Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/197191,Stanislaw-Koller-Wanda-Gieorgadze-Pilsudska-Ofiara-Wielkiego-Terroru-w-Gruzji.html
26.02.2026, 17:15

Stanisław Koller: Wanda Gieorgadze-Piłsudska. Ofiara Wielkiego Terroru w Gruzji

Legendarna brutalność i skala Wielkiego Terroru sprawiają, że ciężko jest poświęcić adekwatną uwagę indywidualnym ofiarom. Tragiczne losy wielu dotkniętych nim Polaków dalej wychodzą na wierzch dzięki wytrwałej pracy badawczej. Jedną z nich jest kuzynka Marszałka, Wanda Gieorgadze-Piłsudska.

Podczas prowadzonej w Archiwum MSW Gruzji kwerendy dotyczącej polskich ofiar Wielkiego Terroru odnaleziono dokumenty, które uzupełniają informacje o losach dalszej rodziny marszałka Józefa Piłsudskiego. Jednym z nich jest protokół Trójki z 11 października 1937 r., w którym skazano na śmierć kuzynkę marszałka – córkę Wincentego Piłsudskiego, najmłodszego brata jego ojca – Wandę Gieorgadze-Piłsudską (1888–1937).

Wincenty Piłsudski

Ojciec marszałka Józefa Piłsudskiego – Józef Wincenty Piotr Piłsudski (1833–1902) miał czworo rodzeństwa – Walerię (1834–1926), Julię (1836–1910), Teresę (1838–1906) i Wincentego (1839–1916). O Wincentym wiadomo, że:

„… uczył się z Aleksandrem Piłsudskim u naczelnika Żylińskiego i u dyrektora kiejdańskiego gimnazjum, Kellera. Następnie wstąpił do korpusu leśnego w Petersburgu, a po skończeniu tego zakładu zajmował posady rządowe w Rosji. Był żonaty z Marią Jeleńską. Przez pewien czas gospodarzył w Poszuszwiu, następnie sprzedał swą część majątku i wyjechał znowu do Rosji, gdzie zmarł w czasie wojny światowej”.

Czytaj całość na portalu przystanekhistoria.pl