego Witosa)
10:15–11:45 Sesja I „Badania i popularyzacja historii wielkopolskiego ruchu ludowego”
- prof. UwS dr hab. Arkadiusz Indraszczyk (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie, Uniwersytet w Siedlcach) „Zbiory Stanisława Mikołajczyka w zasobie Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie”
- dr Mirosława Bednarzak-Libera (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie) „Upamiętnianie Stanisława Mikołajczyka w działalności Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego”
- dr Mateusz Szpytma (IPN) „Ruch ludowy w badaniach i publikacjach Instytutu Pamięci Narodowej”
- Błażej Cisowski (Towarzystwo im. Stanisława Mikołajczyka) „Działania Towarzystwa im. Stanisława Mikołajczyka na rzecz upamiętniania patrona”
- dr Krzysztof Jabłonka (Instytut Wincentego Witosa) „Ruch ludowy w badaniach i działalności Instytutu Wincentego Witosa”
12:15–14:15 Sesja II „Wybrane zagadnienia z historii wielkopolskiego ruchu ludowego”
- prof. dr hab. Grzegorz Łukomski (UAM Poznań) „Wielkopolska w przestrzeni ruchu ludowego II Rzeczypospolitej. Polityka – gospodarka – problematyka społeczna”
- dr Mateusz Ratyński (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie, Instytut Pamięci Wszechnicy Świętokrzyskiej) „Kariera polityczna Stanisława Mikołajczyka w II Rzeczypospolitej”
- Piotr Orzechowski (IPN Poznań) „Powstanie i działalność Polskiego Stronnictwa Ludowego w Poznaniu w latach 1945–1947”
- prof. UwS dr hab. Arkadiusz Indraszczyk (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie, Uniwersytet w Siedlcach) „Działalność Stanisława Mikołajczyka na emigracji po 1947 r.”
- prof. UAM dr hab. Konrad Białecki (UAM Poznań, IPN Poznań) „Stanisław Mikołajczyk w komunistycznej propagandzie wizualnej”
- prof. UO dr hab. Marek Białokur (Uniwersytet Opolski, Instytut Śląski) „Jak współczesna polska szkoła opowiada o Stanisławie Mikołajczyku? W 125. rocznicę urodzin premiera i lidera Polskiego Stronnictwa Ludowego”