English version
5 listopada 1939 r. pierwsi wyrzuceni ze swoich domów poznaniacy zostali osadzeni w obozie przejściowym Lager Glowna. W następnych miesiącach przez obóz ten Niemcy wysiedlili do Generalnego Gubernatorstwa prawie 33 tysiące osób. Był to element wielkiej zbrodniczej akcji mającej na celu germanizację całego regionu, w ramach której przesiedlono siłą kilkaset tysięcy Polaków. Przez długie lata organizacje zrzeszające Wypędzonych i ich rodziny, Prezydent Miasta Poznania, Marszałek Województwa Wielkopolskiego, Wojewoda Wielkopolski oraz Instytut Pamięci Narodowej starały się o godne upamiętnienie tragedii Wielkopolan. Efektem tych działań jest pomnik autorstwa Karola Badyny zlokalizowany u zbiegu ulic Powstańców Wielkopolskich i Towarowej w Poznaniu. Prace przy upamiętnieniu były współfinansowane przez Instytut Pamięci Narodowej.
Pomnik został odsłonięty w 85. rocznicę pierwszych wysiedleń 5 listopada 2024 r. Podczas uroczystości głos zabrali: Aleksandra Wendland ze Stowarzyszenia Wspólnota Polaków Wypędzonych i Poszkodowanych przez Niemców 1939-1945, Prezydent Miasta Poznania Jacek Jaśkowiak i dyrektor poznańskiego oddziału IPN prof UAM dr hab. Rafał Reczek. Uroczystego odsłonięcia dokonali: Aleksandra Bendkowska reprezentująca Stowarzyszenie Społeczny Komitet Budowy Pomnika Wypędzonych w Poznaniu, Prezydent Miasta Poznania Jacek Jaśkowiak, Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Adam Siwek oraz rzeźbiarz Karol Badyna.
Po uroczystości odbyło się VI Wielkopolskie Forum Pamięci Narodowej „Wielkopolanie Wypędzeni”.
Organizatorami uroczystości byli Miasto Poznań i Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu. Partnerem wydarzenia był Komitet Organizacyjny Budowy Pomnika Wypędzonych Wielkopolan w czasie II wojny światowej.
Wydarzeniem towarzyszącym obchodom uroczystego odsłonięcia Pomnika Wypędzonych Wielkopolan była również ogólnopolska konferencja naukowa „Eksterminacja obywateli polskich na terenie Wartheland w latach 1939-1945”.
Przed uroczystościami w parku. im. Karola Marcinkowskiego wieniec został złożony również przy pomniku upamiętniającym lokalizację obozu przejściowego dla wysiedlanej ludności na terenie przedwojennych magazynów wojskowych w dzielnicy Główna przy ul. Bałtyckiej. Ofiary wypędzeń upamiętnili w tym miejscu: w imieniu władz miasta Patryk Pawełczak, dyrektor Gabinetu Prezydenta Miasta Poznania, dyrektor poznańskiego oddziału IPN prof. UAM dr hab. Rafał Reczek oraz Filip Michalak i Karol Przesławski ze Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Wypędzonych w Poznaniu.
