Instytut Pamięci Narodowej

Łukasz Borkowski, Zdzisław Badocha „Żelazny” 1925–1946. Niezłomny z Zagłębia, Warszawa-Katowice 2026, 80 s., ISBN 978-83-8376-756-7

Niniejsza broszura ma na celu przypomnienie osoby ppor. Zdzisława Badochy „Żelaznego” z 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”. „Żelazny” jest jednym z najbardziej znanych żołnierzy podziemia niepodległościowego po 1944 r. – Żołnierzy Wyklętych. Od wielu lat jego wizerunek jest doskonale rozpoznawalny i spopularyzowany wśród odbiorców najnowszej historii Polski. Tym niemniej związanie losów Badochy z Kresami Rzeczpospolitej, z Białostocczyzną i Pomorzem powoduje odizolowanie jego osoby od rodzinnych stron, czyli Zagłębia Dąbrowskiego, które kryje się w cieniu sławy dokonań „Żelaznego” w walce o niepodległość Polski z narzuconym po 1944 r. systemem komunistycznym. Daje to asumpt do wypełnienia tej luki w przestrzeni edukacyjnej, świadomościowej i materialnej Zagłębia i Śląska oraz przywrócenia bardziej powszechnej pamięci o postaci Zdzisława Badochy w jego rodzinnych stronach. Postać pochodzącego z Dąbrowy Górniczej „Żelaznego” – partyzanta legendarnego mjr. „Łupaszki” – stanowi doskonały pomost łączący tradycje niepodległościowe mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego oraz Śląska z innymi regionami Polski.