Instytut Pamięci Narodowej

Podczas spotkania, które poprowadził red. Krzysztof Świątek, omówione zostały kluczowe napięcia i podziały w obrębie NSZZ „Solidarność” od momentu jej powstania aż do początku lat 90. Spotkanie rozpoczęło się od pytania, na ile „Solidarność” była ruchem jedności, a na ile zbiorem różnorodnych środowisk o często sprzecznych interesach.

Gośćmi spotkania byli specjaliści i eksperci w dziedzinie:

• dr Grzegorz Majchrzak – Biuro Badań Historycznych (Wydział Historii Polski w latach 45-90)
• dr Sebastian Pilarski – dyrektor Biura Badań Historycznych IPN
• Piotr Semka – dziennikarz i historyk

Podczas debaty przedstawione zostały przykłady konfliktów z okresu legalnej działalności Związku w latach 1980–1981, w tym spór wokół tzw. „ugody warszawskiej” oraz dyskusje dotyczące podziękowań dla opozycyjnych inicjatyw podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów. W dalszej części poruszona została problematyka sporów personalnych zarówno w Gdańsku, jak i w Warszawie, a także – w formie uzupełnienia – w innych regionach kraju przed 13 grudnia 1981 r.

Szeroko omówiona była taktyka obrana w okresie stanu wojennego, w tym przyczyny niepowodzenia Ogólnopolskiego Komitetu Oporu oraz okoliczności powstania nowych struktur opozycyjnych. Eksperci przedstawili koncepcje funkcjonowania Związku po zawieszeniu stanu wojennego – od wizji klasycznego związku zawodowego po model ruchu politycznego – oraz możliwości zorganizowania podziemnego zjazdu.

W kolejnych wystąpieniach poruszona została kwestia podziałów w Gdańsku w 1988 r., geneza oraz kierunki działania Grupy Roboczej Komisji Krajowej, a także rola rozmów „okrągłego stołu” i wyborów czerwcowych w dalszym kształtowaniu obozu solidarnościowego.

Zamykającym wątkiem była analiza wpływu służb specjalnych na pogłębianie wewnętrznych sporów w środowisku opozycyjnym oraz omówienie wydarzeń przełomu 1989/1990 r. – powołania rządu po wyborach czerwcowych, sporów towarzyszących wyborom prezydenckim oraz narastających podziałów określanych mianem „wojny na górze”.

Zapraszamy do obejrzenia debaty na naszym kanale IPNtv: