Dziewięć prac w kategoriach: monografie, biografie i albumy, poświęconych tematyce wojennej i powojennej konspiracji niepodległościowej otrzymało nagrody w IV edycji konkursu Fundacji im. Jadwigi Chylińskiej. Miło nam poinformować, że wszystkie nagrody trafiły do autorów z IPN.
– Problematyka konkursu preferuje IPN, bo duża część naszych publikacji dotyczy konspiracji wojennej i powojennej. To kolejny rok z tak wyraźną dominacją książek pracowników Instytutu. To dla nas pewne potwierdzenie rangi naszych publikacji – mówił podczas rozdania nagród prezes IPN Łukasz Kamiński.
W kategorii monografii dotyczących pierwszej konspiracji dwie równorzędne nagrody pierwszego stopnia przyznano pracom Dawida Golika i Piotra Szopy:
- Dawid Golik, Partyzanci „Lamparta”. Historia IV batalionu 1. pułku strzelców podhalańskich AK, Kraków 2014
- Piotr Szopa, W imieniu Rzeczypospolitej. Wymiar sprawiedliwości Polskiego Państwa Podziemnego na terenie Podokręgu AK Rzeszów, Rzeszów 2014
W kategorii monografii dotyczących drugiej konspiracji nagrodę pierwszego stopnia wręczono Markowi Jedynakowi, a drugiego stopnia – Marii Żychowskiej:
- Marek Jedynak, Niezależni kombatanci w PRL. Środowisko Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej „Ponury” – „Nurt” (1957–1989), Wydawnictwo BARBARA i Instytut Pamięci Narodowej, Kielce–Kraków 2014
- Maria Żychowska, Represje komunistyczne w Tarnowskiem 1945–1956, tom 1, Miasto i powiat Tarnów, Kraków 2013
Tomasz Balbus odebrał nagrodę pierwszego stopnia w kategorii biografii dotyczących pierwszej konspiracji i nagrodę drugiego stopnia w kategorii biografii dotyczących drugiej konspiracji:
- Tomasz Balbus, Major „Zbroja”, Wrocław 2013
- Tomasz Balbus, „Rom”. Ostatnie miesiące życia Władysława Macieja Ciska (1921–1948) szefa wywiadu i kontrwywiadu Zarządu Okręgu Dolnośląskiego WiN, studenta i asystenta Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2014
W kategorii albumy nagrodę pierwszego stopnia otrzymała praca pod redakcją naukową Tomasza Łabuszewskiego, a nagrody drugiego stopnia wręczono Marcinowi Zwolskiemu i Dawidowi Golikowi:
- Śladami zbrodni. Przewodnik po miejscach represji komunistycznych lat 1944–1956, red. naukowa Tomasz Łabuszewski, Warszawa 2012
- Marcin Zwolski, Śladami zbrodni okresu stalinowskiego w województwie białostockim, Białystok 2013
- Dawid Golik, Z wiarą w zwycięstwo... Oddział partyzancki „Wiarusy” 1947–1949, Kraków 2010
Organizatorami konkursu są Fundacja im. Jadwigi Chylińskiej i Instytut Historii PAN. W komisji konkursowej zasiadają prof. Tadeusz Wolsza, prof. Małgorzata Gmurczyk-Wrońska, prof. Tadeusz Epsztein.
W konkursie mogą wziąć udział zarówno zawodowi historycy, jak i amatorzy – pasjonaci historii, a także np. studenci, którzy wydali prace magisterskie na jeden z tematów. – Formuła konkursu generalnie obejmuje prace wydane niedawno, jeżeli jednak jest uzupełniany o nową kategorię, jak było w tym roku z albumami, karencja czasowa jest poszerzana. W przyszłości są możliwe także niewielkie modyfikacje, jeśli chodzi o kategorie – powiedział przewodniczący komisji konkursowej prof. Wolsza.
Koncepcja konkursu pojawiła się cztery lata temu i była związana z Jadwigą Chylińską, sanitariuszką i łączniczką AK podczas powstania warszawskiego. Jadwiga Chylińska część majątku przeznaczyła na uhonorowanie badaczy zajmujących się okresem tzw. pierwszej konspiracji niepodległościowej, która miała miejsce w latach 1939–45. – Potem pojawił się pomysł pilotowany przez Fundację im. Jadwigi Chylińskiej, by w konkursie uwzględniać też prace z zakresu drugiej konspiracji, czyli okresu powojennego, a zwłaszcza Zrzeszenia WiN, którego historia jest nadal słabo opracowana – tłumaczy prof. Wolsza.