Nawigacja

Видання IPN укр

Zapowiedzi wydawnicze IPN

 

Powstanie Warszawskie, tom I. Komiks paragrafowy, red. Jan Madejski, Sławomir Czuba, Roman Kucharski, Maciej Czaplicki, IPN, Muzeum Powstania Warszawskiego, Warszawa 2022, 112 s., ISBN 978-83-8229-540-5

Komiks paragrafowy to coś więcej niż zwykły komiks, w tym komiksie czytelnik może dokonywać wyborów i dzięki temu wpływać na bieg wydarzeń. Historia, w jakiej uczestniczy, jest ściśle powiązana z prawdziwymi wydarzeniami z pierwszych dni Powstania Warszawskiego.   

 

Akcja „Góral”. 12 sierpnia 1943, scenariusz Sławomir Zajączkowski, rysunki Krzysztof Wyrzykowski, Warszawa 2022, 48 s., ISBN 978-83-8229-501-6

12 sierpnia 1943 roku w centrum Warszawy, przy ulicy Senatorskiej, po trwającym zaledwie dwie i pół minuty ataku na samochód bankowy, Armia Krajowa zdobyła ponad 105 milionów okupacyjnych złotych.

Komiks przedstawia przygotowania do akcji „Góral”, jej przebieg i uczestników.

Powszechnie uznaje się ją za jedną z najlepiej przeprowadzonych akcji zbrojnych ruchu oporu w okupowanej Europie.

 

Ukradzione dzieciństwo / Stolen Childhood, red. Tomasz Łabuszewski, współpraca Anna Maria Adamus, Ewa Dyngosz, Edyta Gula, Warszawa 2022, 224 s., ISBN 978-83-8229-535-1

Album jest poświęcony najbardziej bezbronnym polskim ofiarom II wojny światowej – czyli dzieciom. Spośród około 6 milionów Polaków, którzy zginęli w latach 1939–1945, stanowiły one aż 1/3 wszystkich ofiar. Były takim samym celem akcji represyjnych obydwu reżimów totalitarnych, jak i ich rodzice. Ginęły w czasie wysiedleń, deportacji, pacyfikacji, w obozach koncentracyjnych i w obozach zagłady. Pracowały w nieludzkich warunkach w ZSRS i III Rzeszy. Ich udziałem po zakończeniu działań wojennych był niejednokrotnie los tułaczy.

 

Referat szczegółowy o sytuacji ogólnej w Persji i Afganistanie i o stanie organizacji wywiadu polskiego w tych krajach. Stan faktyczny i znany do dnia 1 listopada 1933 r., red. Adam Szymanowicz, Warszawa–Wrocław 2022, 144 s., ISBN 978-83-8229-511-5

Publikacja jest wartościowym opracowaniem dla historyków zajmujących się problematyką funkcjonowania Oddziału II SG WP w działaniach realizowanych przeciwko Sowietom w latach 1921–1933, w tym wypadku zaś placówki wywiadowczej „Nabuchodonozor” w Teheranie. Zasadniczą częścią pracy jest niezwykle wartościowy referat autorstwa płk. Jerzego Grobickiego, kierownika placówki, na temat sytuacji ogólnej w Persji i Afganistanie (warunki topograficzne i etnograficzne, stosunki polityczne, struktura społeczna, znaczenie emigracji, rola działań Sowietów na Bliskim Wschodzie) i stanie wywiadu polskiego w tych państwach na 1 listopada 1933 r.

 

Bartłomiej Noszczak, Ze wsi do miasta. Polskie Stronnictwo Ludowe w Warszawie 1945–1947–1949, Warszawa 2022, 464 s., ISBN 978-83-8229-473-6

Monografia naukowa poświęcona historii organizacji warszawskiej Polskiego Stronnictwa Ludowego, działającej w latach 1945–1947–1949. Opisuje między innymi jej program polityczny, strukturę organizacyjną, zakres działania, kadry. Przybliża również zagadnienia związane ze zwalczaniem PSL przez komunistyczny aparat władzy, czego swoistym ukoronowaniem była dokonana pod patronatem partii władzy unifikacja formacji chłopskich i powstanie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.

 

Krzysztof A. Tochman,  Samozwańczy oficer Zygmunt Augustowski. Z dziejów „Wachlarza”, Okręgu Wileńskiego AK i komunistycznej bezpieki, Rzeszów 2022, 542 s., ISBN 978-83-8229-433-0

Losy samozwańczego oficera WP, kawatermistrza V Odcinka Wachlarza, dowódcy Ośrodka Dywersyjego Nr 24 i dowódcy oddziału Specjalnego Garnizonu Miasta Wilna w Okręgu Wileńskim na Wileszczyźnie, a od 1945 r. w Polsce centralnej. Po aresztowaniu przez UB w 1949 r. poszedł na współpracę jako informator i TW, którą kontynuował do 1990.

 

Marcin K. Schirmer, Polscy ziemianie w obronie ojczyzny podczas wojny z bolszewikami 1919-1921, Warszawa 2022, 186 s., ISBN 978-83-8229-514-6

Udział ziemian w wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1921 wciąż jest słabo znany i niedoceniany. Niniejsza publikacja powstała, aby udokumentować wkład ziemiaństwa w odzyskanie przez Polskę niepodległości oraz podkreślić jego znaczenie w przełomowych dla Polski chwilach. Materiał ilustracyjny, w dużej mierze dotąd niepublikowany, pochodzi w większości z archiwów rodzinnych.

 

Patryk Pleskot, Twarze Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie (1946–1955), Warszawa, 2022, 232 s., ISBN 978-83-8229-444-6  

Sanacyjny sędzia, wójt przedwojennej wsi, strażnik więzienny, potomek marszałka królowej Bony, damski bokser, adwokat okupowanej Warszawy, księgowy w mleczarni, kierownik w fabryce czekolady, oficer polityczny Armii Czerwonej i reprezentant Polski w szachach, rekwizytor w wytwórni filmowej, ledwo piśmienny politruk po podstawówce, sędzia Trybunału Konstytucyjnego, kandydat na żywiciela wszy, szczerbaty olbrzym zwany „Krwawym Edziem”, rezydent wywiadu wojskowego, skorumpowany działacz piłkarski...

Tak różnych ludzi, urodzonych w odmiennym czasie, miejscu, środowisku; o rozmaitych zainteresowaniach, doświadczeniach i życiorysach – połączyło jedno: w pierwszej dekadzie „ludowej” Polski stali się sędziami Wojskowego Sądu Rejonowego (WSR) w Warszawie. Choć przyszli z tak różnych miejsc, połączył ich czynny udział w obsługiwaniu maszynerii bezprawia uruchomionej w tym sądzie.

 

Patryk Pleskot, Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie (1946–1955). Widok od wewnątrz, Warszawa, 2022, 448 s., ISBN 978-83-8229-445-3

Książka proponuje spojrzenie na warszawski WSR od wewnątrz: skupia się na wewnętrznych mechanizmach jego funkcjonowania, pomijając tak istotne zagadnienia, jak analiza poszczególnych postępowań karnych. Zarazem publikacja stara się ukazać miejsce i rolę sądu w systemie bezprawia, jaki stworzył wojskowy wymiar sprawiedliwości „ludowej” Polski.

 

Elżbieta Kowalczyk, Komuniści w Warszawie. Działalność Komitetu Warszawskiego KPRP/KPP (1918–1938), Warszawa 2022, 856 s.,  ISBN 978-83-8229-478-1

Monografia opowiada historię zawodowych funkcjonariuszy partii komunistycznej w Warszawie oraz grup robotników, którzy dali się uwieść ideologii komunistycznej. Historia warszawskich komunistów ukazana jest przez pryzmat wydarzeń i spraw ogólnopolskich, dziejów KPP i Kominternu. Dzięki szerokiemu ujęciu i bogatej bazy źródłowej udaje się odpowiedzieć na kluczowe pytania stawiane we wstępie książki.

 

Henryk Wardęski, Moje wspomnienia policyjne, Kraków 2022, 344 s., ISBN 978-83-8229-468-2

Zapiski obejmują lata 1914–1920, tj. okres służby autora w warszawskiej Straży Obywatelskiej i Milicji Miejskiej, a później w policji II RP. W 1920 r. brał udział w wojnie z bolszewikami. Memuarystykę Wardęskiego uzupełniają fragmenty „Straży Obywatelskiej m.st. Warszawy 1915 r.” oraz „Kalendarza-informatora Milicji Miejskiej m.st. Warszawy na 1918 r.”. Są to ważne źródła do badań nad początkiem instytucji policyjnych RP.

 

Tom Junes, Pokolenia PRL. Ruch studencki w Polsce 1944–1989, przełożył Jerzy Giebułtowski, Warszawa 2022, 348 s., ISBN 978-83-8229-401-9

Książka Toma Junesa przybliża fenomen niezależnego ruchu studenckiego w komunistycznej Polsce. Belgijski historyk przedstawia zjawisko w długiej perspektywie, co pozwoliło na uchwycenie jego dynamiki i zmienności zachodzących w powojennym czterdziestopięcioleciu.

 

Rafał Kościański, Edward Skibiński, Paweł Stróżyk, Sfragistyka w warsztacie badawczym historyka dziejów najnowszych, Poznań-Warszawa 2022, 312 s., ISBN 78-83-8229-466-8  

W ramach współpracy pomiędzy UAM w Poznaniu a IPN Oddział w Poznaniu obyły się trzy konferencje naukowe z nauk pomocniczych historii oraz rekonstrukcji historycznej. Przygotowana publikacja zawiera teksty wygłoszone podczas konferencji sfragistycznej. Materiał został uzupełniony o przygotowane w okresie późniejszym m.in. podczas badań studentów zmierzających do przygotowania prac licencjackich i magisterskich z zakresu sfragistyki.

 

Z powrotem w Krakowie. 150 lat jezuitów przy ul. Kopernika (1868–2018), red. Stanisław Cieślak SJ, Monika Stankiewicz-Kopeć, Michał Wenklar, IPN, Akademia Ignatianum w Krakowie, Kraków 2022, 408 s, ISBN 978-83-8229-469-9 

Książka Z powrotem w Krakowie... zawiera 15 artykułów naukowych poświęconych aktywności jezuitów krakowskich od momentu ich powrotu do miasta w 1867 roku aż po czasy współczesne. Wielowymiarowa aktywność krakowskich jezuitów (duszpasterska, naukowo-kulturalna, wychowawcza, wydawnicza, społeczna) została zaprezentowana w kontekście dynamicznych przemian społeczno-politycznych XIX i XX wieku.

 

Filip Gańczak, Gryf, młot i cyrkiel. Szczecin w polityce władz NRD 1970–1990, Szczecin 2022, 208 s., ISBN 978-83-8229-467-5 

Młot i cyrkiel to elementy godła państwowego Niemieckiej Republiki Demokratycznej. W herbie Szczecina widnieje z kolei głowa gryfa. To miasto portowe leży niespełna 150 km od Berlina. Po II wojnie światowej przypadło jednak Polsce. Szczeciński gryf nie splótł się z młotem i cyrklem. Niemieccy komuniści ciężko przyjęli utratę metropolii nad dolną Odrą, w której wiosną i wczesnym latem 1945 r. tworzyli zręby administracji. Później jednak socjalistyczna NRD deklarowała nienaruszalność swej granicy z Polską – długoletnią sojuszniczką w Układzie Warszawskim i Radzie Wzajemnej Pomocy Gospodarczej.

 

Tomasz Balbus, Podpułkownik Ludwik Marszałek „Zbroja”, Warszawa 2022, 376 s., ISBN 978-83-8229-463-7

Ludwik Marszałek „Zbroja” był harcerzem, zawodowym oficerem piechoty i lotnictwa Wojska Polskiego, podczas wojny szkoleniowcem i komendantem Obwodu Dębica AK. Później działał w strukturach „NIE”, Delegatury Sił Zbrojnych oraz Zrzeszenia „WiN” na Rzeszowszczyźnie i Dolnym Śląsku. Długo poszukiwany przez NKWD i bezpiekę. Zdradzony przez łącznika, aresztowany, przeszedł ciężkie śledztwo. W procesie grupowym skazany przez komunistyczny trybunał wojskowy na śmierć. 27 XI 1948 r. zamordowany przez czekistów polskich w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu.

 

 
do góry