Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/231020,Niemcy-likwiduja-polska-warstwe-przywodcza.html
27.02.2026, 09:03

Niemcy likwidują „polską warstwę przywódczą”

Operacja „Tannenberg” była pierwszą zaplanowaną na masową skalę akcją eksterminacyjną podczas II wojnie światowej. Jej celem było wyeliminowanie polskich warstw przywódczych (niem. Liquidierung der polnischen Führungsschicht), w większości wpisanych przed wojną na tzw. listy proskrypcyjne.

20 października 1939 roku – w ramach ludobójczej operacji „Tannenberg” Niemcy rozpoczęli w Wielkopolsce masowe egzekucje członków polskich elit, w tym przedstawicieli warstwy przywódczej.

Adolf Hitler, nie ufając do końca niemieckiej generalicji, zaproponował przeprowadzenie likwidacji polskich elit pozostającym w dyspozycji Heinricha Himmlera siłom policyjnym (Einsatzgruppen) i SS. Cała operacja miał odbyć się pod osłoną prowadzonych przez Wehrmacht działań wojennych.

Do końca 1939 r. na terenach II Rzeczypospolitej okupowanych przez III Rzeszę, w ten właśnie sposób, Niemcy zamordowali prawie 55000 polskich obywateli.

Ofiarą zaplanowanych mordów padli przywódcy lokalnych środowisk, w tym: bohaterowie walk o niepodległość, działacze Polskiego Związku Zachodniego, nauczyciele, księża, robotnicy, chłopi, urzędnicy i ziemianie.

Polecamy: