Instytut Pamięci Narodowej

Mateusz Kubicki, Zbrodnie w Mniszku-Grupie 1939-1940, Gdańsk-Warszawa 2025, 248 s. + 16 s. wkł. zdj., ISBN 978-83-8376-486-3

Publikacja w ramach Centralnego Projektu Badawczego: II wojna światowa i okupacje ziem polskich 1939-1944/45.

Seria wydawnicza: Publikacje gdańskiego oddziału IPN, tom 98.

Jesienią 1939 i zimą 1940 r. wskutek zorganizowanych działań niemieckiego okupanta na Pomorzu doszło do masowych zabójstw ludności cywilnej. Wydarzenia te nazywa się dziś pomorską krwawą jesienią lub zbrodnią pomorską 1939. Jednym z największych miejsc kaźni były doły śmierci znajdujące się w okolicy miejscowości Mniszek i Grupa, gdzie zgodnie z powojennymi szacunkami zginęło 10–20 tys. przedwojennych mieszkańców powiatu świeckiego oraz część pacjentów szpitala psychiatrycznego w Świeciu. W 1944 r. Niemcy przeprowadzili „akcję specjalną 1005”, w ramach której otwarto masowe mogiły i spalono leżące w nich ciała, co uniemożliwiło ustalenie pełnej liczby ofiar terroru pierwszych miesięcy niemieckiej okupacji. Udało się zidentyfikować zaledwie 292 osoby zamordowane w Mniszku-Grupie.

Niniejsza monografia to pierwsza tak dokładna próba opisania zbrodni popełnionych przez Niemców na początku okupacji w Mniszku-Grupie. Jej główną podstawę źródłową stanowią nieopublikowane dotychczas materiały z archiwów polskich i niemieckich. Celem książki jest przywrócenie pamięci o tym miejscu i zamordowanych tam ludziach.

W sprzedaży także e-book