Instytut Pamięci Narodowej

W czerwcu 1941 roku nazistowskie Niemcy rozpoczęły zbrojną inwazję na Związek Sowiecki, rozpoczynając tym samym brutalny konflikt pomiędzy niedawnymi sojusznikami. Wojska niemieckie błyskawicznie zbliżyły się do Moskwy, a Józef Stalin – wraz z najbliższym otoczeniem – stanął w obliczu głębokiego kryzysu. Kluczową rolę w zatrzymaniu ofensywy III Rzeszy odegrał generał Gieorgij Żukow, któremu powierzono obronę stolicy.

Konflikt ten pochłonął dziesiątki milionów istnień ludzkich i z czasem stał się nie tylko tragicznym rozdziałem w historii Związku Sowieckiego, lecz także jednym z fundamentów tożsamości współczesnej Rosji. Skąd wynika to znaczenie? Jak II wojna światowa została wykorzystana przez władze komunistyczne do budowania narracji politycznej? Dlaczego temat ten do dziś nie podlega w pełni niezależnym badaniom historycznym? I wreszcie – skąd bierze się obecna popularność postaci Józefa Stalina w Federacji Rosyjskiej?

Na te i inne pytania odpowiada Grzegorz Ślubowski – dziennikarz i były Konsul Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Sankt Petersburgu – w rozmowie z redaktorem Rafałem Dudkiewiczem.

Emisja 31 maja 2025 r., godz. 15.00 na kanale IPNtv.

* * *

Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo jesteśmy zakorzenieni w historii; nie dostrzegamy, że to, co wydarzyło się w niedawnej przeszłości, wciąż ma wpływ na nas i nasze otoczenie. Dla zrozumienia własnej tożsamości musimy wiedzieć – jako jednostki i wspólnota – skąd przychodzimy i jak jest nasza historia.

W ramach cyklu „Kulisy historii” szukamy odpowiedzi na pytanie, jak dzisiaj rzutuje na nas to, co stało się już przeszłością. Zajrzymy za kulisy wydarzeń, spróbujemy zrozumieć, jak działa machina historii i na ile decyzje jednostek zaważyły nad naszymi losami – pojedynczymi i zbiorowymi.