Instytut Pamięci Narodowej

Dnia 31 lipca br. w salach Łódzkiego Domu Kultury odbyło się nadzwyczajne spotkanie Klubu Historycznego im. gen Stefana Roweckiego „Grota” w Łodzi. Klub „Grota” zorganizował je wspólnie z łódzkim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej dla upamiętnienia 63. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. W spotkaniu uczestniczyło blisko 200 osób, wśród nich uczestnicy Powstania, mieszkający obecnie w Łodzi. Licznie dopisały media. Gościem specjalnym spotkania była Alina Czerniakowska, autorka filmu zaprezentowanego w drugiej jego części. Zebranych powitał Tadeusz Michalski, prezes ZO i wiceprezes ZG ŚZŻAK oraz Marek Drużka, dyrektor łódzkiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Spotkanie poprowadził prof. dr hab. Albin Głowacki, przewodniczący Rady Klubu „Grota” w Łodzi. Część pierwszą otworzył wykład Artura Ossowskiego, pracownika Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Łodzi. Prelegent przedstawił podstawowe informacje o Powstaniu, a także nieznane dotychczas losy nieletnich powstańców, także po zakończeniu walk, w tym ich pobyt w stalagach. Zasygnalizował konieczność dalszych badań, szczególnie nad represjami stosowanymi przez „socjalistyczną władzę” wobec byłych powstańców między 1945 a 1956 rokiem.

Następnie odbyła się projekcja filmu Aliny Czerniakowskiej „Czy musieli zginąć..?” Oparty na kanwie 50. rocznicy wybuchu Powstania film prezentował sylwetki powstańców, ich oddanie dla idei wolności i – jak sami podkreślali w zaprezentowanym materiale – właściwą i naturalną ich pokoleniu postawę oddania dla Ojczyzny. Film spotkał się z niezwykle życzliwym przyjęciem. Byli powstańcy kilkakrotnie dziękowali autorce i postulowali, by tego typu materiały były jak najszybciej przekazywane do szkół. Reżyser Czerniakowska opowiedziała o trudnościach związanych z emisją materiału w telewizji publicznej w porze innej niż „godzina dla inteligentów”, czyli w późnych godzinach nocnych. Podzieliła się też wzruszeniem, że w Łodzi zebrało się tak liczne grono osób chcących uczcić pamięć poległych powstańców. Odczyt i film stały się przyczynkiem do dyskusji, w której udział wzięli zarówno uczestnicy Powstania, jak i inni kombatanci. Inicjatywą wartą uwagi był postulat połączenia sił „kombatanckich” oraz Instytutu Pamięci Narodowej i Muzeum Tradycji Niepodległościowych, co sprzyjałoby szerszej popularyzacji tematyki związanej z II wojną światową wśród młodzieży. Postulat ten pojawił się na zebraniach Klubu „Grota” nie po raz pierwszy i należy mieć nadzieję, że w zbliżającym się roku szkolnym wesprą go konkretne działania.

Spotkanie wpisało się w odbywające się w tym roku w Łodzi po raz pierwszy obchody rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Akcji patronowały Instytut Pamięci Narodowej oraz Muzeum Powstania Warszawskiego, na terenie Łodzi przedsięwzięcie wspierał prezydent Łodzi Jerzy Kropiwnicki.