Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/233794,Maly-Sabotaz-w-walce-z-niemieckim-okupantem.html
27.02.2026, 09:05

„Mały Sabotaż” w walce z niemieckim okupantem

10 stycznia 1942 r. w okupowanej Warszawie zespoły Organizacji Małego Sabotażu „Wawer” zamazały ok. 250 tablic z niemieckimi nazwami ulic i rozrzuciły 40 tys. ulotek z tekstem noworocznego przemówienia prezydenta RP Władysława Raczkiewicza.

Powołanie Organizacji było odpowiedzią polskiego podziemia na zbrodnie, jakiej Niemcy dopuścili się w podwarszawskiej miejscowości Wawer (obecnie dzielnica stolicy) 27 grudnia 1939 r. Dzień wcześniej dwóch zbiegłych z więzienia pospolitych przestępców, przy próbie legitymowania, zabiło dwóch niemieckich podoficerów i uciekło. W odwecie Niemcy zamordowali 107 Polaków.

Na czele Małego Sabotażu stanął Aleksander Kamiński „Kamyk”. „Wawer” stworzyli m.in. harcerze 23 WDH, późniejsi bohaterowie Szarych Szeregów: Tadeusz Zawadzki „Zośka”, Maciej Aleksy Dawidowski „Alek”, Jan Bytnar „Rudy” i inni.

„Wawer” organizacyjnie podlegał Biuru Informacji i Propagandy KG AK i w 1942 r. liczył ok. 200 osób. Dzięki nim od wiosny 1942 r. znak Polski Walczącej, składający się z liter „P” i „W”, zaczął się pojawiać w przestrzeni publicznej całej Warszawy – na murach, płotach, tablicach ogłoszeniowych, słupach elektrycznych, przystankach tramwajowych, a w postaci stempli nawet na egzemplarzach okupacyjnej gazety.

Do zadań Organizacji Małego Sabotażu należało także m.in. zrywanie niemieckich flag i propagandowych plakatów, wybijanie szyb – np. fotografom wieszającym w witrynach zdjęcia niemieckich żołnierzy lub Polakom kolaborującym z okupantem, rozpylanie gazów łzawiących w kinach, niemieckich sklepach czy lokalach rozrywkowych.

Dowiedz się więcej: