English version
W wyniku Obławy Augustowskiej zostało zatrzymanych około 7 tysięcy osób, z których większość wypuszczono. Ponad 600 nigdy nie wróciło do domu. Zostali zamordowani w nieznanym miejscu, a sprawcy tej zbrodni nigdy nie zostali ukarani. Konferencja była okazją do przypomnienia nie tylko o tragedii samych ofiar, ale także o wysiłkach badawczych, które mają na celu ukazanie pełnej prawdy o tej zbrodni.
– Pamięć jest najważniejsza. Na niej ufundowana jest nasza tożsamość. Ta pamięć, która jest w nas, jest też pamięcią, którą jesteśmy zobowiązani przekazać kolejnym pokoleniom. Dlatego Instytut Pamięci Narodowej będzie w dalszym ciągu kontynuował działania związane z badaniami nad Obławą Augustowską i będzie edukował, informował, popularyzował wiedzę o tamtych wydarzeniach, tak aby młode pokolenie było świadome, co działo się na tych terenach już po tak zwanym wyzwoleniu
– podkreślił zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.
W konferencji wziął udział Jarosław Wasilewski, autor wystawy i cyklu audycji radiowych „…i nigdy nie wrócili do domu. Alfabet Obławy Augustowskiej”. Zaprezentowaliśmy również okolicznościowy baner poświęcony ofiarom Obławy Augustowskiej.
Zapis konferencji na kanale IPNtv:
Obchody 80. rocznicy Obławy Augustowskiej zostały objęte honorowym patronatem Prezydenta RP.
Patronat medialny: TVP3 Białystok, Radio Białystok, Radio 5 Suwałki.
* * *
Obława Augustowska to największa powojenna zbrodnia na Polakach dokonana przez Sowietów. Celem operacji było rozbicie niepodległościowych oddziałów partyzanckich operujących na pograniczu polsko-litewskim – w Puszczy Augustowskiej i na terenach do niej przyległych.
Między 12 a 19 lipca 1945 r. oddziały sowieckie przeprowadziły szereg lokalnych akcji, podczas których zatrzymywano zarówno ludzi podejrzanych o kontakty z partyzantką niepodległościową, jak również osoby zupełnie przypadkowe, przebywające jedynie poza swoim miejscem zamieszkania.
21 lipca 1945 r. Szef Głównego Zarządu Kontrwywiadu Smiersz Wiktor Abakumow informował ludowego komisarza spraw wewnętrznych Ławrientija Berię, że podczas obławy zatrzymano 7049 osób, z których po przesłuchaniu (tzw. filtracji) 5115 zostało wypuszczonych. Aresztowanych Litwinów przekazano organom NKWD LSRS. Około 600 Polaków nigdy nie wróciło do domów – zostali zamordowani i pochowani w nieznanym miejscu.
Chociaż rozstrzeliwania podczas podobnych operacji czekistowsko-wojskowych były normalną praktyką, to liczba eksterminowanych osób czyni z Obławy Augustowskiej największą masową zbrodnię, popełnioną na cywilach w Europie między zakończeniem II wojny światowej a wojną w byłej Jugosławii w latach 90. ubiegłego wieku.
Więcej o Obławie Augustowskiej: