Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/armia-czerwona-na-ziemi/97161,Piotr-Niwinski-Represje-Armii-Czerwonej-wobec-Polakow-na-Wilenszczyznie-w-latach.html
26.02.2026, 16:10

Piotr Niwiński: Represje Armii Czerwonej wobec Polaków na Wileńszczyźnie w latach 1944–1945

Kresy Rzeczypospolitej przeżyły dwie sowieckie okupacje – Wileńszczyzna po 1939 r. nawet trzy. Okrutna polityka sowieckiego, a następnie niemieckiego okupanta spustoszyła te ziemie. Setki tysięcy ludzi tworzących istotną tkankę narodu deportowano zarówno na wschód, jak i na zachód. Zamordowano także olbrzymią liczbę przedstawicieli polskiego społeczeństwa.

05.05.2020
  • Żołnierze Armii Krajowej i Armii Czerwonej na ulicach Wilna w czasie operacji „Ostra Brama” ( Zbiory własne. P.Niwiński)
    Żołnierze Armii Krajowej i Armii Czerwonej na ulicach Wilna w czasie operacji „Ostra Brama” ( Zbiory własne. P.Niwiński)

Społeczeństwo kresowe zdołało jednak zbudować prężną sieć Polskiego Państwa Podziemnego. Na Wileńszczyźnie i Nowogródczyźnie w chwili największej mobilizacji, czyli uderzenia na Wilno w ramach operacji „Ostra Brama” w dniach 7–13 lipca 1944 r., do walki przystąpiło ponad 16 tys. żołnierzy. Operacja, mająca na celu opanowanie miasta, miała być pierwszym sprawdzianem założeń akcji „Burza” – witania Armii Czerwonej na wyzwolonych ziemiach polskich przez Armię Krajową.

 

Pliki do pobrania