Nawigacja

Zapowiedzi wydawnicze IPN

 

Zapowiedzi wydawnicze IPN

Michał Konarski, Hubert Ronek, Przemarsz przez piekło 1944 r., Warszawa 2019, 48 s., ISBN: 978-83-8098-691-6

Nazwa serii wydawniczej: „Wojenna Odyseja Antka Srebrnego 1939‒1946”, cz. 10

Wojennej odysei rodziny Srebrnych ciąg dalszy. Poznajemy historię mamy i siostry Antka, które uciekły z transportu deportacyjnego. Udało im się dotrwać pod Baranowiczami do rozpoczęcia konfliktu niemiecko-sowieckiego. Po kilkunastu miesiącach znów musiały się jednak ukrywać, żeby uniknąć wywiezienia na roboty do III Rzeszy. Los zaprowadził je do Warszawy, gdzie obydwie włączyły się do konspiracji niepodległościowej. Zwieńczeniem ich aktywności na tym polu był udział w powstaniu warszawskim – w tym w jednej z najważniejszych bitew – w walce o kościół św. Krzyża i niemiecką komendę policji.

 

Bogusław Tracz (redakcja), Pamięć Kresów – Kresy w Pamięci, IPN, Muzeum w Gliwicach, Katowice-Gliwice-Warszawa 2019, 392 s., ISBN: 978-83-8098-662-6

Publikacja stanowi pokłosie konferencji naukowej zorganizowanej wspólnie przez Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach oraz Muzeum w Gliwicach, która odbyła się w dniach 25–27 października 2017 r. w Gliwicach. Wzięli w niej udział historycy, socjologowie, politolodzy, literaturoznawcy i reprezentanci innych dziedzin humanistyki, którzy zaprezentowali fenomen szeroko rozumianej „pamięci Kresów” w czasach PRL, prób jej rekultywacji w pierwszych latach transformacji i obecności w różnorodnych dyskursach współczesności. Na publikację składa się 21 artykułów naukowych, poprzedzonych wstępem. Książka posiada ponadto noty o autorach, wykaz skrótów i indeks osób. 

Andrzej Paczkowski (tekst), Patryk Pleskot  (oprac.), Fakty, pogłoski, nastroje. Dziennik czasu wojennego (14 XII 1981 – 13 VIII 1982). Warszawa 2019, 186 s., ISBN 978-83-8098-637-4

„Zaczęło się dla mnie natychmiast, niemal od godziny »zero«”. Tak Andrzej Paczkowski rozpoczyna swój dziennik: spisywane na gorąco notatki z pierwszych godzin, dni, tygodni i miesięcy stanu wojennego. Dramatyczna noc z 12 na 13 grudnia 1981 r. zapadła mu jednak w pamięć przede wszystkim z powodu… bólu zęba. „Dziwny jest taki dziennik pozbawiony choćby odrobiny refleksji” – pisze samokrytycznie w innym miejscu. Odważę się z autorem nie zgodzić. Jako aktywny działacz opozycji Paczkowski miał znacznie szerszy dostęp do niezależnych informacji niż przeciętny Polak. Jako historyk potrafił zarazem z dystansem oceniać fakty, pogłoski i nastroje. Bliskie mu środowisko portretował zaś jako inteligent i warszawiak. W ten sposób na kartkach szkolnego zeszytu zapisał oryginalne świadectwo tamtych dni.

Tekst zasadniczy ma układ chronologiczno-problemowy. Chronologia porządkuje zwłaszcza dwa pierwsze rozdziały (od opowieści o rodzicach po czas studiów) i ostatni (omawiający zdarzenia od 1989 r.). Natomiast środkowe, obejmujące mniej więcej lata 1960–1989, zostały ułożone w czterech głównych blokach tematycznych: szeroko rozumiana polityka i życie społeczne w poszczególnych dekadach, działalność SB, nauka oraz góry. Podział ten jest, rzecz jasna, częściowo umowny czy pretekstowy, a poszczególne wątki z reguły gęsto się splatają i na siebie nachodzą, zarówno tematycznie, jak i chronologicznie.

(fragm. tekstu Patryka Pleskota)

Paweł Wrona, Armia Komendanta. Związek Strzelecki na Lubelszczyźnie w II Rzeczypospolitej, Warszawa 2019, 464 s., ISBN: 978-83-8098-658-9 

Seria wydawnicza: Monografie, t. 146

Związek Strzelecki przeszedł długą drogę od nielicznego, kruchego stowarzyszenia po niemal półmilionową organizację paramilitarną, realizującą coraz ambitniejsze cele edukacyjne. Codzienne życie strzeleckie toczyło się w różnych miejscowościach całego kraju, zarówno w niewielkich wsiach, jak i w miejskich osiedlach. Każde z tych miejsc miało swoją lokalną specyfikę i liderów, często związanych z ważnymi epizodami w historii Polski.

Książka Pawła Wrony pokazuje organizację i działalność Związku Strzeleckiego na Lubelszczyźnie, wskazuje, co wyróżniało tamtejsze środowiska strzeleckie i jaki był ich wkład w dorobek Strzelca w okresie międzywojennym.

Moja służba Niepodległej. Wspomnienia pułkownika dyplomowanego Józefa Szostaka „Filipa” (1897–1984), oprac. nauk. i przedmowa Daniel Koreś, Wrocław 2019, 660 s., ISBN: 978-83-8098-676-3

Seria wydawnicza: Centralny Projekt Badawczy IPN „Wojsko Polskie w strukturach państwa w XX w.”

Wspomnienia wybitnego oficera Wojska Polskiego płk. dypl. Józefa Szostaka – „beliniaka”, rasowego kawalerzysty, szwoleżera Józefa Piłsudskiego, ulubieńca generała Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego. Autor memuarów był uczestnikiem trzech wojen i wielu kampanii. Służbę wojskową rozpoczął w czasie Wielkiej Wojny, jako ochotnik-maturzysta, w I Brygadzie Legionów, potem walczył w wojnie o niepodległość i granice i wreszcie w kampanii polskiej 1939 r. Uniknął niewoli i od 1941 r. pod pseudonimem „Filip” służył w Komendzie Głównej Związku Walki Zbrojnej potem Armii Krajowej – od 1943 r. kierował Oddziałem Operacyjnym sztabu KG AK. Tuż przed wybuchem powstania warszawskiego został postacią nr 3 w dowództwie AK, gdy objął stanowisko Szefa Operacji i zastępcy Szefa Sztabu ds. Operacyjnych KG AK. Po wojnie próbował normalnego życia, lecz jako „politycznie obcy”, z „obciążającą” przeszłością akowską, był inwigilowany, aresztowany i po blisko trzech latach śledztwa skazany w wyreżyserowanym procesie na 9 lat pozbawienia wolności. Moment wyjścia z więzienia w lutym 1955 r. wieńczy jego wspomnienia. Szostak opisał blisko 60 lat swojego życia bez blagi i zbytniego koloryzowania. Dzięki temu jego memuary stanowią znakomite źródło historyczne oraz świadectwo lat „chmurnych i górnych”, w których przyszło mu żyć i na których także dane mu było odcisnąć swoje piętno.

Książka stanowi pierwszą część projektu obejmującego wydanie wspomnień i biografii płk. dypl. Szostaka.

Zenon Harasym, Tadeusz Rożek – oficer i fotograf. Fotografia wojenna z okresu I wojny światowej, Wrocław – Warszawa 2019, 176 s., ISBN: 978-83-8098-638-1

Historia żołnierza-fotografa Tadeusza Rożka (1897–1940), jednego z wielu Polaków, których losy spięte były światowym konfliktem zwanym Wielką Wojną, czasami II Rzeczypospolitej i początkiem II wojny światowej. Jego pasja – fotografia, uprawiana od lat młodzieńczych i towarzysząca mu na frontach I wojny światowej, stała się inspiracją do powstania albumu, poświęconego fotografii wojennej oraz losom Tadeusza Rożka – ofiary zbrodni katyńskiej.

Publikacja składa się z trzech części, z których pierwsza pełni funkcję wprowadzenia do historii fotografii wojennej, kolejna poświęcona jest życiu Tadeusza Rożka, a ostatnia – albumowa – to przegląd fotografii i pocztówek wykonanych przez Rożka. Łącznie zostało zaprezentowanych ponad 250 ilustracji, dziś stanowiących wspomnienie i dokument sprzed blisko 100 lat. Uzupełnieniem ikonografii są kopie dokumentów wojskowych i prywatnych.

Pamiętali… Pamiętamy… Pamiętajcie… Wspomnienia Żydów polskichoprac. Michał Zajda, Paweł Skorut, Kraków–Warszawa 2019, 168 s., ISBN: 978-83-8098-600-8

Seria wydawnicza oddziału IPN w Krakowie

Książka zawiera relacje, czy raczej zapis rozmów przeprowadzonych przez ówczesnych pracowników Archiwum IPN w Krakowie Michała Zajdę i Pawła Skoruta. Rozmowy były prowadzone od jesieni 2011 r. do zimy 2013 r. Pierwszym rozmówcą był Władysław Bartoszewski, zaangażowany w działalność na rzecz pomocy ludności żydowskiej w czasie okupacji. Następnie autorzy książki rozmawiali z Tadeuszem Jakubowiczem, obecnym przewodniczącym Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie, z wieloletnim pracownikiem Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego Zofią Radzikowską, a także z Emanuelem Elbingerem, Karolem Galińskim i Henrykiem Mellerem oraz z dwojgiem rozmówców, którzy postanowili zachować anonimowość. Rozmowy dotyczyły przede wszystkim losów ludności żydowskiej w czasie II wojny światowej oraz w PRL. Tom został poprzedzony wstępem zarysowującym problem Zagłady na ziemiach polskich oraz miejsca mniejszości żydowskiej w PRL.

 

 

do góry