Nawigacja

Видання IPN укр

Aktualności

Zamknięcie projektu edukacyjnego „Kamienie Pamięci”

Jesienią 2021 r. się odbyła się w Warszawie uroczysta gala kończąca XII edycję projektu edukacyjnego „Kamienie Pamięci” i jednocześnie zamykająca całe przedsięwzięcie.

Projekt edukacyjny „Kamienie Pamięci” 2013. Fot. Piotr Życieński (IPN)
Projekt edukacyjny „Kamienie Pamięci” 2012. Fot. Piotr Życieński (IPN)
Projekt edukacyjny „Kamienie Pamięci” 2014. Fot. Piotr Życieński (IPN)

Ogólnopolski projekt „Kamienie Pamięci” został zainaugurowany przez Instytut Pamięci Narodowej we wrześniu 2009 roku. Adresowany był do młodzieży szkolnej, drużyn i zastępów harcerskich, kół naukowych, grup rekonstrukcyjnych, kół kombatantów oraz uczestników indywidualnych – pasjonatów historii najnowszej. Miał służyć przywróceniu pamięci lokalnych bohaterów, których działalność w różnorodny sposób splotła się z historią Polski, szczególnie tą regionalną, a których postawa i walka o wyznawane wartości wymagała czasami najwyższej ofiary, ofiary życia. Miał także zachęcić młodzież do podejmowania samodzielnej pracy dokumentacyjnej, znajdowania bohaterów historii we własnym środowisku i upamiętniania ich.

Zadaniem uczestników każdej edycji było znalezienie i upamiętnienie bohatera wydarzeń XX-wiecznej historii Polski, który nie został zapisany w zbiorowej pamięci, a na to zasługiwał. Należało zebrać informacje o konkretnej osobie, związanej z danym tematem oraz zgromadzić wszelkie „ślady pamięci” pozostałe po niej, następnie opracować portfolio tej postaci i na koniec upowszechnić wiedzę o niej w swoim środowisku w wybrany przez siebie sposób.

Całą pracę miał kończyć raport opisujący podjęte działania, ze wskazaniem wykorzystanych źródeł. Efektem powinno być wpisanie się tej osoby w pamięć zbiorowości lokalnej i jednocześnie pokazanie powszechnie znanych wydarzeń historycznych przez pryzmat losów jednostki i wydarzeń lokalnych. Początkowo organizatorem projektu była Centrala IPN, a od 6. edycji – oddziały IPN.
Zgodnie z ustawową działalnością IPN, bohaterowie wybierani do upamiętnienia w poszczególnych latach należeli do tych grup naszego społeczeństwa, które miały swój wkład, nieraz heroiczny, w historię Polski, głównie na szczeblu regionalnym, a ich działalność zawierała się w czasowych ramach, jakie ma wyznaczony w swojej misji i zadaniach Instytut Pamięci Narodowej, tj. latach 1917–1990.

Oto tematy poszczególnych edycji:

  • I edycja – „Znajdź bohatera Września” (rok szkolny 2009/2010)
  • II edycja – „Znajdź bohatera Sierpnia ‘80” (rok szkolny 2010/2011)
  • III edycja – „Historie żołnierzy wyklętych” (rok szkolny 2011/2012)
  • IV edycja – „Nauczyciele historii prawdziwej” (rok szkolny 2012/2013)
  • V edycja – „Żołnierze »Burzy«” ’44 (rok szkolny 2013/2014)
  • VI edycja – „Z modlitwą Ojczyźnie 1939–1989” (rok szkolny 2014/2015), organizator OBEN Białystok
  • VII edycja – „…za to, że byli Polakami…” (rok szkolny 2015/2016), organizator OBEN Wrocław
  • VIII edycja – „Życie za Życie” (rok szkolny 2016/2017), organizator OBEN Rzeszów
  • IX edycja – „Nieznany bohater niepodległości 1914–1939” (rok szkolny 2017/2018), organizator OBEN Kraków
  • X edycja – „Harcerze Niepodległej” (rok szkolny 2017/2018), organizator OBEN Katowice
  • XI edycja – „Bohaterowie wojny polsko-bolszewickiej” (rok szkolny 2018/2019), organizator OBEN Poznań
  • XII edycja – „Bohaterowie opozycji demokratycznej 1981–1983” (rok szkolny 2019/2020), organizator OBEN Warszawa

Uczestnicy wszystkich edycji byli zapraszani na finał, podczas którego prezentowali swoje projekty i uczestniczyli w działaniach edukacyjnych. Nagrodzone zespoły otrzymywały materiały edukacyjne oraz pamiątkowe statuetki „Kamień Pamięci”. Z każdym rokiem projekt cieszył się coraz większą popularnością, np. do jego X edycji zgłosiło się łącznie 114 drużyn, a sprawozdanie z realizacji przesłało aż 95. Powstało wiele wspaniałych upamiętnień opartych o materiał nieraz zdobyty z niemałym wysiłkiem.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom projektu za trud jaki włożyli, aby skromni, często zapomniani, „cisi” bohaterowie historii zostali przywróceni pamięci i uhonorowani za swoje poświęcenie, a często i ofiarę życia.

do góry