Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/269,Otwarcie-wystawy-Sybiracy-Deportacje-obywateli-polskich-w-glab-ZSRR-1939-1941.html
15.03.2026, 07:28

Otwarcie wystawy "Sybiracy. Deportacje obywateli polskich w głąb ZSRR (1939 - 1941)".

13.09.2002
Dnia 13 września 2002 r. prof. dr hab. Leon Kieres, prezes Instytutu Pamięci Narodowej otworzył w Białymstoku wystawę "Sybiracy. Deportacje obywateli polskich w głąb ZSRR (1939-1941)" przygotowaną przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej w Białymstoku.

Honorowy patronat nad ekspozycją objął ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski. Udział w uroczystym otwarciu wzięli także: dyrektor Oddziału IPN-KŚZpNP w Białymstoku prof. Cezary Kuklo i przedstawicielka środowiska Sybiraków, pani Janina Ditrych. Otwarciu wystawy towarzyszyło wręczenie odznaczeń państwowych i Medali Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.

Wcześniej, w tym samym miejscu prezes Zarządu Głównego Związku Sybiraków Ryszard Reiff oraz prezydent Białegostoku Ryszard Tur uroczyście odsłonili Panoramę "Golgota Wschodu Polskich Zesłańców" - autorstwa białostockiego artysty malarza Dymitra Grozdewa.

Wystawa "Sybiracy. Deportacje obywateli polskich w głąb ZSRR (1939-1941)" jest częścią ogólnopolskiego projektu "Losy Polaków na Wschodzie" realizowanego przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku.

Ekspozycja prezentuje fotografie, dokumenty i fotokopie aktów prawnych, dokumentujące cztery deportacje obywateli polskich, mieszkańców Kresów Wschodnich II RP. Prezentowane są także osobiste pamiątki zesłanych, m.in. unikalne zdjęcia wykonane w latach 1943-1945 przez fotografa Armii gen. Władysława Andersa, białostoczanina Piotra Sawickiego czy wspomnienia prezydenta Kaczorowskiego z okresu pobytu w łagrach na Kołymie.

Ekspozycja zorganizowana została w oparciu o zbiory następujących instytucji: Archiwum Diecezjalnego w Drohiczynie, Biblioteki Państwowego Muzeum w Białymstoku, Instytutu Pamięci Narodowej, Ośrodka Karta, Muzeum Historycznego w Białymstoku, Muzeum Niepodległości w Warszawie, Muzeum Rolnictwa im. Ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu, Muzeum Wojska w Białymstoku i Związku Sybiraków.

Na wystawie prezentowane są także pamiątki ze zbiorów prywatnych: prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego, Aliny Maliszewskiej, Andrzeja Muczyńskiego, Mariana Sacharewicza, Piotra Sawickiego i Kazimierza Wojewody.

Wystawę można oglądać do końca października br. w podziemiach kościoła pw. Ducha Św. w Białymstoku (ul. Piastowska 2). Następnie będzie prezentowana w większych miastach regionu i kraju.