Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/231386,Jozef-Pilsudski-Pierwszym-Marszalkiem-Polski.html
26.02.2026, 23:59

Józef Piłsudski Pierwszym Marszałkiem Polski

14 listopada 1920 roku, Józef Piłsudski odebrał buławę marszałkowską z rąk jednego z najmłodszych kawalerów orderu Virtuti Militari, kaprala Jana Żywka.

Stopień Marszałka Polski (swój drugi i ostatni stopień wojskowy – pierwszym był brygadier Legionów Polskich) Piłsudski otrzymał 19 marca 1920 roku, w dniu swoich imienin.

Piłsudski nie nadał stopnia marszałka samemu sobie. Uchwała dotycząca najwyższego stopnia w polskim wojsku została przyjęta 26 lutego 1920 r. przez Ogólną Komisję Weryfikacyjną, powołaną przez Sejm w celu przeprowadzenia weryfikacji całego korpusu oficerskiego armii. Jak uzasadniano, decyzję podjęto „w dowód czci i hołdu dla Wodza Naczelnego”. I w tym celu Komisja musiała „zwrócić się do Niego z prośbą o przyjęcie Najwyższej Godności Wojskowej, stopnia Pierwszego Marszałka Polski.”

Rozkaz normujący awans podpisał minister spraw wojskowych generał-porucznik Józef Leśniowski. Nie obyło się jednak bez problemów. Komisja przedstawiła projekt w Sejmie, jednak ten – zdominowany przez niechętnych Piłsudskiemu posłów z konwentu seniorów – nie zgodził się na awans. W tej sytuacji członkowie Komisji spotkali się 19 marca 1920 r. z Naczelnikiem w Belwederze, aby poinformować go, że ta uchwaliła prośbę, by przyjął stopień wojskowy Pierwszego Marszałka Polski. I rzeczywiście – w dniu swoich imienin Józef Piłsudski dekretem stopień przyjął i zatwierdził.

– Wódz naczelny w krótkich słowach podziękował, po czym Minister Spraw Wojskowych wzniósł okrzyk na cześć pierwszego Marszałka Polski, który obecni z zapałem powtórzyli – informowała Polska Agencja Telegraficzna.

Niezwykle uroczyste wręczenie buławy, projektu prof. Mieczysława Kotarbińskiego z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, nastąpiło 14 listopada 1920 r. na Placu Zamkowym w Warszawie. Po Mszy świętej, odprawionej pod przewodnictwem biskupa polowego Stanisława Galla, buławę poświęcił prymas Aleksander Kakowski. Uroczystą laudację wygłosił najstarszy generał Wojska Polskiego Karol Trzaska Durski. Uroczystość zakończyła defilada wojskowa na Krakowskim Przedmieściu.

Polecamy: