Instytut Pamięci Narodowej

Emil Czech walczył w obronie Polski we wrześniu 1939 r. Po klęsce przedostał się przez Węgry, Jugosławię, Grecję i Syrię do Palestyny. W szeregach Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich przeszedł szlak bojowy od Aleksandrii przez Tobruk po Gazalę. W maju 1944 r., już jako żołnierz 3. Karpackiego Batalionu Saperów brał udział w walkach we Włoszech o przełamanie Linii Gustawa. Do historii przeszedł za przyczyną fotografii przedstawiającej go podczas wykonania Hejnału Mariackiego na gruzach klasztoru na Monte Cassino zaraz po przełamaniu pozycji niemieckich przez polskich żołnierzy. Emil Czech wrócił do Polski w 1947 r., zamieszkał w Kłodzku, gdzie zmarł 26 marca 1978 r.

Inicjatywę upamiętnienia Emila Czecha podjęło Stowarzyszenie Żołnierzy i Przyjaciół Wojsk Górskich „Karpatczycy”. Biuro Upamiętnienia Walk i Męczeństwa IPN udzieliło wsparcia w realizacji zasadniczej części pomnika finansując wykonanie modelu i odlewu w brązie rzeźby inspirowanej zdjęciem plutonowego Czecha wykonującego Hejnał Mariacki. Upamiętnienie wpisuje się w założenia wieloletniego projektu IPN „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” stanowiąc pewną klamrę spinającą jedną z dróg, które przemierzał polski żołnierz od Bliskiego Wschodu przez Północną Afrykę, Włochy, Anglię, aż do powrotu do Ojczyzny.

Uroczystość zgromadziła licznych przedstawicieli władz samorządowych, instytucji, służb mundurowych oraz mieszkańców Kłodzka. Honorową asystę wojskową zapewnił stacjonujący w Kłodzku 22. Karpacki Batalion Piechoty Górskiej. BUWiM IPN współpracował już z 22. Batalionem fundując na terenie jednostki tablicę pamiątkową poświęconą gen. dyw. Bronisławowi Prugarowi-Ketlingowi, patronowi batalionu. Instytut Pamięci Narodowej reprezentował Adam Siwek dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa wraz ze swoim zastępcą dyrektor Joanną Sulej-Piskorz oraz Katarzyna Pawlak-Weiss, naczelnik OBEN we Wrocławiu. Po uroczystości delegacja BUWiM IPN udała się na miejscowy cmentarz, aby zapalić znicz na grobie Emila Czecha.

Plut. Emil Czech, żołnierz 2. Korpusu Polskiego znany jako trębacz z Monte Cassino