English version
W piątek, 1 sierpnia 2025 r. w 81. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie zaprosił mieszkańców stolicy oraz turystów na Skwer Hoovera, gdzie zaprezentowano wystawę plenerową pt. „Na odsiecz powstańczej Warszawie” poświęconą żołnierzom Armii Krajowej, którzy latem 1944 r. podjęli dramatyczne próby dotarcia z pomocą do walczącej stolicy.
Skwer przez kilka godzin tętnił życiem. Wystawa i stoisko edukacyjne przyciągnęły tłumy odwiedzających.
Ekspozycja ukazuje działania podejmowane przez oddziały podwarszawskiego Obwodu AK „Obroża” oraz wybrane formacje spoza Mazowsza m.in. Zgrupowanie Stołpeckie z Nowogródczyzny, Zgrupowanie „San” ze Lwowa i Korpus Kielecki AK. Przedstawiono odpowiedź struktur terenowych na rozkaz Komendanta Głównego AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” z 14 sierpnia 1944 r., wzywający do zorganizowania odsieczy dla stolicy. Wystawa przywraca pamięć o tych, którzy – choć walczyli poza Warszawą – oddali życie w jej obronie.
Prezentacji ekspozycji towarzyszyły działania edukacyjne przygotowane przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Warszawie. Odwiedzający mogli rozwiązywać karty pracy związane z treścią wystawy, a najmłodsi uczestnicy brali udział w zadaniach i łamigłówkach o tematyce powstańczej.
Za aktywny udział w inicjatywach edukacyjnych uczestnicy otrzymywali patriotyczne upominki: biało-czerwone opaski AK, torby z wizerunkiem łączniczki z Powstania Warszawskiego, przypinki, książki, gadżety edukacyjne IPN, odblaski oraz inne drobne materiały promujące historię i pamięć narodową.
Wydarzenie zwieńczył koncert Kapeli Sztajer, która wykonała pieśni powstańcze i żołnierskie nadając spotkaniu wyjątkowy, wspólnotowy charakter.
Dziękujemy wszystkim za liczną obecność, zaangażowanie i wspólne uczczenie pamięci wszystkich Powstańców Warszawskich – zarówno tych, którzy walczyli w stolicy, jak i tych, którzy z narażeniem życia szli jej na pomoc.
Ekspozycję na Skwerze Hoovera będzie można obejrzeć do 21 sierpnia 2025 r.
***
Ekspozycja przygotowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie jest wyjątkowym przedsięwzięciem upamiętniającym 80. rocznicę powstania warszawskiego.
WYSTAWA UKAZUJE DZIAŁANIA pozawarszawskich struktur Armii Krajowej podejmowane w związku z trwającym w stolicy powstaniem. Przedstawiona historia koncentruje się w szczególności na reakcji terenowych formacji konspiracyjnych na rozkaz Komendanta Głównego AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” z 14 sierpnia 1944 r., w którym wezwał do zorganizowania odsieczy dla walczącej stolicy. Ekspozycja pozwala tym samym uzupełnić powszechną wiedzę o warszawskiej insurekcji 1944 r. o szerszy kontekst historyczny – podejmowane próby marszu na pomoc powstańczej Warszawie.
NA 21 PANELACH wystawienniczych zostały zaprezentowane działania poszczególnych rejonów podwarszawskiego VII Obwodu AK „Obroża”, jak również żołnierzy ze Zgrupowania Stołpeckiego z Nowogródczyzny, lwowskiego Zgrupowania „San”, Korpusu Kieleckiego oraz wielu innych formacji zbrojnych Armii Krajowej, którzy wbrew przeciwnościom podjęli próbę przedarcia się do stolicy.
WIELU ŻOŁNIERZY idących na pomoc powstańcom warszawskim poniosło śmierć w toczonych na trasie przemarszu walkach z Niemcami. W starciach w mieście zginęły setki partyzantów. Największą grupę stanowili jednak ci, których rozbroili i zatrzymali Sowieci. Szeregowych żołnierzy zmuszano wówczas do wstąpienia w szeregi tzw. ludowego Wojska Polskiego, a oficerów więziono i zsyłano do sowieckich łagrów.
WŚRÓD WĄTKÓW poruszonych na ekspozycji znalazły się również działania Rejonu V „Gątyń” (Piaseczno) podejmowane w związku z trwającymi walkami w stolicy. Zwarte tereny leśne znajdujące się na tym terenie stały się wówczas schronieniem dla żołnierzy napływających z ogarniętej powstaniem Warszawy. Wystawa ukazuje m.in. historię odsieczy dla stolicy, która wyruszała z Lasów Chojnowskich pod dowództwem ppłk. Mieczysława Sokołowskiego „Grzymały”.