Instytut Pamięci Narodowej

Zapraszamy na pierwszy dzień Wielkopolskiego Kongresu Pamięci Narodowej, we wtorek 18 czerwca 2024 r. w godz. 09:30-19:00, do Poznań Congress Center na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Wstęp na wydarzenie  jest wolny po wcześniejszym pobraniu wejściówek ze strony tobilet.pl.

Strefy ogólnodostępne:

• Wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” (I piętro, sala 1.C)

„Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” to międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny, mający na celu upamiętnienie wysiłku zbrojnego Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losów ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Wystawa przypomina bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino. Częścią ekspozycji jest wirtualny globus prezentujący szlaki cywilne, wojskowe, morskie i lądowe, którymi przemieszczali się Polacy podczas II wojny światowej. Poprzez interaktywny panel sterujący globusem, każdy będzie mógł wybrać interesujący go region świata oraz poznać historię i losy Polaków z nim związanych.

• Strefa archiwum (parter)

W strefie archiwum będziemy prezentować instalację przestrzenną projektu „Archiwum Pełne Pamięci” wykorzystującą multimedia i reprodukcje historycznych dokumentów, fotografii i pamiątek rodzinnych. Stanowisko komputerowe umożliwi przeglądanie trójwymiarowych obrazów i poznawanie najciekawszych artefaktów przekazanych w ramach projektu „Archiwum Pełne Pamięci”. W sali projekcyjnej będzie można obejrzeć krótkie filmy o najciekawszych darowiznach i poznać niezwykłe losy wyjątkowych osób. Podczas prezentacji multimedialnych przedstawimy losy wielkopolskich bohaterów. Będziemy opowiadać ich historie, wykorzystując do tego materiały archiwalne otrzymane od darczyńców podczas realizacji tego projektu.

• Wystawy IPN: „Wielkopolanie dla Niepodległej. Oddziały wielkopolskie w walkach o wschodnią granicę Rzeczypospolitej”, „Wartheland. Dzieje zbrodni”, „Wydarzenia Zielonogórskie 30 maja 1960 r.”
• Wystawa o PeWuCe przygotowana przez Międzynarodowe Targi Poznańskie z okazji 95. rocznicy zorganizowania Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu w dniach 16 maja-30 września 1929 r. (parter)

• Księgarnia IPN (I piętro)

Na stoisku Wydawnictwa IPN będzie można zakupić publikacje z naszej oferty: nowości, albumy, komiksy dla młodzieży, pozycje dotyczące Wielkopolski w atrakcyjnej cenie –25% oraz gry edukacyjne.

Strefy z limitami:

• Inauguracja Kongresu: 10:00 (I piętro, sala 1.G)

„Nie ma wolności bez Solidarności” – te słowa wypowiadane przez miliony Polaków w latach 80. XX wieku były nadzieją na wolność. Powstanie „Solidarności” w Polsce było fenomenem na skalę światową. Ten utworzony w roku 1980 ruch społeczny doprowadził do przemian politycznych w Polsce, a ludzie „Solidarności” stali się symbolem walki o wolność.

Podczas inauguracji podziękujemy niektórym z nich, wręczając odznaczenia państwowe Krzyże Wolności i Solidarności. O bohaterach naszej wolności przypomnimy w prowadzonej przez prof. Konrada Białeckiego rozmowie „Ku Wolności. «Solidarność» w Wielkopolsce i na Ziemi Lubuskiej”, w której uczestniczyć będą historyk dr Przemysław Zwiernik i świadek tamtych wydarzeń, jeden z organizatorów wielkopolskiej „Solidarności” Janusz Pałubicki. Po jej zakończeniu przekażemy egzemplarze „Encyklopedii Solidarności” t. V bohaterom biogramów. Zwieńczeniem uroczystości będzie koncert „Bardowie Solidarności”.

Koncert „Bardowie Solidarności” to wybór najbardziej znaczących utworów artystów związanych z etosem i historią „Solidarności”. Wykonywane pieśni są zarówno nieomal reporterskim zapisem wydarzeń strajkowych, jak i próbą poetyckiej syntezy rzeczywistości lat 80.

Wykonawcy:
Adam Tkaczyk – pieśniarz, gitarzysta, animator kultury
Zbigniew Murawski – wokalista, gitarzysta, kompozytor, muzykolog, członek ZAiKS
Jacek Michalak – akordeonista, producent muzyczny, menadżer kultury
Adam Rakowski – kontrabasista, gitarzysta basowy, członek Orkiestry Teatru Wielkiego i Baletu w Warszawie

Program:

• Jacek Kaczmarski „Mury”
• Maciej Pietrzyk „Piosenka dla córki”
• Przemysław Gintrowski „Pieśń o śnie”
• Jan Krzysztof Kelus „Ostatnia szychta kopalni Piast”
• Marek Grechuta „Solidarność”
• Andrzej Garczarek „Przyjaciół nikt nie będzie mi wybierał”
• „Ballada o Janku Wiśniewskim”
• Leszek Wójtowicz „Moja litania”
• Jan Zwoźniak „Najpiękniejsza w klasie robotniczej”
• Jan Pietrzak „Żeby Polska była Polską”
• Jacek Kaczmarski, Przemysław Gintrowski, Zbigniew Łapiński „Modlitwa o wschodzie słońca”

• Strefa edukacyjna (parter)

Strefa edukacyjna to ścieżka pełna propozycji dla każdego zainteresowanego najnowszą historią Polski. Na poszczególnych stoiskach w atrakcyjny i dostosowany do wieku sposób przedstawione zostaną najważniejsze wydarzenia historyczne m.in. Powstanie Wielkopolskie i Poznański Czerwiec 1956. Uczestnicy będą mieli okazję poznać przeszłość poprzez rekonstrukcje historyczne, a także grając w gry planszowe i wielkoformatowe stworzone przez Instytut Pamięci Narodowej. Zapoznając się z historią słynnych kryptologów łamiących kod Enigmy, sprawdzić będzie można swoje umiejętności w szyfrowaniu. O tym, jak wyglądała podziemna prasa i w jaki sposób drukowano „bibułę” przekonają się wszyscy, którzy odwiedzą strefę PRL-u. Miłośnicy komiksu będą mogli spotkać autora słynnej serii „Wojenna odyseja Antka Srebrnego”. Dużą atrakcją będzie też możliwość stworzenia własnej animacji poklatkowej z klockami Cobi. Dla najmłodszych przygotowaliśmy Kino Malucha, a także gry i zabawy dotyczące niezwykle popularnego Niedźwiedzia Wojtka i innych zwierząt ze zwierzęcej brygady.

• Strefa nowych technologii (parter)

Zaprezentujemy wyjątkowe projekty edukacyjne stworzone z wykorzystaniem najnowszych technologii:

• „Gra Szyfrów” – opisuje przebieg wojny polsko‑bolszewickiej oraz znaczenie polskiej kryptologii dla jej zwycięskiego finału
• „Warsaw Rising – Miasto Bohaterów” – gra, której akcja rozpoczyna się 1 sierpnia 1944 r., a do zadań gracza należy wcielenie się w dowódcę oddziału żołnierzy walczących w Powstaniu Warszawskim
• „Lotnicy – wojna w przestworzach” – zawierająca elementy zręcznościowe oraz zagadki logiczne gra oparta na prawdziwych wydarzeniach i postaciach polskich lotników odbywających służbę w powietrzu w czasie II wojny światowej
• „Świadectwo poMOCY” – immersyjna etiuda filmowa o losach rodziny Ulmów w wirtualnej rzeczywistości (VR)
• „Cyfrowi Bohaterowie” – projekt, który powstał przy pomocy technologii digital human, czyli przenoszenia rzeczywistych osób do świata wirtualnego
• „Szybowcowa ’87” – aplikacja pozwalająca zanurzyć się za pomocą gogli VR w wirtualną rzeczywistość i cofnąć się w czasie do lat 80. XX wieku, aby zobaczyć mieszkanie w peerelowskim bloku we Wrocławiu, które służyło za siedzibę tajnej drukarni „Solidarności Walczącej”

Do skorzystania z oferty strefy osoby w wieku 13-18 lat potrzebują pisemnej zgody rodziców lub opiekunów. Przed przystąpieniem do używania sprzętu VR należy zapoznać się z informacją dotyczącą zdrowia i bezpieczeństwa użytkownika gogli VR. Dokumenty dostępne przy zapisach do strefy nowych technologii należy pobrać, wydrukować, podpisać i zabrać ze sobą na wydarzenie.

• Teatrzyk „Miś Wojtek” (parter, sala 0.A)

W formie spektaklu teatralnego dla najmłodszych zaprezentowana zostanie niezwykła historia niedźwiedzia Wojtka – żołnierza 2 Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Władysława Andersa. Wojtek, przygarnięty jako mały niedźwiadek, przeszedł z armią polską cały szlak bojowy z Iranu przez Irak, Syrię, Palestynę, Egipt aż do Włoch, gdzie brał czynny udział w walce. Przedstawienie opiera się na kontakcie z publicznością. Wspólnie śpiewane piosenki pozwalają dzieciom na aktywny udział w spektaklu i rozbudzają ich zainteresowanie opowiadaną historią.

• Warsztaty „Drużyna Inki” (parter, sala 0.B)

„Drużyna Inki” to warsztaty, podczas których uczestnicy poznają historię sanitariuszki Danuty Siedzikówny „Inki” i jej rodziny. Historyczny wstęp wprowadza do szkolenia praktycznego z zakresu pierwszej pomocy przedmedycznej.

• Strefa naukowa (I piętro, sala 1.A)

Debaty:

13:00-14:30 „Wielkopolanie dla odradzającej się Polski”

• Uczestnicy: prof. UAM dr hab. Andrzej Gulczyński, prof. UAM dr hab. Piotr Okulewicz, dr Adam Pleskaczyński
• Prowadzący: dr Piotr Grzelczak

14:45-16:15 „Mustergau. Okupacja w Kraju Warty”

• Uczestnicy: prof. PK dr hab. Waldemar Handke, dr Bogumił Rudawski, Aleksandra Pietrowicz
• Prowadzący: dr Rafał Sierchuła

16:30-18:00 „Wielkopolanie na frontach II wojny światowej”

• Uczestnicy: prof. dr hab. Bogusław Polak, prof. PK dr hab. Michał Polak, dr Rafał Sierchuła
• Prowadzący: prof. UAM dr hab. Konrad Białecki

Wykład:

18:15-19:00 Tadeusz Jeziorowski „O Krzyżu Virtuti Militari prawie wszystko”

• Pokazy filmowe „Historia na dużym ekranie” (I piętro, sala 1.B)

Wydarzenia towarzyszące:

• Zwiedzanie wystawy „HistoryLand”, która ożywia historię Polski za pomocą ponad półtora miliona klocków LEGO® (Międzynarodowe Targi Poznańskie, ul. Głogowska 14, Hala 3A)

Odwiedzający zobaczą w „HistoryLand” wielkie bitwy, ważne wydarzenia z naszych dziejów oraz historyczne budowle, wszystko to wzbogacone o interaktywne atrakcje multimedialne, VR oraz AR, które powodują, że historia staje się bardziej przystępna i angażująca. Modelom z klocków LEGO® towarzyszą liczne ciekawostki historyczne, które edukują i inspirują zarówno dzieci, jak i dorosłych. „HistoryLand” to nie tylko wystawa, ale miejsce, gdzie historia Polski jest prezentowana w nowoczesny i kreatywny sposób, idealny dla wszystkich, którzy chcą doświadczyć przeszłości w intrygującej i interaktywnej formie.

• Przejazd „Tramwajem przez historię. Poznański Czerwiec 1956”

28 czerwca 1956 r. należy do najważniejszych dat w historii Poznania – wtedy doszło do pierwszego buntu społecznego w dziejach PRL. Wystąpienie Poznaniaków, choć krwawo stłumione przez komunistyczne władze, przetrwało w pamięci mieszkańców miasta, stając się pierwszym z „polskich miesięcy”. Dlaczego doszło do Poznańskiego Czerwca? Skąd wyszła iskra, która doprowadziła do strajku generalnego na obszarze miasta? Jak zareagowały władze? Czy rozlew krwi był nieunikniony? Jakie były skutki Poznańskiego Czerwca? Na te pytania odpowiemy podczas przejazdu zabytkowym tramwajem po trasie nawiązującej do miejsc związanych z wydarzeniami sprzed 68 lat. Każdy kurs rozpocznie się na przystanku Dworzec Zachodni (w kierunku Mostu Dworcowego), zakończy się również na przystanku Dworzec Zachodni (w kierunku Górczyna).

• Zwiedzanie Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 (Odwach, Stary Rynek 3)

Stała wystawa Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 ukazuje wielkopolską drogę do niepodległości. Pod względem tematycznym podzielona jest na szereg sekcji poświęconych określonemu zagadnieniu lub wydarzeniu z historii Polski i Wielkopolski z okresu lat 1793-1939. Zwiedzający wystawę mogą prześledzić ponad stuletnią drogę Wielkopolan do niepodległości. Drogę wiodącą od udziału w polskich powstaniach narodowych lat 1794-1864, poprzez ideę pracy organicznej i doświadczenia Wielkiej Wojny (1914-1918), po zwycięskie Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 i wkład Wielkopolan w budowę odradzającego się państwa polskiego. Prezentowane na wystawie eksponaty wespół z grafikami, planszami i tekstami, przyjmują rolę narratora opowieści. Całość dopełniają multimedia oraz elementy o charakterze edukacyjnym – m.in. repliki powstańczych mundurów i karabinów, czy reprinty ówczesnej polskiej prasy.

• Zwiedzanie Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956 (Zamek Cesarski, ul. Św. Marcin 80/82)

Wystawa „Powstanie Poznańskie 1956 – ocalona pamięć” przenosi zwiedzających do Poznania z lat 50. XX wieku, dzięki czemu stają się w pewnym sensie uczestnikami pamiętnego 28 czerwca 1956 r. Wehikuł czasu uruchamia się już w chwili przekroczenia progu muzeum. Oczom zwiedzających ukazuje się typowe polskie mieszkanie z tamtych czasów. Dalej trafiają na symboliczną „ulicę Wolności” nawiązującą do dramatu, który rozegrał się na ulicach Poznania w „Czarny Czwartek”, odwiedzają Komitet Wojewódzki PZPR, Zakłady Przemysłu Metalowego im. Józefa Stalina, gdzie przekraczają dużą stalową bramę – taką samą, jak ta, przez którą na ulicę miasta wyszli robotnicy 28 czerwca. Kolejna część ekspozycji prowadzi na „ulicę Kochanowskiego”, dalej do Wojewódzkiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego. Na koniec wystawa opowiada o ofiarach Poznańskiego Czerwca, momencie przełamania cenzury o tragedii i budowie Pomnika Poznańskiego Czerwca 1956.