English version
Jeśli uzmysłowimy sobie, że w całym wieku XX, w ciągu 100 lat my, wolni Polacy, wolnej i suwerennej Rzeczpospolitej mogliśmy żyć tylko 31 lat ze 100, to zobaczymy, czego jesteśmy depozytariuszami. Jesteśmy depozytariuszami wolności i niepodległości, której nie było przed rokiem 1918, bowiem Polacy musieli bić się o swoją niepodległość. Nie było jej też w latach 1939–1945, kiedy naród polski poddany był okrutnej okupacji sowieckiej i niemieckiej. Niepodległości nie było też po roku 1945, bowiem Polacy mieli zniewolonego ducha i zniewolone ciało, a Polska stała się na blisko 50 lat sowiecką kolonią. Niepodległość to wielka odpowiedzialność i my to wiemy, ale musimy też o tym mówić głośno
– powiedział na otwarciu prezes IPN dr Karol Nawrocki.
Przypominając zgromadzonym, jakie zadania realizuje Instytut Pamięci Narodowej, prezes zwrócił się do odznaczonych:
Ale bylibyśmy ptakiem bez skrzydeł jako Instytut Pamięci Narodowej, gdyby nie Wy. Gdyby nie ci, którzy w swoich środowiskach, w swoich miejscowościach dbają o narodową pamięć i o dobre imię polskich bohaterów. I właśnie dla takich osób jest odznaczenie Reipublicae Memoriae Meritum. Dla tych wszystkich, którzy budują Rzeczpospolitą Wspólną, Rzeczpospolitą Pamięci, Rzeczpospolitą, która jest świadoma wielkich wyzwań, jakie stają przed nami w przyszłości, ale jest też świadoma swojej przeszłości, naszej narodowej tożsamości i drogi, którą przeszliśmy.
Medalami Reipublicae Memoriae Meritum zostali odznaczeni Aleksandra Jankowska, nauczycielka historii pracująca w Szkole Podstawowej w Łasinie oraz Sebastian Bartkowski, historyk i nauczyciel w Unisławiu.
***
Aleksandra Jankowska – nauczycielka historii, pracująca w Szkole Podstawowej w Łasinie. Od 2015 roku jest członkiem Stowarzyszenia Żołnierzy Związku Armii Krajowej w Kole Toruń. Dzięki jej zaangażowaniu w tym samym roku powstał przy szkole Klub Historyczny im. Armii Krajowej, którego jest prezesem. Klub prowadzi szeroko zakrojoną działalność, organizując od 2016 roku miejski Festiwal Pieśni Patriotycznej oraz liczne spotkania i wyjazdy patriotyczne, w tym do Warszawy (Cmentarz Powązkowski), Sulejówka oraz na uroczystości patriotyczne w Toruniu.
W 2022 roku, w setną rocznicę urodzin płk. Zbigniewa Dębskiego – łasinianina i zdobywcy „Pasty” w Powstaniu Warszawskim, Klub przyjął jego imię oraz upamiętnił go sadzeniem pamiątkowego dębu. Aleksandra Jankowska doprowadziła również do odnowienia grobu chorążego Stanisława Leśniaka, legionisty, żołnierza wojny polsko-bolszewickiej oraz obrońcy w 1939 roku. W swojej działalności ściśle współpracuje z bydgoską Delegaturą Instytutu Pamięci Narodowej, pisząc o pracy Klubu w „Biuletynie informacyjnym” oraz „Niedzieli”. Od kilku lat jest członkiem Zarządu Głównego, odpowiedzialnym za Kluby Historyczne.
Za swoją działalność Aleksandra Jankowska została odznaczona Medalem „Pro Patria” oraz Złotym Krzyżem Związku Piłsudczyków.
Sebastian Bartkowski – historyk i nauczyciel w Unisławiu, aktywnie zaangażowany w upamiętnianie historii narodu polskiego z lat 1939–1990 oraz wspieranie działań Instytutu Pamięci Narodowej. Sebastian Bartkowski jest reżyserem filmów dokumentalnych poświęconych Zbrodni Pomorskiej, takich jak „Barbarka 1939” i „Szpęgawsk 1939”, które realizował we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej Delegaturą w Bydgoszczy. Jest prezesem i aktywnym działaczem Unisławskiego Towarzystwa Historycznego, a także prelegentem spotkań z młodzieżą na temat Zbrodni Pomorskiej.
***
Medalem Reipublicae Memoriae Meritum Instytut Pamięci Narodowej honoruje tych, którzy działają na rzecz trwałego upamiętniania wydarzeń i postaci z historii Narodu Polskiego w latach 1917–1990 oraz wspierają IPN w działalności edukacyjnej, naukowej i wydawniczej.
Medal przyznawany jest instytucjom, organizacjom lub osobom fizycznym, które:
- pracują na rzecz zachowania pamięci o:
a) ogromie ofiar, strat i szkód poniesionych przez Naród Polski w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu,
b) patriotycznych zmaganiach Narodu Polskiego z okupantami, nazizmem i komunizmem,
c) czynach obywateli dokonywanych na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i w obronie wolności oraz godności ludzkiej - angażują się w inicjatywy społeczne mające na celu trwałe upamiętnianie wydarzeń z historii Narodu Polskiego w latach 1917–1990 oraz wybitnych obywateli zasłużonych w walce o niepodległość Państwa Polskiego,
- wspierają IPN w działalności naukowej, edukacyjnej, wystawienniczej i wydawniczej dotyczącej szczególnie ważnych wydarzeń z historii najnowszej,
- prowadzą społeczną opiekę nad grobami i cmentarzami wojennymi w kraju i poza granicami.
Medal dzieli się na trzy stopnie: złoty, srebrny i brązowy.
Z inicjatywą nadania medalu mogą wystąpić członkowie komitetów ochrony pamięci walk i męczeństwa, organów jednostek samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznych i zawodowych. Do zgłoszenia wystarczy przesłanie wypełnionego formularza do właściwego miejscowo oddziału IPN. Wnioskodawca podczas zbierania danych osobowych od kandydata zobowiązany jest do przekazania informacji o przetwarzaniu danych osobowych.
► INICJATYWA nadania Medalu „Reipublicae Memoriae Meritum” – formularz
► Informacja dotycząca przetwarzania danych osobowych dla kandydata do Medalu „Reipublicae Memoriae Meritum”