Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/227921,Ewa-Wojcicka-Maria-Kwasniewska-19132007.html
26.02.2026, 15:55

Ewa Wójcicka: Maria Kwaśniewska (1913–2007)

Jej talent sportowy odkrył Ludwik Szumlewski, nauczyciel wychowania fizycznego (późniejszy trener Łódzkiego Klubu Sportowego, spiker radiowy). Stało się to przypadkiem, kiedy jako nastoletnia dziewczyna, ubrana w szkolny mundurek, obserwowała starsze koleżanki skaczące w dal. Postanowiła sama spróbować. Efekt zadziwił Szumlewskiego. Tym bardziej, że nie miała sportowego obuwia.

Maria Kwaśniewska urodziła się 15 sierpnia 1913 roku w Łodzi. Uczęszczała do Żeńskiego Gimnazjum Romany Sobolewskiej-Konopczyńskiej, które ukończyła w 1933 roku. Była najmłodsza z rodzeństwa.

Początek kariery

Miała czterech braci, a za sprawą jednego z nich, Eugeniusza (był zawodnikiem klubu sportowego ŁKS), zainteresowała się lekkoatletyką. Niemały wpływ na sportową drogę Marii miały również sukcesy Haliny Konopackiej na letnich Igrzyskach Olimpijskich w Amsterdamie w 1928 roku (złoty medal w rzucie dyskiem).

Z kolei Ludwik Szumlewski zainteresował Marię także gimnastyką, koszykówką oraz siatkówką. W tej drugiej dyscyplinie wywalczyła razem z drużyną brązowy medal na III Światowych Igrzyskach Kobiet w Pradze w 1930 roku.

Trenowała w Harcerskim Klubie Sportowym w Łodzi, po czym w latach 1927-1938 była związana z ŁKS, działającym w jej rodzinnym mieście. Nie koncentrowała się na jednej dyscyplinie sportowej. Trenowała rzut oszczepem, a także trójbój, pięciobój, skoki w dal oraz hazenę (gra będąca pierwowzorem piłki ręcznej, powstała na początku XX w. w Czechach).

W wieku 24 lat przeprowadziła się do Warszawy, gdzie studiowała matematykę. W stolicy, w latach 1938-1939, była związana z klubem Polonia Warszawa, a następnie z warszawskim AZS-em.

Olimpiada w Monachium

Kiedy w 1936 roku jechała na XI Letnie Igrzyska Olimpijskie do Berlina, nie była zaliczana do grona faworytów.

Mimo że przez większą cześć zawodów w rzucie oszczepem zajmowała pierwsze miejsce, ostatecznie uległa reprezentantkom gospodarzy, Othilie Fleischer oraz Luise Krüger, i z wynikiem 41,80 metrów zajęła trzecią lokatę, zdobywając brązowy medal. Tygodnik „Dziennik Polski” w dodatku „Wiadomości sportowe” zamieścił wówczas artykuł pt. „Polka zdobywa bronzowy medal w oszczepie” (pisownia oryginalna).

Sportową rywalizację kobiet w tej dyscyplinie oglądał Adolf Hitler, który po uroczystej dekoracji pogratulował zawodniczkom, ale też poczynił pewne uwagi na temat wzrostu polskiej sportsmenki. Maria Kwaśniewska nie pozostała mu dłużna i odpowiedziała również w uszczypliwy sposób. Wówczas na Stadionie Olimpijskim (Olypmiastadion) wykonana została fotografia przedstawiająca przywódcę III Rzeszy wraz z trzema zwycięskimi zawodniczkami.

Ta fotografia z Hitlerem miała odegrać istotną rolę w życiu Marii Kwaśniewskiej w 1944 roku, ale o tym nieco później.

Czytaj artykuł Ewy Wójcickiej Maria Kwaśniewska (1913–2007) na portalu przystanekhistoria.pl