Nawigacja

Zapowiedzi wydawnicze IPN

 

Zapowiedzi wydawnicze IPN

Szymon Nowak, Franciszek Sikorski, Warszawa 2020, 40 s., ISBN: 978-83-8098-822-4

Seria wydawnicza: Bohaterowie Niepodległej

Publikacja nie jest przeznaczona do sprzedaży

Franciszek Sikorski – urodzony w 1889 r. we Lwowie kawaler Virtuti Militari, Krzyża Niepodległości i Krzyża Walecznych. Działał na rzecz niepodległości Polski w Związku Walki Czynnej, Związku Strzeleckim i w Polskiej Organizacji Wojskowej. Był żołnierzem Legionów Polskich, gdzie służył w 3., 4., a następnie 6. pp. Jako dowódca 13. Pułku Strzelców Polskich walczył z bolszewikami na Kubaniu. Po powrocie do kraju dowodził 28. Pułkiem Strzelców Kaniowskich, XIX Brygadą Piechoty i XX Brygadą Piechoty. Na froncie ukraińskim wsławił się w walkach pod Jezupolem, a w wojnie bolszewickiej – w bataliach toczonych nad rzeką Dzisną. W okresie międzywojennym był dowódcą 9. DP stacjonującej w Siedlcach. Na stopień generała brygady został mianowany w 1927 r. W 1933 r. odszedł w stan spoczynku. Po wybuchu II wojny światowej dowodził Grupą Obrony Lwowa. Po oddaniu miasta Sowietom został aresztowany przez NKWD i zamordowany w Charkowie w kwietniu 1940 r.

Radosław Wnorowski, Bronisław Bohaterewicz, Warszawa 2020, 40 s., ISBN: 978-83-8098-824-8

Seria wydawnicza: Bohaterowie Niepodległej

Publikacja nie jest przeznaczona do sprzedaży

Bronisław Bohaterewicz (1870–1940) był jednym z założycieli Samoobrony Ziemi Grodzieńskiej, która broniła Ziem Wschodnich zarówno przed Niemcami, jak i Sowietami. Brał też udział w wojnie polsko-bolszewickiej, w której dowodził oddziałami podczas ofensywy wileńskiej i w Bitwie Warszawskiej. Po przejściu w stan spoczynku zajmował się działalnością kombatancką. Aresztowany i internowany przez Sowietów po agresji ZSRS 17 września 1939 r. Został przewieziony do obozu w Kozielsku i osadzony z innymi generałami, m.in. Henrykiem Minkiewiczem i Mieczysławem Smorawińskim. Zginął prawdopodobnie 9 kwietnia 1940 r. Był najstarszym polskim generałem, który został rozstrzelany w Katyniu.

Elżbieta Wojcieszyk, „Fanatycy” i inni. Opór Wielkopolan wobec władz komunistycznych w latach 1956–1970, Poznań–Warszawa 2019, 320 s., ISBN: 978-83-8098-741-8

Seria „Monografie”: tom 147

Książka składa się, poza wstępem i zakończeniem, z sześciu rozdziałów. Pierwszy z nich został poświęcony charakterystyce stosunku Wielkopolan do najważniejszych wydarzeń społeczno-politycznych w latach 1956–1970. Przypomniano pokrótce wydarzenia największego masowego protestu w czerwcu 1956 r., a także inne formy  protestu obywateli Wielkopolski, sprzeciwiających się działaniom polskich władz komunistycznych, podejmowanych m.in. podczas głosowań do sejmu i rad narodowych.

W pozostałych rozdziałach podjęto próbę scharakteryzowania różnych form przeciwstawiania się komunistom w wybranych środowiskach: akademickim, harcerskim, prawniczym, kombatanckim oraz poznańskiego Kościoła katolickiego.

Daniel Gucewicz, Kalwaryjska rebelia. Z historii wybranych sanktuariów Pomorza Gdańskiego w okresie Polski ludowejGdańsk‒Warszawa 2020, 368 s., ISBN: 978-83-8098-809-5

Publikacje gdańskiego oddziału IPN: tom 76

Na Pomorzu Gdańskim od stuleci panowała głęboko zakorzeniona tradycja pielgrzymowania do miejsc świętych. Po II wojnie światowej nieuchronnie musiała się ona skonfrontować z systemem komunistycznym, dążącym do laicyzacji i ateizacji polskiego społeczeństwa, co oznaczało również walkę z publicznymi przejawami religijności.

Z punktu widzenia władz szczególnym zagrożeniem były doroczne odpusty przyciągające tysiące osób, organizowane w sanktuariach kaszubsko-pomorskich: w Świętym Wojciechu, Piasecznie, Sianowie, Swarzewie, Wejherowie, Wielu i Matemblewie. Zdaniem wrogów Kościoła duchowieństwo wykorzystywało owe uroczystości do buntowania wiernych przeciw nowemu porządkowi.

Książka przedstawia różne oficjalne inicjatywy i działania skierowane przeciwko owej „kościelnej rebelii”. Mimo dużego nakładu środków władze nie zdołały jednak trwale ograniczyć ruchu pątniczego ani zmniejszyć siły oddziaływania wspomnianych miejsc.

Wiesław Szpakowicz, W służbie państwu i społeczeństwu. Z dziejów formacji policyjnych na Podkarpaciu (1919–2019), Rzeszów–Warszawa 2019, 352 s., ISBN: 978-83-8098-815-6

W 2019 r. upłynęło 100 lat od przyjęcia przez Sejm Ustawodawczy Rzeczypospolitej Polskiej ustawy o Policji Państwowej. W roku 2020 mija 30 lat działalności polskiej policji, powołanej na nowo po odzyskaniu przez Polskę suwerenności. Obie te rocznice dały asumpt do przygotowania kilkunastu artykułów, których autorzy, reprezentujący różne środowiska, przybliżają współczesnym Czytelnikom historię i zadania formacji policyjnych na Podkarpaciu od czasów ich tworzenia u progu Niepodległości w 1918 r. Tematyka policyjna jest trudna, gdyż obrosła mitami, obejmującymi zarówno jej chlubne karty, jak i wynaturzenia charakterystyczne dla systemu komunistycznego. Wśród tych pierwszych dominuje działalność konspiracyjna oraz martyrologia funkcjonariuszy podczas II wojny światowej, natomiast lata 1944–1990 to okres, gdy formacje milicyjne budziły uzasadniony lęk i niechęć wśród szerokich kręgów społeczeństwa. Publikacja, uzupełniona licznymi aneksami, przedstawia także niektóre aspekty funkcjonowania policji po roku 1990.

Tomasz Bereza, Przesiedleni znad Sanu – zamordowani nad Horyniem. Losy Polaków deportowanych przez Sowietów z obwodu drohobyckiego w ramach „oczyszczania” pasa przygranicznego (1940–1944), Rzeszów–Warszawa 2020, 248 s., ISBN: 978-83-8098-817-0

Przeprowadzona przez Sowietów wiosną 1940 r. operacja „oczyszczania” z ludzi i budynków przygranicznego pasa strefy okupacyjnej o szerokości 800 m miała charakter przymusowy. W obwodzie drohobyckim planowano usunięcie ponad 36 tys. osób z blisko 90 miejscowości i przysiółków (z wyłączeniem miast). Około 13 tys. mieszkańców, w tym około czterech tysięcy Polaków, przesiedlono na Wołyń, lokując ich w domach po deportowanych na Sybir polskich osadnikach albo po dawnych niemieckich kolonistach. Na przełomie lat 1942/1943 banderowska frakcja Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i jej ramię zbrojne – Ukraińska Powstańcza Armia podjęły na Wołyniu szeroką akcję przeciwko Polakom. Fakt, że przesiedleńców dotknęły już represje władz sowieckich, nie miał dla ukraińskich nacjonalistów znaczenia. Polacy znad Sanu znaleźli się wśród pierwszych ofiar ludobójstwa – zginęło ich tam co najmniej 288. Przesiedleńcy próbowali opuszczać wrogie im otoczenie i wracać w rodzinne strony. Pierwsi uchodźcy z Wołynia dotarli do dawnych miejsc zamieszkania w kwietniu 1943 r., potem ich liczba szybko rosła. Traumatyczne doświadczenia i nastroje wśród reemigrantów miały istotny wpływ na wzrost antagonizmów narodowościowych na terenach między Leskiem a Przemyślem.

Michał Kalisz, Elżbieta Rączy, Dzieje społeczności żydowskiej powiatu gorlickiego podczas okupacji niemieckiej 1939–1945, Wydanie drugie, rozszerzone, Rzeszów–Warszawa 2019,  400 s., ISBN: 978-83-8098-572-8

Publikacja jest pierwszą książką opisującą w sposób syntetyczny zagładę Żydów i złożone relacje polsko-żydowskie w powiecie gorlickim w latach 1939–1945. Jej pierwsze wydanie ukazało się w 2015 r. i spotkało się ogromnym zainteresowaniem czytelników. Nakład rozszedł się w dwa miesiące.

W pierwszej części publikacji przedstawiono aspekty związane z sytuacją Żydów w powiecie gorlickim pod niemiecką okupacją oraz ich zagładę. Ukazano w niej także negatywne postawy polskich mieszkańców powiatu gorlickiego wobec Żydów, które przyczyniły się do powiększenia ich strat osobowych podczas realizowanego przez Niemców Holocaustu. Część druga dotyczy tej grupy Polaków powiatu gorlickiego, którzy ryzykowali życiem, aby ratować Żydów od śmierci. Oprócz indywidualnych form ratowania ludności żydowskiej, dominujących na terenie powiatu, omówiona została pomoc duchowieństwa oraz żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego.

Warmińsko-mazurskie studia z historii najnowszej, tom 2, red. i oprac. Karol Sacewicz, Sebastian Nowakowski, Olsztyn 2019, 360 s., ISBN: 978-83-8098-778-4

Seria wydawnicza Delegatury IPN w Olsztynie

Tom podzielony jest na trzy bloki tematyczne: Życie społeczne i polityczne Warmii i MazurKomunistyczny aparat represji oraz Varia. W pierwszej części znalazły się cztery artykuły, w których autorzy poruszyli zagadnienia szeroko rozumianego życia społecznego i politycznego na Warmii i Mazurach. W drugiej części zamieszczono pięć tekstów dotyczących funkcjonowania komunistycznego aparatu represji, jego struktury, kadr, metod działania oraz ofiar. Ostatnia część zawiera trzy teksty opisujące losy oraz działalność Polaków pod okupacją niemiecką i sowiecką, a także w pierwszych miesiącach po zakończeniu II wojny światowej.

Antykomunizm socjalistów. Polska Partia Socjalistyczna wobec Komunistycznej Partii Robotniczej Polski/Komunistycznej Partii Polski. Wypisy z prasy i dokumentów (1918–1938), red. i oprac. Karol Sacewicz, Białystok – Olsztyn – Warszawa  2019, 520 s., ISBN: 978-83-8098-743-2

Seria wydawnicza Oddziału IPN w Białymstoku, t. 47

Tom zawiera wybór artykułów z prasy socjalistycznej oraz dokumentów PPS z lat 1918–1938, obrazujących wieloaspektowy stosunek socjalistów do działających na ziemiach międzywojennej Polski organizacji komunistycznych.

Nadia Sola-Sałamacha, Moda patriotyczna w Polsce. Od konfederacji barskiej do powstania warszawskiego, Lublin–Warszawa 2019, 240 s., ISBN: 978-83-8098-788-3

Album ukazuje, jak Polacy wyrażali uczucia patriotyczne przez strój i jego dodatki. Głównym założeniem było opisanie procesu świadomego stylizowania wyglądu zewnętrznego w ten sposób, aby epatował on uczuciami miłości do ojczyzny lub wrogości wobec jej przeciwników. Proces ten został ujęty w szerokim kontekście i długich ciągach czasowych, poczynając od narodzin mody narodowej na przełomie XVI i XVII w. po koniec II wojny światowej. Naświetlone zostały okoliczności, w których moda patriotyczna się rodziła, oraz te, które doprowadzały do jej zaniku. Omówiono również proces powstawania, zapominania i odradzania się pewnych symboli i haseł patriotycznych. Celem powstania albumu było ustalenie stopnia trwałości lub zmienności sposobów wyrażania uczuć patriotycznych przez sposób ubierania się.

Sebastian Rosenbaum, Między katolicyzmem i nacjonalizmem. Związek Niemieckich Katolików w Polsce w województwie śląskim 1923–1939, Katowice 2019, 808 s., ISBN: 978-83-8098-523-0

W okresie dwudziestolecia Rzeczpospolitą zamieszkiwało ok. 1 mln osób niemieckiego pochodzenia narodowego. Większość z nich koncentrowała się w zachodnich województwach Polski, m.in. w województwie śląskim. Niemcy z tego ostatniego województwa w większości wyznawali katolicyzm, co odróżniało ich od pozostałych członków tej mniejszości narodowej, z reguły ewangelickiego wyznania. Dlatego też najważniejsza organizacja niemieckich katolików powstała właśnie w województwie śląskim, w Katowicach i choć działała w wielu częściach kraju, na polskim Górnym Śląsku znajdowały się jej władze i najsilniejsze struktury. Organizacją tą był Związek Niemieckich Katolików w Polsce (Verband deutscher Katholiken in Polen, VdK). Został powołany do życia  latem 1923 r. przez niemieckich działaczy związanych z tzw. katolicyzmem politycznym i związkowym. Był organizacją co prawda katolicką, kulturalno-społeczną, jednak nie podporządkowaną hierarchii kościelnej administracji apostolskiej, a od 1925 r. diecezji katowickiej. Co więcej, przez kilka pierwszych lat VdK znajdował się w konflikcie z administratorem, a potem biskupem Augustem Hlondem oraz szeregiem duchownych. VdK nawiązywał do silnych w Niemczech tradycji ruchu organizacyjnego świeckich katolików, co nie zawsze podobało się duchowieństwu. Formalnie apolityczny, VdK odgrywał znaczącą rolę w procesie mobilizacji i światopoglądowo-narodowej homogenizacji Niemców w województwie śląskim, dzięki szeroko zakrojonej aktywności kulturalnej, konfesyjnej, społecznej i in. Centrala i filie Związku ściśle współpracowały z innymi organizacjami niemieckimi, jak Volksbund, jednak nierzadko dochodziło między nimi także do konfliktu na tle politycznym i konfesyjnym. W ciągu 16 lat istnienia VdK stał się ważną organizacją Niemców śląskich. Jednak po 1933 r. doszło do pęknięcia w łonie Związku: część działaczy z senatorem RP Eduardem Pantem zdecydowanie opowiedziała się przeciwko rządowi Adolfa Hitlera w Rzeszy Niemieckiej, część przyjęła koniunkturalne stanowisko umiarkowanego poparcia. Wśród działaczy coraz mocniej zaznaczała się rozbieżność między katolickim światopoglądem a penetracją przez ideologię nacjonalistyczną.

Publikacja przedstawia w sześciu rozdziałach korzenie organizacji w tzw. katolicyzmie związkowym w Niemczech, następnie omawia strukturę VdK, jego oddziaływanie na forum województwa śląskiego i diecezji katowickiej, formy aktywności społeczno-kulturalnej oraz dyskurs rozwijany w Związku. Jest to pierwsza tak obszerna monografia poświęcona stowarzyszeniu mniejszości niemieckiej z międzywojennego województwa śląskiego. Jest też próbą ukazania przemian w łonie społeczności niemieckich katolików pod wpływem „narodowej rewolucji” w Trzeciej Rzeszy. Praca oparta jest na szerokiej bazie źródłowej, obejmującej archiwa w Niemczech i w Polsce, państwowe i kościelne, oraz prasę mniejszości niemieckiej.

Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim, tom 4: 1979–1989/1990, red. Michał Siedziako, Zbigniew Stanuch, ks. Grzegorz Wejman, Szczecin–Warszawa 2019, 504 s., ISBN: 978-83-8098-805-7

W październiku 2018 r. została zorganizowana na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Szczecińskiego czwarta ogólnopolska konferencja naukowa, poświęcona historii Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim. Prezentowana Czytelnikom praca powstała na podstawie wygłoszonych wówczas referatów. Jest to czwarty tom wydany we współpracy Oddziału IPN w Szczecinie i Wydziału Teologicznego US, wieńczący wspólny projekt, realizowany od 2015 r.

Publikacja powstała w ramach Centralnego Projektu Badawczego „Władze komunistyczne wobec Kościołów i związków wyznaniowych w Polsce 1944–1989”.

Światowe harcerstwo. Związek Harcerstwa Polskiego na obczyźnie w latach 1918-2018. Studia, szkice i materiały, redaktor naukowy Marek Wierzbicki; współpraca redakcyjna Teresa Szadkowska-Łakomy i Jagoda Kaczorowska, Lublin–Warszawa 2018, 336 s., ISBN: 978-83-8098-773-9

W ostatnim stuleciu harcerstwo odegrało poważną rolę w podtrzymywaniu polskiej świadomości narodowej, co było szczególnie widoczne i ważne na emigracji. W latach 1918–2018 w najważniejszych ośrodkach emigracyjnych działały drużyny harcerskie, które krzewiły patriotyzm wśród młodszych pokoleń emigrantów. Szczególne zasługi ma pod tym względem  – powstały w 1946 r. – Związek Harcerstwa Polskiego działający poza granicami Kraju, który działa nieprzerwanie aż do czasów współczesnych. Jego struktury znajdują się w najważniejszych skupiskach polonijnych na świecie, a zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, USA, Kanadzie, Argentynie, Australii i Francji. Niniejsza książka – jako pierwsza – przybliża konteksty i warunki harcerskiej służby w tych krajach, uświadamiając rangę harcerskiego wychowania w tak specyficznych warunkach.

Rafał Łatka, Beata Mackiewicz, ks. Dominik Zamiatała, Prymas Stefan Wyszyński. Biografia, IPN, Wydawnictwo im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego SOLI DEO, Warszawa 2020, 120 s., ISBN IPN: 978-83-8098-819-4

„Niekoronowanemu Królowi Polski” – zapisano na szarfie wieńca pogrzebowego kardynała Stefana Wyszyńskiego. W ten sposób naród docenił życie i dzieło Prymasa Tysiąclecia, jednego z najwybitniejszych Polaków w XX w. Wynikało to z powszechnego przekonania społecznego o jego wyjątkowej roli w życiu narodu i Kościoła katolickiego.

Życie i działalność tego wybitnego hierarchy nie doczekały się do chwili obecnej komplementarnego opracowania. Dzieło, które trafia do rąk czytelnika, prezentuje biografię kard. Wyszyńskiego w pełnej perspektywie. Ukazuje spektrum aktywności religijnej i społecznej oraz nauczania pasterskiego Prymasa Tysiąclecia. Niniejsza publikacja została przygotowana na podstawie szerokiej bazy źródłowej i licznych opracowań. Autorzy dotarli do wielu nieznanych do tej pory materiałów archiwalnych, zweryfikowali dotychczasowe ustalenia i zaproponowali nowe ujęcie biografii tej kluczowej dla dziejów Polski postaci.

Stefan Wyszyński, Pro memoria, t. 6: 1959, red. Grzegorz Łeszczyński, IPN, Archidiecezja Warszawska i Archidiecezja Gnieźnieńska, UKSW, Warszawa 2019, 336 s. ISBN IPN 978-83-8098-818-7

Pierwsze całościowe wydanie zapisków prymasa Stefana Wyszyńskiego z lat 1948–1981, unikatowe świadectwo niestrudzonej działalności prymasa oraz niekwestionowanego autorytetu społecznego i rzecznika praw narodu. W ramach zainaugurowanej serii ukaże się 27 tomów, niemal każdy z nich dotyczy kolejnego roku życia prymasa Wyszyńskiego. Edycja możliwa dzięki współdziałaniu Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i Instytutu Pamięci Narodowej.

Rok 1959 w Polsce był trzecim rokiem po odwilży październikowej, uwidocznionej w relacjach państwo–Kościół uwolnieniem z internowania Prymasa Tysiąclecia i ponownym nawiązaniem wzajemnych kontaktów przez stworzenie Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu. Jednakże ten krótki okres normalizacji dawno już się zakończył, o czym informował również w swoich zapiskach kard. Wyszyński. Początek roku to przede wszystkim czas dzielenia się prymasa z wiernymi wrażeniami z dwumiesięcznego pobytu w Rzymie (październik–grudzień 1958 r.), gdzie uczestniczył w konklawe, które wybrało nowego papieża.

Na kartach pro memoria w 1959 r. prymas opisywał przede wszystkim wydarzenia, w których sam uczestniczył, jednak poddawał również ocenie problemy społeczne, rzadziej państwowe. Główny przedmiot jego zainteresowań stanowiło życie Kościoła w Polsce, ukazane na szerokim tle społecznym, kulturalnym czy politycznym. Kardynał Wyszyński zajmuje się zwłaszcza sprawami polskimi, praktycznie nie porusza tematyki międzynarodowej, chyba że w kontekście polskim, np. wizyta wiceprezydenta USA Richarda Nixona.

Marek Gałęzowski, Jerzy Kulczycki, Warszawa 2020, 40 s., ISBN: 978-83-8098-810-1

Seria wydawnicza: Bohaterowie Niepodległej

Publikacja nie jest przeznaczona do sprzedaży

Historia poległego w wieku dwudziestu czterech lat na kresowej ziemi połockiej w wojnie z bolszewikami Jerzego Kulczyckiego, legionisty, sierżanta I Brygady Józefa Piłsudskiego i oficera Wojska Polskiego, kawalera Virtuti Militari.

„W imię przyszłości Partii”. Procesy o łamanie tzw. praworządności socjalistycznej 1956–1957. Dokumenty, red. Marcin Zaborski, Warszawa 2019, 456 s., ISBN: 978-83-8098-764-7

W krótkim okresie odwilży października 1956 r. kwestia naruszania praworządności w wymiarze sprawiedliwości w Polsce w latach 1944–1956 stała się tak głośna, że wymagała – według władz PRL – jakiegoś zgrabnego zamknięcia. Nie chodziło bynajmniej o dokonanie stosownych rozliczeń ze sprawcami zbrodni sądowych czy ze sprawcami zbrodniczych nadużyć władzy. Nie chodziło też o to, żeby usunąć z szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości osoby, które sprzeniewierzyły się niezawisłości sędziowskiej, obowiązkom prokuratorskim czy podstawowym powinnościom obrończym. Zamiarem władzy komunistycznej było podjęcie tego tematu, ale tylko wycinkowo, jak najszybsze, powierzchowne zbadanie go, a następnie zamknięcie sprawy, potraktowanie jej najpierw jako załatwionej, a krótko potem jako niebyłej i tajnej.

Z tej przyczyny jesienią 1956 r. władza komunistyczna zezwoliła na powołanie kilku komisji, które miały badać przypadki naruszenia praworządności w sądownictwie wojskowym i powszechnym, w prokuraturze powszechnej i w adwokaturze. W niniejszym tomie publikujemy materiały dotyczące tych komisji, przede wszystkim zaś ich sprawozdania.

Tomasz Balbus, „Fakir”. Sergiusz Kościałkowski. Biografia egzekutora Kedywu, dowódcy szwadronu brygady „Juranda”, komendanta oddziału partyzanckiego Armii Krajowej (na tle historii Okręgu Wileńskiego), t. 2: Wojna i śmierć na Wileńszczyźnie. Warszawa 2019, 768 s., ISBN: 978-83-8098-573-5

Biografia wywodzącego się z rodziny polsko-francuskiej, urodzonego na Litwie, wychowanego w polsko-żydowskim Wilnie Sergiusza Kościałkowskiego prezentuje losy i walkę pokolenia Polski niepodległej, zniszczonego przez totalitaryzmy niemieckich nazistów i rosyjskich bolszewików.

Tom drugi przedstawia aktywność wywiadowczą AK, siatki agenturalne Abwehry i ich rozpracowywanie przez kontrwywiad AK, odbijanie więźniów gestapo, działalność bojową brygad „Łupaszki” i „Juranda”.

Autor przebadał dokumenty polskie, litewskie, niemieckie, rosyjskie, żydowskie; dotarł też do wielu świadków wydarzeń. Wykorzystał zachowane dokumenty AK, Abwehry, gestapo, policji litewskiej i sowieckich służb bezpieczeństwa.

Biskupi w rzeczywistości politycznej Polski pod rządami komunistów, red. Rafał Łatka, Warszawa 2020, 448 s., ISBN: 978-83-8098-802-6

Seria wydawnicza: „Biskupi w realiach komunistycznego państwa”.

Oddawany w ręce czytelników tom ma za zadanie przybliżyć podejście hierarchii Kościoła katolickiego do rzeczywistości politycznej Polski „ludowej”. Celem publikacji jest przedstawienie sytuacji biskupów w realiach komunistycznej władzy. Chodzi nie tylko o zaprezentowanie ich poglądów dotyczących sytuacji powojennej Polski, lecz także omówienie, w jaki sposób duchowieństwo, wierni i władze komunistyczne oceniali poglądy i postawę danego biskupa. W tomie znalazły się studia dot. m.in. kard. Adama Stefana Sapiehy, kard. Karola Wojtyły, kard. Franciszka Macharskiego, bp. Czesława Kaczmarka czy bp. Herberta Bednorza. 

Redaktor tomu wyraża nadzieję, że zebrane studia staną się inspiracją do podjęcia dalszych badań nad szeroko rozumianą działalnością hierarchii kościelnej w rzeczywistości politycznej Polski „ludowej”.

 

Policja Państwowa 1919–1939

Teki edukacyjne IPN nie są przeznaczone do sprzedaży. 

Przypadający na rok 2019 jubileusz stulecia powstania Policji Państwowej skłonił nas do opracowania nowej teki edukacyjnej Instytutu Pamięci Narodowej, traktującej o historii jednej z najważniejszych formacji stojących na straży bezpieczeństwa II Rzeczypospolitej.

Autorzy za cel główny postawili sobie chęć ukazania obrazu przedwojennej Polski przez pryzmat funkcjonujących w jej realiach struktur policyjnych – zarówno w ujęciu ogólnym, jak i na swój sposób jednostkowy, co potwierdza dobór konkretnych, wyselekcjonowanych materiałów pakietu.

Policja Państwowa w latach II Rzeczypospolitej jako umundurowana i uzbrojona organizacja była odpowiedzialna za ochronę bezpieczeństwa, spokoju i porządku. Do zadań tej formacji należało nie tylko zwalczanie przestępczości kryminalnej i nielegalnej działalności antypaństwowej, lecz także nadzór nad życiem politycznym i społecznym. Jako stróże prawa, mimo różnych trudności o charakterze organizacyjno-finansowym, z narażeniem na utratę zdrowia i życia strzegli oni bezpieczeństwa odrodzonej po 123 latach zaborów Polski. We wrześniu 1939 r., stając do nierównej walki z Niemcami i Związkiem Sowieckim, funkcjonariusze Policji Państwowej wykazali się ogromnym męstwem, nierzadko składając najwyższą daninę – własne życie.

W „Tekach edukacyjnych IPN” nauczyciele i uczniowie znajdą źródła historyczne oraz materiały dydaktyczne dotyczące ostatnich 200 lat historii Polski (1795–1989). Są one odpowiedzią na prośby nauczycieli o wyposażenie w pomoce umożliwiające przybliżenie uczniom wszystkich, zwłaszcza najtrudniejszych i kontrowersyjnych tematów z historii Polski w tym okresie.

Wersja elektroniczna teki do pobrania

Andrzej Borcz, Obwód Łańcut SZP-ZWZ-AK w latach 1939–1945, Warszawa 2019, 464 s., ISBN: 978-83-8098-736-4

Seria wydawnicza: Monografie, t. 148

Książka jest podsumowaniem wieloletnich badań nad konspiracją wojskową działającą w powiecie łańcuckim w okresie II wojny światowej. Autor szczegółowo omawia proces tworzenia struktur organizacyjnych konspiracji SZP-ZWZ-AK oraz ich działalność. Przybliża wszystkie aspekty funkcjonowania Obwodu Łańcut, m.in. działania wywiadu i kontrwywiadu. Interesująco opisuje akcje dywersyjne i sabotażowe, a także odbiór alianckich zrzutów lotniczych. Podejmuje też próbę oceny działań wojskowego podziemia łańcuckiego w czasie akcji „Burza”.

Monografię wzbogaca obszerny aneks zawierający mapy, zdjęcia, wykazy stanów osobowych, noty biograficzne oraz fragmenty unikalnych wspomnień żołnierzy podziemia łańcuckiego.

Tomasz Robaczewski, Grzegorz Drojewski, Michał Konarski, Hubert Ronek, Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939–1946. Wydanie zbiorcze, cz. 1–10, Warszawa 2019, 440 s., ISBN: 978-83-8098-756-2

Zbiorcza, kolekcjonerska edycja serii komiksowej o Antku Srebrnym, składająca się z 10 zeszytów, przygotowana została w związku z 80. rocznicą wybuchu II wojny światowej. Zawiera elementy dodatkowe: quiz, kolorowanki, plakaty, naklejki oraz płyty z serią czterech filmów animowanych przygotowanych na podstawie komiksów: „Obrona Grodna”, „Bitwa o Monte Cassino”, „Operacja »Market Garden«” oraz „Na partyzanckich ścieżkach”.

Komiks ukaże się w IV kwartale 2019 r.

 

 

do góry