Mimo zwycięstwa w wojnie polsko-sowieckiej II Rzeczpospolita nie zdołała w trwały sposób wykorzystać tego sukcesu do zbudowania skutecznej, ofensywnej działalności wywiadowczej na terenie Związku Sowieckiego. Państwo stworzone przez Lenina i umocnione przez Stalina szybko przekształciło się w jeden z najbardziej opresyjnych systemów w Europie, a Czeka Feliksa Dzierżyńskiego – wraz z następnymi organami bezpieczeństwa – wprowadziła niezwykle rozbudowany reżim kontrwywiadowczy. Skutecznie utrudniał on wszelkie próby prowadzenia długofalowej działalności wywiadowczej w „ojczyźnie światowego komunizmu”. Czy w takich warunkach służby wywiadowcze II RP miały realne możliwości tworzenia własnych siatek na terytorium Związku Sowieckiego?
Gościem odcinka jest dr hab. Dominik Smyrgała – profesor uczelni na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Uczelni Łazarskiego. Ekspert ds. bezpieczeństwa, były pracownik SKW i SWW, były podsekretarz stanu w MON, wykładowca Akademii Sztuki Wojennej i autor publikacji naukowych z zakresu służb specjalnych oraz polityki międzynarodowej.
Gospodarzem cyklu jest red. Rafał Dudkiewicz.
Emisja 29 listopada 2025 r., godz. 15.00 na kanale IPNtv.
* * *
Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo jesteśmy zakorzenieni w historii; nie dostrzegamy, że to, co wydarzyło się w niedawnej przeszłości, wciąż ma wpływ na nas i nasze otoczenie. Dla zrozumienia własnej tożsamości musimy wiedzieć – jako jednostki i wspólnota – skąd przychodzimy i jak jest nasza historia.
W ramach cyklu „Kulisy historii” szukamy odpowiedzi na pytanie, jak dzisiaj rzutuje na nas to, co stało się już przeszłością. Zajrzymy za kulisy wydarzeń, spróbujemy zrozumieć, jak działa machina historii i na ile decyzje jednostek zaważyły nad naszymi losami – pojedynczymi i zbiorowymi.