-
Od lewej: generał Tadeusz Pełczyński, generał Tadeusz Bór-Komorowski, minister Adam Pragier, generał Antoni Chruściel. Fot. NAC
Gen. Tadeusz Pełczyński ps. „Grzegorz”, „Robak”, „Adam”, „Wolf” (1892–1985) – oficer Wojska Polskiego, w okresie II RP szef Oddziału II Sztabu Głównego. We wrześniu 1939 roku dowodził piechotą dywizyjną 19. Dywizji Piechoty w składzie Armii „Prusy”. Po klęsce kampanii wrześniowej zaangażował się w działalność konspiracyjną, początkowo w Służbie Zwycięstwu Polski, a następnie w Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej.
Pełnił funkcję szefa Sztabu Komendy Głównej ZWZ-AK i zastępcy Komendanta Głównego AK. Był jednym z głównych autorów planu Powstania Warszawskiego, oraz współdecydował o jego rozpoczęciu. 4 września 1944 roku został ciężko ranny podczas bombardowania budynku PKO przy ul. Świętokrzyskiej. Po kapitulacji znalazł się w niewoli niemieckiej. Po wojnie osiadł w Londynie, gdzie kierował Instytutem Polskim i Muzeum im. gen. Władysława Sikorskiego.
Według dokumentów IPN, w latach 1951–1956 gen. Tadeusz Pełczyński był inwigilowany przez Departament Śledczy MBP w ramach rozpracowania byłych oficerów wywiadu II RP i Komendy Głównej AK. Z kolei MON z 1969 roku oskarżał go o „pracę wywiadowczą na rzecz Anglików” i organizowanie struktur WiN na emigracji. Do końca życia pozostawał w zainteresowaniu wywiadu wojskowego PRL.
Zmarł 3 stycznia 1985 roku w Londynie. W 1995 roku jego szczątki zostały ekshumowane i przeniesione na Cmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie, gdzie spoczął obok syna Krzysztofa, poległego w Powstaniu Warszawskim.
gen. Tadeusz Pełczyński zosatał odznaczony m.in. Orderem Orła Białego (pośmiertnie), Złotym i Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych.