Instytut Pamięci Narodowej

17 grudnia 1970 roku przeszedł do historii jako „Czarny Czwartek”. Tego dnia w Gdyni zginął od wojskowej kuli Zbigniew Godlewski, którego pamięć uwieczniła na zawsze słynna „Ballada o Janku Wiśniewskim”. W chwili śmierci ten robotnik gdyńskiej stoczni miał osiemnaście lat.

W czasie pacyfikacji protestów na Wybrzeżu w grudniu 1970 śmierć poniosło 45 osób. Do starć doszło także w Elblągu i Słupsku. Rany odniosło 1165 osób, około 3000 zostało najpierw bestialsko pobitych, a następnie aresztowanych.

Uroczystości upamiętniające zamordowanych rozpoczęły się o godz. 6.00 przy pomniku Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni. To tutaj właśnie 54 lata temu padły strzały do robotników udających się do pracy.

List od Prezydenta RP Andrzeja Dudy odczytał szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Jacek Siewiera.

– Upamiętnienie wydarzeń, które były ważnym etapem polskiej drogi do wolności, to wyraz naszego patriotyzmu i obywatelskiej odpowiedzialności. My, współcześni, korzystamy dzisiaj ze swobód, o które poprzednie pokolenia musiały walczyć. Byli wśród nich robotnicy Wybrzeża z tragicznego 1970 roku, a także ze zwycięskiego roku 1980. To oni domagali się poszanowania ludzkiej godności, podstawowych praw pracowniczych i obywatelskich, sprawiedliwości i równości

– podkreślał w liście Prezydent.

Następnie w imieniu głównego organizatora głos zabrał przewodniczący Komisji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” w Stoczni Gdynia Roman Kuzimski:

– Od ponad pół wieku w tym miejscu i przy tym pomniku szukamy odpowiedzi nie tylko na pytania o sprawiedliwość i prawdę, ale również zastanawiamy się nad tym, jak korzystamy z wolności okupionej tak okrutną daniną krwi.

Na zakończenie uroczystości zebrane delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem. Hołd ofiarom w imieniu Instytutu Pamięci Narodowej oddał zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski w towarzystwie dyrektora gdańskiego oddziału IPN dr. Marka Szymaniaka.

***

Polecamy materiały Instytutu Pamięci Narodowej:

• „Czarny czwartek. Gdynia ’70. Dlaczego?” – film dokumentalny
• „Grudzień '70 – prof. Jerzy Eisler opowiada o przyczynach i przebiegu wystąpień robotników Gdańska, Gdyni i Szczecina w 1970 r. w 50. rocznicę tych wydarzeń
• „Grudzień '70 – materiały na portalu przystanekhistoria.pl
• „Grudzień '70 w publikacjach Instytutu Pamięci Narodowej” (katalog publikacji z 2020 roku)