Nawigacja

Zapowiedzi wydawnicze IPN

 

Zapowiedzi wydawnicze IPN

Grzegorz Łeszczyński, Henryk Bolesław Dyduch, Warszawa 2020, 40 s., ISBN: 978-83-8098-832-3, ISBN: 978-83-8098-849-1 [pdf]

Seria wydawnicza: „Bohaterowie Niepodległej”

Henryk Bolesław Dyduch urodził się 3 października 1896 r. w Nowosielcach w województwie lwowskim. Był starszym synem Wojciecha Dyducha i Reginy. Ukończył gimnazjum realne w Łańcucie. Maturę zdał w 1921 r. 1 sierpnia 1914 r. wstąpił do Legionu Wschodniego, a po jego rozwiązaniu, został wcielony do armii austro-węgierskiej. W 1916 r. ukończył szkołę oficerów rezerwy w stopniu podporucznika. Jesienią 1918 r. wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, a w czerwcu 1919 r. do Wojska Polskiego, gdzie został przydzielony do 39. pułku piechoty Strzelców Lwowskich, stacjonującego w Jarosławiu. W październiku 1919 r. został odkomenderowany do Ministerstwa Spraw Wojskowych. W lipcu i sierpniu 1920 r. walczył w 2. pułku piechoty Obrony Warszawy. W listopadzie 1920 r. został przydzielony do Komisji Weryfikacyjnej Oddziału V Sztabu Generalnego WP. W latach 1921–1922 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Po wybuchu II wojny światowej został dowódcą II batalionu Ośrodka Zapasowego 24. Dywizji Piechoty w Przemyślu. Walczył m.in. na północnym odcinku obrony miasta. W końcowej fazie walk o Lwów 20 września 1939 r. jego batalion wraz z batalionem mjr. Eugeniusza Lityńskiego z 11. Karpackiej Dywizji Piechoty przedostał się do miasta przez niemieckie pozycje. Po wkroczeniu do Lwowa oddziałów armii sowieckiej, podobnie jak kilka tysięcy innych polskich oficerów, Dyduch został internowany w obozie w Starobielsku, a wiosną 1940 r. zamordowany w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca tr.

 

„Institute of National Remembrance Review” 1/2019, Warszawa 2019, 376 s., ISSN: 2658-1566

Tematem przewodnim pierwszego numeru rocznika „Institute of National Remembrance Review” są zagadnienia związane z polityką historyczną państw byłego bloku sowieckiego po 1989 roku. Zagadnienie dekomunizacji i radzenia sobie z komunistyczną spuścizną w sferze publicznej – edukacyjnej, przestrzennej, mentalnej i kulturowej, jest wyzwaniem dla wszystkich państw funkcjonujących niegdyś za żelazną kurtyną, przy czym – ze względu na lokalne uwarunkowania – proces przezwyciężania komunistycznego dziedzictwa przebiega w różnym tempie i z różną intensywnością. Celem redakcji „INRR” było ukazanie – poprzez dobór artykułów autorów z różnych krajów – modelu prowadzenia polityki pamięci w jego lokalnych odmianach. 

Tytus Jaskułowski, Szczecin. Miasto, którego nie było. Dyplomacja RFN i polskie przełomy 1970–1989, Szczecin-Warszawa 2020, s. 200, ISBN: 978-83-8098-831-6

Seria wydawnicza: „Świat wobec Szczecina”

Z okazji przypadającej w 2020 r. okrągłej rocznicy Grudnia 1970 r., oddział IPN w Szczecinie zainicjował serię wydawniczą poświęconą międzynarodowej recepcji tego i dwóch pozostałych przełomów (1980 oraz 1989), ze szczególnym uwzględnieniem roli, jaką odgrywało w nim wspomniane miasto.

Każdy tom przypisany jest do konkretnego państwa. Serię inauguruje publikacja poświęcona stosownym ocenom dokonywanym w RFN. Ich analiza odpowiada na pytanie, na ile interesowano się przełomami jako takimi, a na ile sytuacją w najważniejszej, obok Trójmiasta, metropolii, w której dochodziło do kluczowych dla przesileń wydarzeń.

 

Balázs Ablonczy, Pál Teleki (1879–1941), przekład Szymon Brzeziński, IPN, Węgierski Instytut Kultury oraz Fundacja im. Wacława Felczaka w Budapeszcie, Warszawa 2020, 232 s., ISBN: 978-83-8098-858-3

Niniejsza książka jest pierwszą pełną monografią w języku polskim poświęconą Telekiemu. Czytelnik polski zyskuje tym samym okazję, aby w całej pełni poznać to szczególne życie, balansujące na granicy nowoczesności i tego, co przednowoczesne – biografię, która ukazuje niezwykłą złożoność historii Węgier i Europy w pierwszej połowie XX w.

Pál Teleki (1879–1941) jest jednym z polityków węgierskich XX w. najczęściej – oprócz przywódcy Węgier międzywojennych Miklósa Horthyego – wymienianych w debacie publicznej. Dwukrotny premier, minister, niestrudzony organizator, łączył w swym życiu rolę badacza, ideologa i wychowawcy. Należy przy tym do postaci, które najściślej wiążą się z najnowszymi dziejami stosunków polsko-węgierskich.

Miał znaczny udział w zorganizowaniu pomocy (transporty z amunicją i wyposażeniem wojskowym), której rząd węgierski udzielił Wojsku Polskiemu walczącemu z Armią Czerwoną. W 1935 r. uczestniczył w jamboree polskiego harcerstwa w Spale. Już latem 1939 r. oznajmił Hitlerowi, że Węgry nie wezmą udziału w zbrojnej agresji na Polskę. Po ataku Niemców i Sowietów za jego sprawą Węgry przyjęły na swoim terytorium zbiegłych polskich żołnierzy i ludność cywilną. W 2001 r. decyzją Prezydenta RP został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Marek Kozubel, Józef Gigiel-Melechowicz, Warszawa 2020, 48 s., ISBN: 978-83-8098-834-7

Seria wydawnicza: „Bohaterowie Niepodległej”

Urodzony 6 marca 1890 r. w Samborze. Syn Antoniego Gigiela i Marii z domu Korczak. W wieku 22 lat został członkiem Związku Strzeleckiego. Podczas I wojny światowej walczył w szeregach 1. i 6. Pułku Piechoty Legionów Polskich. Wyróżnił się podczas bitwy pod Kostiuchnówką. Po kryzysie przysięgowym został członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. Brał udział w wojnie polsko-sowieckiej 1919–1920. W 1939 r. został wyznaczony na dowódcę Podkarpackiej Brygady Obrony Narodowej. Po wojnie obronnej 1939 r. znalazł się w sowieckiej niewoli. Ofiara zbrodni katyńskiej. Za życia został wyróżniony wieloma odznaczeniami, m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.

Andrij Rukkas, Razem z Wojskiem Polskim. Armia Ukraińskiej Republiki Ludowej w 1920 r., Warszawa 2020, 696 s., ISBN: 978-83-8098-843-9

Ukraińskie wojsko było scentralizowaną i zorganizowaną siłą z własnymi organami zarządzania, jednostkami bojowymi, służbami bezpieczeństwa, zaopatrzenia i uzupełnienia. Wiosną 1920 r. wojsko to dosłownie odrodziło się z popiołów po straszliwej katastrofie z jesieni poprzedniego roku, kiedy wydawało się, że armia ukraińska została ostatecznie rozbita i zniknęła na zawsze. Wielka w tym zasługa naszych sojuszników – Polaków, z którymi żołnierze ukraińscy wspólnie ruszyli wyzwolić swój kraj spod władzy bolszewików. Okazało się, że nie była to ostatnia regularna kampania wojenna prowadzona przez Armię URL. Pod naciskiem wroga w listopadzie 1920 r. musiała się ona wycofać z ojczystych ziem.

Książka poświęcona tamtym wydarzeniom jest zwięzłą rozprawą naukową, maksymalnie wypełnioną materiałem faktograficznym, opartą w znacznej mierze na materiałach archiwalnych. Zawiera ona przede wszystkim informacje o formowaniu się centralnych organów władz wojskowych, rodzajów wojsk i służb, związków taktycznych, jednostek, wydzielonych pododdziałów i instytucji; ich strukturze organizacyjnej, liczebności i składzie dowództwa. Wszystko to dopomoże współczesnemu czytelnikowi w poznaniu całościowego obrazu ukraińskich sił zbrojnych w roku 1920 z ich mocnymi i słabymi stronami.

(Andrii Rukkas ze Wstępu)

W utworzenie Armii URL 1920 r. wielki wkład wnieśli polscy sojusznicy, którzy w miarę swoich sił zapewniali ukraińskim żołnierzom umundurowanie i uzbrojenie, zaopatrywali ich w niezbędne materiały, sprzęt techniczny, amunicję itd. Należy podkreślić, że wsparcie militarne ze strony polskiej nie zostało wstrzymane nawet po zawarciu zawieszenia broni z bolszewikami. Wielką zasługę na tym polu ma marszałek Józef Piłsudski, który mimo wszelkich przeszkód politycznych znajdował nowe formy i możliwości wspierania Ukraińców, począwszy od idei przymierza, z których osobiście nigdy nie zrezygnował. Nie zważając na niewielką, w porównaniu z Wojskiem Polskim, liczebność, Armia URL była aktywnym uczestnikiem wojny przeciwko Rosji bolszewickiej, kampanię wojenną 1920 r. należy zatem traktować jako wojnę polsko-ukraińsko-sowiecką.

(Andrii Rukkas z Posłowia)

Szymon Nowak,Wilhelm Jakub Kasprzykiewicz, Warszawa 2020, 40 s., ISBN: 978-83-8098-830-9 ISBN: 978-83-8098-850-7

Seria wydawnicza: Bohaterowie Niepodległej

Publikacja nie jest przeznaczona do sprzedaży.

Broszura opowiada historię Wilhelma Kasprzykiewicza, żołnierza Legionów Polskich i „Błękitnej Armii” gen Hallera. W Wojsku Polskim Kasprzykiewicz walczył przeciwko Ukraińcom i brał udział w wojnie bolszewickiej. Wsławił się w bitwie pod Ossowem-Leśniakowizną w sierpniu 1920 r., za co otrzymał Krzyż Virtuti Militari. W czasie wojny obronnej 1939 r. działał w sztabie armii „Prusy”. Dostał się do niewoli niemieckiej, a Niemcy w nieznanych okolicznościach przekazali jeńca stronie sowieckiej. W kwietniu 1940 r. Wilhelm Kasprzykiewicz został zamordowany w Katyniu.

Radosław Wnorowski, Bronisław Bohaterewicz, Warszawa 2020, 40 s., ISBN: 978-83-8098-824-8

Seria wydawnicza: Bohaterowie Niepodległej

Publikacja nie jest przeznaczona do sprzedaży

Bronisław Bohaterewicz (1870–1940) był jednym z założycieli Samoobrony Ziemi Grodzieńskiej, która broniła Ziem Wschodnich zarówno przed Niemcami, jak i Sowietami. Brał też udział w wojnie polsko-bolszewickiej, w której dowodził oddziałami podczas ofensywy wileńskiej i w Bitwie Warszawskiej. Po przejściu w stan spoczynku zajmował się działalnością kombatancką. Aresztowany i internowany przez Sowietów po agresji ZSRS 17 września 1939 r. Został przewieziony do obozu w Kozielsku i osadzony z innymi generałami, m.in. Henrykiem Minkiewiczem i Mieczysławem Smorawińskim. Zginął prawdopodobnie 9 kwietnia 1940 r. Był najstarszym polskim generałem, który został rozstrzelany w Katyniu.

Rafał Łatka, Beata Mackiewicz, ks. Dominik Zamiatała, Prymas Stefan Wyszyński. Biografia, IPN, Wydawnictwo im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego SOLI DEO, Warszawa 2020, 120 s., ISBN IPN: 978-83-8098-819-4

„Niekoronowanemu Królowi Polski” – zapisano na szarfie wieńca pogrzebowego kardynała Stefana Wyszyńskiego. W ten sposób naród docenił życie i dzieło Prymasa Tysiąclecia, jednego z najwybitniejszych Polaków w XX w. Wynikało to z powszechnego przekonania społecznego o jego wyjątkowej roli w życiu narodu i Kościoła katolickiego.

Życie i działalność tego wybitnego hierarchy nie doczekały się do chwili obecnej komplementarnego opracowania. Dzieło, które trafia do rąk czytelnika, prezentuje biografię kard. Wyszyńskiego w pełnej perspektywie. Ukazuje spektrum aktywności religijnej i społecznej oraz nauczania pasterskiego Prymasa Tysiąclecia. Niniejsza publikacja została przygotowana na podstawie szerokiej bazy źródłowej i licznych opracowań. Autorzy dotarli do wielu nieznanych do tej pory materiałów archiwalnych, zweryfikowali dotychczasowe ustalenia i zaproponowali nowe ujęcie biografii tej kluczowej dla dziejów Polski postaci.

Andrzej Borcz, Obwód Łańcut SZP-ZWZ-AK w latach 1939–1945, Warszawa 2019, 528 s., ISBN: 978-83-8098-736-4

Seria wydawnicza: Monografie, t. 148

Książka jest podsumowaniem wieloletnich badań nad konspiracją wojskową działającą w powiecie łańcuckim w okresie II wojny światowej. Autor szczegółowo omawia proces tworzenia struktur organizacyjnych konspiracji SZP-ZWZ-AK oraz ich działalność. Przybliża wszystkie aspekty funkcjonowania Obwodu Łańcut, m.in. działania wywiadu i kontrwywiadu. Interesująco opisuje akcje dywersyjne i sabotażowe, a także odbiór alianckich zrzutów lotniczych. Podejmuje też próbę oceny działań wojskowego podziemia łańcuckiego w czasie akcji „Burza”.

Monografię wzbogaca obszerny aneks zawierający mapy, zdjęcia, wykazy stanów osobowych, noty biograficzne oraz fragmenty unikalnych wspomnień żołnierzy podziemia łańcuckiego.

Tomasz Robaczewski, Grzegorz Drojewski, Michał Konarski, Hubert Ronek, Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939–1946. Wydanie zbiorcze, cz. 1–10, Warszawa 2019, 440 s., ISBN: 978-83-8098-756-2

Zbiorcza, kolekcjonerska edycja serii komiksowej o Antku Srebrnym, składająca się z 10 zeszytów, przygotowana została w związku z 80. rocznicą wybuchu II wojny światowej. Zawiera elementy dodatkowe: quiz, kolorowanki, plakaty, naklejki oraz płyty z serią czterech filmów animowanych przygotowanych na podstawie komiksów: „Obrona Grodna”, „Bitwa o Monte Cassino”, „Operacja »Market Garden«” oraz „Na partyzanckich ścieżkach”.

 

 

 

do góry