English version
W obchodach udział wzięli przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, społecznicy, parafianie, weterani, kombatanci, członkowie opozycji antykomunistycznej oraz duchowieństwo, z biskupem pomocniczym Archidiecezji Warszawskiej Michałem Janochą na czele. Obecna również była asysta wojskowa oraz przedstawiciele Wojsk Obrony Terytorialnej.
„Zawsze głosiłem prawdę” to credo duchownych niezłomnych.
Kiedy dzisiaj wracamy pamięcią do tych trudnych momentów polskiej historii XX wieku, to trudno sobie wyobrazić, aby Polska, Polacy, mogli przetrwać bez duchownych, bez księży katolickich, biskupów, prymasów. Katolicyzm i polskość łączyły się ze sobą i dawały nadzieję i energię do pracy. Wiara i miłość do Polski to te elementy, które widzimy w życiorysie ks. Ziei, ale aby być niezłomnym, trzeba było być jeszcze odważnym i ta odwaga była tutaj cechą charakteru, którą spotykamy u wielu duchownych Polski XX wieku – powiedział podczas uroczystości zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.
Następnie głos zabrał minister Antoni Macierewicz, który przypomniał, że podstawowym przekazem i ideą ks. Ziei było to, że:
To chrześcijaństwo, katolicyzm jest źródłem polskiej niepodległości, że to katolicyzm i cywilizacja katolicka, wartości katolickie są niezbędne, by Polska była niepodległa. Powtarzał „Polska niepodległa musi być oparta na wartościach chrześcijańskich”.
Następnie zebrani odmówili wspólnie modlitwę oraz złożyli kwiaty pod upamiętnieniem.
Po zakończeniu uroczystości uczestnicy mogli zapoznać się z przygotowaną przez Instytut Pamięci Narodowej wystawą poświęconą księdzu Janowi Ziei.
***
19 października to Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych. W 2018 r. Sejm oddał im hołd, ustanawiając poświęcone im święto państwowe. „W hołdzie Duchownym Niezłomnym – bohaterom, niezłomnym obrońcom wiary i niepodległej Polski” – głosi treść ustawy.
Na datę ich upamiętnienia wybrano 19 października – tego dnia w 1984 roku funkcjonariusze SB uprowadzili księdza Jerzego Popiełuszkę, którego później okrutnie torturowali i zamordowali. Po śmierci stał się symbolem kapłana męczennika, zabitego za wiarę i walkę o wolność. Ten duszpasterz robotników, kapelan warszawskiej „Solidarności”, znany był m.in. z comiesięcznych mszy św. za Ojczyznę, które w trudnych latach stanu wojennego dawały otuchę nie tylko osobom wierzącym.
Ustanowienie Narodowego Dnia Pamięci Duchownych Niezłomnych jest wyrazem hołdu dla kapłanów, którzy swoją postawą dawali wyraz swojej wierze w Jezusa Chrystusa, ale też męstwu i niezłomnej postawie patriotycznej oraz niejednokrotnie przelewali krew w obronie swej chrześcijańskiej Ojczyzny – Polski – czytamy w uzasadnieniu projektu. W uchwale sejmowej wymienieni są wszyscy duchowni żyjący w różnych epokach, którzy oddali życie za Ojczyznę.
Dowiedz się więcej:
- Portal przystanekhistoria.pl - w zakładce tematy: ks. Jerzy Popiełuszko
Fragment procesu zabójców ks. Jerzego Popiełuszki [z Archiwum IPN]
***
Miejsce Pamięci księdza Jana Ziei: tablica pamięci, na rogu ulic Sterniczej (dawniej Poniatowskiego) i Powstańców Śląskich, przy krzyżu.
Teren pod budowę kościoła ofiarował jeszcze w czasie wojny w 1943 roku Zygmunt Sznajder w trakcie parcelacji majątku Jelonki. Od 1949 roku ks. Jan Zieja, posługujący wówczas w parafii św. Wawrzyńca, rozpoczął starania o powstanie na tym ternie nowej parafii. 27 maja 1950 roku odprawił przy ul. Poniatowskiego pierwszą mszę świętą w prowizorycznej kaplicy. Od 1 września 1950 roku msze święte sprawowane były tam regularnie. Rok później, 24 września 1951 roku, ks. prymas Stefan Wyszyński podpisał dekret erygujący parafię pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.
Starania o upamiętnienie ks. Jana Ziei podjął poprzedni proboszcz miejscowej parafii ks. Stefan Zembrzuski w 2001 roku. Włączyła się w to działo Akcja Katolicka i parafianie. Długo trwały zabiegi o zmianę nazwy ulicy lub o skwer im. ks. Ziei. Dopiero 12 maja 2010 roku odbyły się uroczystości z udziałem duchowieństwa, społeczników i władz samorządowych. W Miejscu Pamięci pojawiła się tablica z wizerunkiem ks. Jana Ziei, tablica z historią powstałej z jego inicjatywy parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.
Miejsce Pamięci powstało, aby upamiętnić bohaterskiego kapłana – uczestnika wojny polsko-bolszewickiej, wojny obronnej we wrześniu 1939, kapelana Pułku Baszta w czasie Powstania Warszawskiego, działacza społecznego, publicysty, tłumacza, po zakończeniu II wojny światowej zaangażowanego w pracę duszpasterską na tak zwanych ziemiach odzyskanych (był pierwszym katolickim kapłanem zamieszkałym w Słupsku), współzałożyciela Komitetu Obrony Robotników.
Dowiedz się więcej:
- Biograficzna wystawa elementarna księdza Jana Ziei (1897–1991)
Autor – Katarzyna Helik z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Łodzi