Instytut Pamięci Narodowej

„Oni sami się tak organizowali. Miałem się ich wstydzić?” – mówił o swoich studentach ojciec Hubert Czuma, który 7 lutego w kościele pw. św. Andrzeja Boboli w Szczecinie wygłosił wykład i rozmawiał ze swoimi uczniami z lat 1973–1979. Kościół był wypełniony – na spotkanie przyszło ponad 200 osób. Dzięki zamontowanym w przedsionku głośnikom mogli słuchać ojca Czumy również na zewnątrz. Jezuita wygłosił wykład pt. „Mój Szczecin” – wspominał organizowanie duszpasterstwa akademickiego w Szczecinie, powstanie Studenckiego Komitetu Solidarności i Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Przywołał nazwiska studentów, którzy odważyli się przeciwstawić władzom PRL, i których dotknęły represje – większość z nich została relegowana z uczelni, a także aresztowana. O. Hubert był świadkiem organizowania niejawnych stowarzyszeń. Studenci zgrupowali się m.in. wokół Towarzystwa Odpowiedzialnego Małżeństwa, powstał także Zakładowy Komitet Strajkowy.
Większość z przybyłych osób znała ojca Czumę z okresu jego działalności w Szczecinie, dlatego po wykładzie wspominali jego nauki oraz dziękowali mu za zaszczepianie w nich siły i nadziei, że sytuacja w kraju może się zmienić. Hubert Czuma skomentował także problem lustracji: „Należy poszukać katów, którzy stworzyli ten system i pozbawić ich gratyfikacji, a dopiero potem osób, które podpisywały pod wpływem strachu”.
Ojciec Czuma podczas pełnienia posługi kapłańskiej propagował działalność wolnościową, był duszpasterzem akademickim m.in. w Gdańsku, Lublinie i Szczecinie. W latach 1970–1971 był więziony pod zarzutem przynależności do konspiracyjnej organizacji niepodległościowej Ruch. On i jego zwolennicy poddawani byli szczególnej inwigilacji przez Służbę Bezpieczeństwa.  W drugiej połowie lat 70. szczeciński aparat bezpieczeństwa uważał Czumę i ludzi skupionych wokół niego za największe zagrożenie dla władz socjalistycznych w województwie szczecińskim. Ostatecznie w 1979 r. bezpieka doprowadziła do usunięcia kapłana ze Szczecina.
Ojciec Czuma nadal pełni posługę kapłańską. Jest współautorem publikacji „Wspomnienia z PRL”.