Zobacz historię błogosławionej Rodziny Ulmów w wirtualnej rzeczywistości – wstęp na wystawę jest bezpłatny
Wystawa, przygotowana przez Biuro Nowych Technologii IPN, pozwala poznać historię błogosławionej rodziny Wiktorii i Józefa Ulmów i ukrywanych przez nich Goldmanów, Didnerów i Gruenfeldów – żydowskich rodzin, w formie łączącej tradycyjną ekspozycję z doświadczeniem wirtualnej rzeczywistości. Wystawę zrealizowano na podstawie źródeł znajdujących się w zasobach Archiwum IPN oraz wykorzystano fotografie z albumu zastępcy prezesa IPN dr Mateusza Szpytmy „Sprawiedliwi i ich świat. Markowa w fotografii Józefa Ulmy”.
Centralnym elementem wystawy jest immersyjna etiuda filmowa „Świadectwo poMOCY”. Zwiedzający poznają historię z perspektywy sześcioletniej Basi – córki Ulmów. Wirtualna rzeczywistość pozwala odbiorcy odwiedzić kolejne przestrzenie inspirowane wnętrzami z lat 40. XX wieku i lepiej poznać codzienne życie rodziny Ulmów oraz realia życia podkarpackiej wsi.
Po zakończeniu części filmowej pojawniają się elementy, które pozostawały niewidoczne – archiwalna ekspozycja oświetlona światłem ultrafioletowym, stanowiąc uzupełnienie poznanej historii. Wystawa przypomina również o innych Polakach, którzy w czasie Zagłady nieśli pomoc prześladowanym Żydom. Na zewnętrznych ścianach instalacji znajdują się setki imion i nazwisk osób, które niosły pomoc. Dzięki temu historia Ulmów zostaje przedstawiona w szerszym kontekście.
Uroczysty wernisaż wystawy z udziałem zastępcy prezesa IPN dr Mateusza Szpytmy: 15 października 2026 r.
Data wernisażu wystawy „Świadectwo poMOCY” przypada 15 października. Tego dnia w 1941 r. Hans Frank wydał „Trzecie rozporządzenie o ograniczeniu pobytu w Generalnym Gubernatorstwie”, wprowadzające karę śmierci zarówno dla Żydów opuszczających getta bez zezwolenia, jak i dla Polaków udzielających im pomocy. Właśnie w tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają historie osób, które mimo grożących konsekwencji zdecydowały się pomagać innym.
Uroczystość odbedzie się z udziałem zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr. Mateusza Szpytmy, dyrektor Biura Nowych Technologii Magdaleny Hajduk oraz zaproszonych gości.
Wystawa „Świadectwo poMOCY” będzie dostępna dla zwiedzających do 21 grudnia br. w Centralnym Przystanku Historia IPN im. prezydenta L. Kaczyńskiego przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie.
Więcej:
- Rodzina Ulmów z Markowej – portal IPN
- Mateusz Szpytma, Sprawiedliwi i ich świat w fotografii Józefa Ulmy, Wydanie 3, zmienione, Warszawa 2023
Kontakt dla mediów:
dr Rafał Kościański
rzecznik prasowy IPN
tel. +48 735 205 793
rzecznik@ipn.gov.pl
AUDIO:
- Adrianna Paradowska, zastępca dyrektora BNT IPN: Uroczysty wernisaż wystawy „Świadectwo poMOCY”