English version
Otwierając spotkanie, dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniół Politycznych PRL Adrianna Garnik podkreśliła wyjątkowość miejsca spotkania – dawnego więzienia mokotowskiego, w którym więziony był Stanisław Mierzwa.
Wśród gości znaleźli się m.in. syn Wojciech wraz z żoną Celiną oraz wnuk Tomasz.
– Spotkanie w miejscu, w którym cierpiał Stanisław Mierzwa jest pośmiertnym hołdem zarówno dla niego, jak i dla wszystkich bohaterów naszej ojczyzny, którzy byli tutaj więzieni w czasach dyktatury komunistycznej
– powiedział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.
Zaznaczył, że w więzieniu mokotowskim przetrzymywani byli i mordowani najważniejsi bohaterowie Polski połowy XX w. Wśród więźniów i ofiar znajdowały się osoby z każdej opcji politycznej: narodowcy, socjaliści, demokraci, a także przedstawiciele ruchu ludowego, w tym m.in. gen. Franciszek Kamiński, dowódca Batalionów Chłopskich, czy Zygmunt Augustyński, redaktor naczelny „Gazety Ludowej”.
Ryszard Ochwat, prezes współorganizującego wydarzenie Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach, podkreślił niezłomność i upór mecenasa, dzięki któremu w miejscowości rodzinnej Wincentego Witosa powstały Muzeum Wincentego Witosa oraz Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach.
–Stanisław Mierzwa był jednym z filarów Polskiego Stronnictwa Ludowego, dzisiaj nazywanego mikołajczykowskim, uosabiającego dążenie do wolności i demokracji na płaszczyźnie politycznej
– dodał.
Rozmowę o przygotowanym przez Archiwum IPN albumie Stanisław Mierzwa (1905-1985), a także o dramatycznym czasie rozłąki bohatera książki z rodziną podczas pobytu w więzieniach poprowadziła Marzena Kruk, dyrektor Archiwum IPN. W dyskusji udział wzięli: dr Mateusz Szpytma, zastępca prezesa IPN, Radosław Kurek, autor albumu Stanisław Mierzwa (1905-1985), OAIPN w Krakowie, i syn mecenasa Mierzwy, Wojciech.
Dr Roman Głowacki, autor publikacji pt. „Stanisław Mierzwa. Patron Szkoły Podstawowej w Biskupicach Radłowskich”, podkreślił oddanie Stanisława Mierzwy służbie Polsce i wsi, a także jego wierność i wiarę w wielkie ideały, zgodnie z dewizą: „Służyć Polsce, aby była wolna”.
Goście spotkania mieli możliwość obejrzenia wystawy unikatowych dokumentów ze zbiorów Archiwum IPN, Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL oraz Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach. Na ekspozycji znalazły się m.in.: oryginalne więzienne listy Stanisława Mierzwy, kierowane do żony Heleny i dzieci w okresie pobytu w więzieniu, wybrane karty z akt więziennych, prośba o łaskę dla męża, skierowana przez Helenę Mierzwę do Bolesława Bieruta, sztandar PSL z Rzeszotar, którym nakryta była podczas pogrzebu trumna Józefa Hachlicy, szefa koła PSL w Krakowie-Prokocimiu, zamordowanego w październiku 1946 r.
W Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL prezentowana jest również biograficzna plenerowa wystawa elementarna poświęcona Stanisławowi Mierzwie.
Obydwie ekspozycje można oglądać do 26 marca 2025 r.